سلول و بافت

چکیده هدف: عروس‌ماهی اصفهانی، یکی از گونه‏های مهم با پراکنش وسیع در رودخانه زاینده‌رود است. با توجه به اینکه تاکنون مطالعه‏ای در خصوص ویژگی‌های خون‌شناسی این‏گونه صورت نگرفته است، در این مطالعه، برخی از این ویژگی‌ها در ایستگاه‌های مختلف رودخانه  زاینده‏رود مورد مقایسه قرار گرفت. مواد و روش‌ها: تعداد 127 قطعه ماهی از 4 ایستگاه مختلف در طول رودخانه زاینده‌رود شامل ایستگاه‌های چشمه دیمه، خرسونک، چمگردان و پل صفائیه صید و پس از خون‏گیری از ساقه دمی با سرنگ هپارینه، ویژگی‏های مرسوم خون‌شناسی آن‏ها با استفاده از روش‏های استاندارد مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج: میانگین تعداد گلبول قرمز، درصد هماتوکریت و میانگین هموگلوبین به‏ترتیب در گستره 02/3 تا 4/3 میلیون سلول در میکرولیتر، 28 تا 68/34 درصد و 14/9 تا 69/11 گرم در دسی لیتر بدون تفاوت معنی‌دار در بین ایستگاه‌های مختلف  بود (05/0P>). با این وجود، افزایش معنی‌داری در شمارش کلی تعداد گلبول سفید در دو ایستگاه چمگردان و پل صفائیه (پایین دست) و تغییرات محسوسی در شمارش افتراقی آن‏ها و نیز فاکتورهای ثانویه خون‌شناسی خصوصا در ایستگاه چمگردان مشاهده شد (05/0p <). نتیجه گیری: تفاوت معنی‏دار در تعداد گلبول سفید و نسبت آن‏ها در ایستگاه‌های مختلف می‏تواند بیانگر حضور آلودگی‏های زیست محیطی خصوصا فلزات سنگین در ایستگاه چمگردان باشد.  

چکیده هدف: روش‏های متعددی برای وارد کردن مواد ژنتیکی خصوصا DNA به‏داخل سلول‏های حیوان به‏کار گرفته شده‏اند. روش وابسته به فسفات کلسیم روشی آسان و ارزان قیمت است با این‏حال این روش برای ترانسفکشن عده‏ای از سلول‏های حیوانی کارایی مناسبی ندارد. در این مطالعه تلاش بر این بود که بتوان کارایی ترانسفکشن با واسطه فسفات کلسیم را افزایش داد.    مواد و روش‏ها: دویست هزار سلول HEK293T در هر یک از خانه‏های ظروف 6 خانه‏ای که حاوی یک لامل پوشیده از پلی‏ال‏لیزین بود کاشته شده و تا رسیدن به تراکم 60 درصد در محیط مناسب رشد داده شدند. سلول‏ها سپس توسط یک روش استاندارد فسفات کلسیم در حضور یا عدم حضور فسفات کلروکین با پلاسمید رمز کننده پروتئین GFP (Green Fluorescence Protein) ترانسفکت شدند. سلول‏ها با میکروسکوپ فلورسانس مورد مشاهده قرار گرفته و میزان بیان GFP توسط نرم افزار Image J مورد اندازه‏گیری قرار گرفت. نتایج: ما نشان می‏دهیم که فسفات کلروکین می‏تواند به‏میزان قابل ملاحظه‏ای ترانسفکشن سلول‏های HEK293T را با واسطه فسفات کلسیم افزایش دهد به‏طوری‏که در حضور این ماده تعداد سلول‏های ترانسفکت شده تا 8 برابر افزایش می‏یابد. فسفات کلروکین هیچ سمیتی برای سلول‏ها نداشت ولی افزایش کارایی ترانسفکشن این ماده در حضور گلیسرول و یا DMSO (Dimethyl sulphoxide) مشاهده نگردید. نتیجه گیری: ما فسفات کلروکین را به‏منظور افزایش کارایی ترانسفکشن توسط روش فسفات کلