فصلنامه
دوره و شماره: دوره 4، پاییز 92، پاییز 1392 
علمی - پژوهشی

بررسی تولید آرتیمزینین در گیاه، کشت کالوس و کشت سوسپانسیون سلولی درمنه کوهی Artemisia aucheri Boiss

صفحه 243-250

https://doi.org/10.52547/JCT.4.3.243

چکیده هدف: آرتمیزینین مهمترین متابولیت جنس Artemisia  می باشد. به‏دلیل اهمیت آرتمیزینین در درمان مالاریا، تولید آرتمیزینین در درمنه کوهی، کشت کالوس و کشت سوسپانسیون سلولی گیاه بررسی شد. همچنین توانایی تبدیلات بیوشیمیایی در جهت تولید آرتمیزینین در کشت سوسپانسیون گیاه ارزیابی شد.
مواد و روش‏ها: با جمع آوری اندام هوایی گیاه و انتقال دانه رست‏ها به محیط کشت جامد موراشیگ و اسکوگ (MS) کالوس به‏دست آمد. کالوس های به محیط کشت مایع منتقل و سوسپانسیون سلولی حاصل شد. بررسی وجود آرتمیزینین در عصاره دی کلرومتانی اندام هوایی گیاه، کالوس و سوسپانسیون سلولی گیاه با روش TLC و GC انجام گرفت. کلسترول، بیزابولول و آرتمیزیاکتون به‏عنوان پیش‏ساز آرتمیزینین به سوسپانسیون افزوده و تولید آرتمیزینین با GC بررسی شد.
نتایج‏: محیط حاوی )Kinetin5/0( D,-4-2( 5/0)، NAA( 1) و  محیط حاوی BA( 25/0) و NAA( 05/0) برای رشد کالوس مناسب بود. نور تاثیر مثبت بر رشد کالوس داشت.  بر اساس نتایج TLCو GC تولید آرتیمیزنین در گیاه اثبات نشد ولی کالوس و سوسپانسیون سلولی، گیاه آرتمیزینین تولید کردند اما افزودن کلسترول، بیزابولول و آرتمیزیاکتون به سوسپانسیون سلولی درمنه کوهی بر تولید بیشتر آرتمیزینین تاثیر نداشت. به‏نظر می‏رسد این ترکیبات پیش‏ساز مناسبی برای تولید آرتمیزینین در گیاه درمنه کوهی نیست.
نتیجه گیری: این مطالعه نشان داد که می‏توان با به‏کارگیری روش‏های نوین ترکیب ارزشمند آرتیمیزنین را در درمنه کوهی علی‏‏رغم عدم تولید آن در گیاه تهیه نمود.
 

علمی - پژوهشی

ساخت بسترهایی از پلیمر PLGA با دو روش الکتروریسی و انجماد- خشک کن به منظور مهندسی بافت

صفحه 251-259

https://doi.org/10.52547/JCT.4.3.251

چکیده هدف: دراین پژوهش اهمیت روش ساخت بستری از پلیمر PLGA با ساختار نانو به روش الکتروریسی و روش انجماد-خشک‏کن مورد مقایسه و ارزیابی قرار گرفت. به‏همین منظور اثر نانوتوپوگرافی بر تکثیر سلولی بر روی نانوفیبرهای تهیه شده در سه سرعت جمع کننده با یکدیگر مقایسه شد.
مواد و روش‏ها: بسترهایی از PLGA با روش انجماد خشک‏کن و الکتروریسی تهیه گردید. مورفولوژی ساختارها توسط میکروسکوپ الکترونی، بررسی شد. جهت سنجش فعالیت سلولی، سلول‏های فیبروبلاست موشی بر روی ساختارها کشت داده شد و با  آزمون MTT بررسی گردید.
نتایج :تصاویر میکروسکوپ الکترونی نشان داد، با افزایش سرعت چرخش جمع کننده، میزان نظم فیبرها افزایش یافت. تستMTT  (05/0p < )، در 24 ساعت مشخص کرد که بسترهایPLGA  تهیه شده به روش انجماد-خشک‏کن با ایجاد ساختاری متخلخل، چسبندگی مناسبی برای سلول فراهم کرده است. با ادامه کشت  به‏مدت 48 و 72 ساعت به طور معناداری قابلیت زنده ماندن سلول بر روی نانوفیبرهای PLGA متناسب با افزایش نظم آنها افزایش یافت. این قابلیت بر روی ساختار PLGA  انجماد-خشک‏کن تغییر چندانی نداشت.
نتیجه گیری: نتایج حاصل بیانگر عمل‏کرد بهتر سلول برروی نانوفیبر ساخته شده از PLGA به روش الکتروریسی شده نسبت به‏روش انجماد-خشک‏کن بود. علاوه بر این، نانوفیبر منظم به‏عنوان یک فاکتور مثبت در حمایت از رشد سلول عمل می‏کند به نظر می رسد ساختار آن به ماتریکس خارج سلولی طبیعی بسیار نزدیک است.

علمی - پژوهشی

اثرات تلقیح دو سویه ریزوبیوم بر شاخص‌های آناتومیکی شبدر ایرانی (Trifolium resupinatum) تحت آلودگی دی‌اکسیدگوگرد

صفحه 261-273

https://doi.org/10.52547/JCT.4.3.261

چکیده هدف: هدف از این مطالعه ارزیابی اثرات تلقیح ریزوبیومی بر شاخص‌های آناتومیکی شبدر ایرانی تحت شرایط آلودگی SO2 هوا می‌باشد.
مواد و روش‌ها: گیاهان 31 روزه (تلقیح‌نشده، تلقیح‌شده با دو سویه ریزوبیوم) به‏مدت 5 روز متوالی، هر روز 2 ساعت تحت غلظت‌های مختلف گاز SO2 (صفر به‏عنوان شاهد، 5/0، 1، 5/1 و ppm2) قرار گرفتند. سپس شاخص‌های آناتومیکی برگ گیاهان 40 روزه بررسی شد.
نتایج: تحت غلظت‌های بالای SO2 (1، 5/1و ppm2) طول سلول‌های نردبانی و قطر سلول‏های اسفنجی در هر دو سطح برگ کاهش، تراکم روزنه در اپی‏درم فوقانی کاهش و در اپی‏درم تحتانی افزایش یافتند. همچنین گشودگی دهانه روزنه در اپی‏درم فوقانی افزایش و در اپی‏درم تحتانی کاهش یافت. تراکم کرک در هر دو سطح برگ در غلظت‌های 5/1و ppm2، افزایش معنی‌داری را نسبت به گیاهان شاهد نشان داد. طول کرک در غلظت ppm2 افزایش معنی‌داری را در هر دو سطح برگ نشان داد. تلقیح شبدر با دو سویه ریزوبیوم اثرات منفی غلظت‌های بالای SO2 را به‌طور معنی‌داری کاهش داد.
نتیجه‌گیری: نتایج بیانگر اثرات منفی غلظت‌های بالای آلودگی SO2 هوا بر برخی شاخص‌های آناتومیکی گیاهان و اثرات مثبت تلقیح باکتریایی در مقاومت نسبت به تنش آلودگی SO2 هوا می‌باشد.

علمی - پژوهشی

بررسی تاثیر سیلیکون بر برخی پارامترهای آناتومیکی و فیزیولوژیکی گیاه گاوزبان دارویی (Borago officinalis L.) در شرایط هیدروپونیک

صفحه 275-285

https://doi.org/10.52547/JCT.4.3.275

چکیده هدف: بررسی فاکتورهای مختلف بر بهبود رشد و نمو گیاهان دارویی از اهمیت زیادی برخوردار است. از‌جمله این فاکتورها عناصر معدنی می‌باشند. هدف از این تحقیق تاثیر غلظت‌های مختلف سیلیکون بر خصوصیات آناتومیکی و برخی پارامترهای رشد گیاه گاوزبان دارویی در شرایط کشت هیدروپونیک میباشد.
مواد و روش‏ها: در این تحقیق تاثیر غلظت‌های مختلف سیلیکون بر خصوصیات آناتومیکی اپی‏درم وسلول روزنه و برخی پارامترهای رشد گیاه گاوزبان از‌جمله سنجش میزان رنگیزه‌های فتوسنتزی و مقدار پرولین بررسی شد. بدین منظور آزمایشی به صورت طرح کاملا تصادفی با اعمال سطوح مختلف سیلیکون شامل 0، 5/0، 1، 5/1، 2 و5/2 میلی‌مولار در چهار تکرار به‏صورت کشت هیدروپونیک در شرایط گلخانه اجرا شد.
نتایج: نتایج نشان داد که گیاهانی که تحت تیمار 5/1 میلی‌مولار سیلیکون بودند بیشترین طول و عرض روزنه و شاخص روزنه نسبت به شاهد و دیگر تیمار‌ها داشتند. همچنین تیمار 5/1 میلی‌مولار سیلیکون تاثیرات مثبتی بر وزن تر اندام هوایی و محتوای کلروفیل‌کل ‌نشان داد. با این وجود غلظت‌های بالای سیلیکون تأثیر منفی در رشد و صفات آناتومیکی گیاه داشت.
 نتیجه گیری: بر اساس بررسی نتایج پارامتر‌های فیزیولوژیکی و آناتومیکی، اثرات مثبت سیلیکون بر گیاه گاوزبان تنها در غلظت مناسب و قابل تحمل برای گیاه مشاهده می‌شود.

علمی - پژوهشی

بررسی اثر کلرید کبالت بر سطح برگ، کلروفیل، کاوتنوئید و بیان ژن ACC اکسیداز گیاه سیب زمینی Solanum tuberosum L. رقم وایت دزیره در کشت در شیشه

صفحه 287-295

https://doi.org/10.52547/JCT.4.3.287

چکیده هدف: اتیلن یکی از هورمون‌های گیاهی است که در شرایط کشت در شیشه تولید می‌شود و تجمع آن با کاهش رشد و تغییرات مورفولوژیکی گیاه همراه است. هدف این مطالعه بررسی اثر کلرید کبالت به‏عنوان یک مهار کننده سنتز اتیلن بر رشد و برخی شاخص‌های فیزیولوژیکی و بیان ژن  (ACC) Aminocyclopropane 1-carboxylic acidاکسیداز سیب زمینی است.
مواد و روش‌ها: در این مطالعه ابتدا جوانه‌های جانبی گیاه به مدت 5 هفته در محیط کشت MS حاوی غلظت‌های صفر، 5، 10، 15، 20، 30، 40و 60 میلی‏گرم در لیتر CoCl2 در شرایط درون شیشه کشت داده شدند و غلظت بهینه انتخاب شد. سپس سطح برگ، میزان کلروفیل و کاروتنوئید و بیان ژن ACC اکسیداز بررسی شد.
نتایج: نتایج نشان داد که کلرید کبالت در محیط کشت از ایجاد ریشه‌های هوایی و نابجا جلوگیری کرد و سبب افزایش سطح برگ، میزان کلروفیل وکاروتنوئید شد. غلظت 20 میلی‌گرم در لیتر کلرید کبالت بهترین تاثیر را بر شاخص‌های رویشی نشان داد. همچنین در این غلظت بیان ژن ACC اکسیداز نسبت به گیاه شاهد کاهش یافت.
نتیجه گیری: کبالت با کاهش بیان ژن ACC اکسیداز سبب کاهش تولید و تجمع اتیلن در کشت در شیشه می‏شود و در نهایت رشد گیاه سیب زمینی به خوبی بهبود می‏یابد.
 

علمی - پژوهشی

بررسی بیوانفورماتیکی و سیتوژنتیک مولکولی ناحیه cM24-cM 20 از کروموزوم 15 دارای عدم تعادل آللیک در موش‏های مستعد سرطان رحم

صفحه 297-303

https://doi.org/10.52547/JCT.4.3.297

چکیده هدف: هدف از این تحقیق شناسایی ژن‏های ناحیه 2 دارای عدم تعادل آللیک با استفاده از روش‏های بیوانفورماتیک و سپس انتخاب و مطالعه برخی از آن‏ها  با استفاده از روش هیبریداسیون درجا بود.
مواد و روش‏ها: تومورهای تائید شده توسط متخصص پاتولوژی برای کشت سلولی مورد استفاده قرار گرفت. کروموزوم‏های متافازی با روش‏های متداول تهیه گردید. سپس پراب ژن‏های مربوطه نشاندار شده جهت انجام هیبریداسیون بر روی اسلایدها ریخته شد. سپس مرحله  آشکارسازی پراب‏های نشاندار انجام شد. اسلایدها توسط میکروسکوپ فلورسانس و با استفاده از نرم افزار CW4000  Laica مورد مطالعه قرار گرفتند.
نتایج: با استفاده از پایگاه‏های اطلاعاتی در ناحیه مورد مطالعه  104 ژن شناسایی گردید ولی بسیاری از آن‏ها دارای عمل‏کرد مشخص نبودند. بر اساس نتایج حاصل از روش هیبریداسیون درجا FISH: Fluorescence in situ hybridization) مشخص شد که ژن‏های Fermt2, Socs4 و Dlgap5 دارای فزونی‏یابی ژنی و Lgals3 دارای کاهش تعداد نسخه ژنی بودند.
نتیجه گیری: احتمالا دو ژن Socs4 و Dlgap5 از جمله ژن‏هایی می‏باشند که در بروز سرطان رحم نقش موثر دارند.

علمی - پژوهشی

اثر مایع مغزی-نخاعی جنینی بر توانایی تکثیر و حفظ حالت بنیادی پروژنیتورهای عصبی رت نژاد ویستار

صفحه 305-311

https://doi.org/10.52547/JCT.4.3.305

چکیده هدف: در سال‏های اخیر شواهد چندی، نقش تکوینی برای مایع مغزی-نخاعی قایل شده‌اند. در این مطالعه تاثیر مایع مغزی-نخاعی جنینی بر توانایی تکثیر و ویژگی‌های بنیادی بودن سلول‏های پروژنیتور عصبی بررسی شده ‌است.
مواد و روش‏ها: در این مطالعه کورتکس جنین‏های 5/15 روزه رت نژاد ویستار در شرایط استریل جدا و به‏روش آنزیمی به سوسپانسیون سلولی تبدیل گشت. سپس سلول‏ها با تراکم 50 الی 100 سلول در هر میکرولیتر محیط کشت DMEM/F12 حاوی مکمل N2 و فاکتور رشد EGF وFGF-2 کشت داده ‌شد. در گروه کنترل فقط از محیط کشت استاندارد استفاده شد در حالی‏که گروه‏های آزمایشی با مایع مغزی-نخاعی روزهای مختلف جنینی (16، 18 و 20) به نسبت 10 به 100 (حجمی-حجمی) تیمار‌شدند. شمارش تعداد نوروسفیرها و بیان مارکر ویمنتین جهت بررسی توانایی تکثیر و حالت بنیادی مورد استفاده قرار گرفت. میزان بقای سلولی با استفاده از تست MTT سنجیده شد. نتایج بدست آمده از طریق آزمون آنالیز واریانس یک طرفه بررسی شد.
نتایج : مایع مغزی-نخاعی جنینی روزهای 16 و18 تعداد نووروسفیرها و همچنین میزان بقای سلولی را افزایش داد.
نتیجه گیری: مایع مغزی-نخاعی جنینی روزهای مختلف جنینی به صورت وابسته به زمان تاثیرات متفاوتی بر تکثیر و بقای سلول‏های پروژنیتور عصبی می‌گذارند. همچنین این مایع حالت بنیادی سلولهای پروژنیتور عصبی را در حالت بنیادی تثبیت می‌کند.
 

علمی - پژوهشی

مطالعه بافت شناسی و میکروسکوپ الکترونی بافت روده قزل آلای رنگین کمان(Oncorhynchusmykiss) به‏وسیله یک مدل آزمایشگاهی

صفحه 313-322

https://doi.org/10.52547/JCT.4.3.313

چکیده هدف: در مطالعه حاضر، مدلی آزمایشگاهی با هدف مطالعه بافت شناسی و ریخت شناسی روده قزل آلای رنگین کمان طراحی شد. مواد و روش ها: تعداد 20 قطعه ماهی با میانگین وزن 750 گرم و میانگین طول 38 سانتی‏متر تهیه شد و با محلول بنزوکائین بی‏هوش گردیدند. چهل دقیقه پس از بی‏هوشی، ماهیان کشته شده و قلب، سرخرگ‏های روده‏ای شکمی و پشتی توسط کالبد شکافی محوطه شکمی در معرض دید قرار گرفت. برای شروع آزمایش یک قسمت جدا شده از روده ماهی تهیه شد و سپس سرخرگ روده‏ای شکمی یا پشتی به‏وسیله یک کاتتر داخل رگی باریک کانال گذاری و بعد روده به‏‏صورت معلق در یک حمام حاوی محلول رینگر قرار داده شد. مایعات تزریقی گوناگون مانند رینگر، کورتلند، رینگر+ آدرنالین و کورتلند+ آدرنالین مورد آزمایش قرار گرفتند. روده تزریق نشده در محلول رینگر به‏عنوان شاهد در نظر گرفته شد. بعد از انکوبه شدن (60 و 180 دقیقه)، نمونه‏های روده از نظر بافت شناسی و میکروسکوپ الکترونی روبشی ((SEM مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج: نتایج بافت شناسی و میکروسکوپ الکترونی نشان داد که محلول‏های کورتلند و کورتلند+ آدرنالین، پس از گذشت 60 و 180 دقیقه، قادر به حفظ ساختار بافت روده ماهی بوده و تنها ادم خفیف و جدا شدگی ملایمی در اپی‏تلیوم مشاهده شد. نتیجه گیری: به‏وسیله این روش می‏توان بافت روده را برای مدتی به ‏حالت سالم در خارج از بدن ماهی زنده نگه‏داشت و بدین طریق می‏توان با دقت به مطالعه بافت شناسی و ریخت شناسی اپی‏تلیوم روده در شرایط کنترل شده آزمایشگاهی پرداخت.

علمی - پژوهشی

بررسی وجود جهش‌های FecB و FecGH در بزهای کاموری استان خوزستان

صفحه 323-329

https://doi.org/10.52547/JCT.4.3.323

چکیده بزهای کاموری، FecB، FecGH، GDF9 هدف: هدف از این مطالعه تعیین وجود جهش‏های FecB و FecGH در بزهای نژاد کاموری استان خوزستان بود.  مواد و روش‏ها: در این مطالعه پژوهشی، از 40 راس بز کاموری با حداقل یک‏بار سابقه دوقلوزایی خون‏گیری به‏عمل آمد و DNA آن‏ها با روش اصلاح شده نمکی استخراج گردید و جایگاه ژن‏های FecB و GDF9 با استفاده از پرایمرهای اختصاصی تکثیر یافت. نتایج: پس از تکثیر جایگاه ژن‏ها، محصولات 190 و 139 جفت بازی با استفاده از رنگ آمیزی اتیدیوم بروماید مشاهده گردید. سپس محصولات به‏دست آمده به‏ترتیب در مجاورت آنزیم‏های اختصاصی AvaII و DdeI تیمار گردیدند. پس از هضم محصولات، مشاهده گردید که جهش‌های FecB و GDF9 در جمعیت مورد مطالعه وجود ندارد. نتیجه گیری: در این مطالعه مشاهده شد که جهش‌های FecB و FecGH در بزهای نژاد کاموری استان خوزستان وجود ندارد و همه بزهای مورد مطالعه دارای ژنوتیپ نوع وحشی بودند. بنابراین این جهش‌ها نمی‌توانند از عوامل چندقلوزایی در این نژاد باشند و مطالعات بیشتری برای بررسی ژن‏های موثر بر چندقلوزایی و تعیین ژنوتیپ در این بزها مورد نیاز است.

علمی - پژوهشی

مطالعه بیومارکرهای هیستوپاتولوژیکی و روند زمانی ظهور آن‏ها در اندام‌های آبشش، غده هاضمه و پا در دوکفه-ای آب شیرین Anodonta cygnea در معرض با غلظت‌ تحت‌کشنده فلز سنگین کروم (Cr)

صفحه 331-338

https://doi.org/10.52547/JCT.4.3.331

چکیده هدف: هدف از این مطالعه بررسی تغییرات هیستوپاتولوژیک و روند زمانی وقوع آن‏ها در معرض با فلز سنگین کروم در اندامهای آبشش، غده هاضمه و پا در دوکفه ای آب شیرین Anodonta cygnea بود.
مواد و روش‏ها: 24 عدد دوکفه ای با دامنه طولی (7/12 تا 3/13سانتی‏متر) از منطقه سمسکنده ساری برداشت گردید. در آزمایشگاه دوکفه ایها با غلظتµg l-1  125 برای مدت 18 روز در معرض فلز کروم قرار گرفتند. در روزهای 4، 9 و 18 از دوکفه‏ایها جهت بهدست آوردن توده‏های بافتی از اندام‏های مورد مطالعه، نمونه‏برداری شد. برش‏های بافتی از نمونه‏های در معرض فلز و شاهد تهیه گردید و با روش هماتوکسیلین- ائوزین (H&E) رنگ آمیزی شدند.
نتایج: وضعیت هیستولوژیک در هر سه اندام مورد مطالعه در مقایسه با نمونه‏های شاهد، تغییرات قابل توجهی را نشان داد. در آبشش هیپوپلازی، تغییرات شکلی و اندازه‏ای تیغه‏های آبششی، گرانولوما، هیپرپلازی و آتروفی کانال‏های همولنفی مشاهده گردید. در غده هاضمه آتروفی توبول‏های گوارشی، ریزش سلول‏های گوارشی و بازوفیل به درون توبول‏ها و همچنین تجمع هموسیت‏ها و گرانولوما در بافت پیوندی مشاهده گردید. در پا هیپوپلازی اپی‏تلیوم بیرونی، افزایش تعداد سلول‏های موکوسی و تورم و گسستگی بافتی در ساختار دسته های میوسیت مشاهده گردید. اولین علائم تغییر در روز چهارم ثبت و با افزایش مدت زمان معرض، ظهور علائم جدیدتر و افزایش گستره تغییرات هیستوپاتولوژیک در هر سه اندام دیده شد.
نتیجه‌گیری: تغییرات هیستوپاتولوژیکی در اندام‏های دوکفه‏ای A. cygnea به عنوان بیومارکرهای هیستوپاتولوژیکی بسیار مناسبی جهت پایش اثرات این فلز در محیط آبی پیشنهاد می‏شود و روند زمانی ظهور تغییرات، دقت این شاخص‏ها را افزایش می‏دهد.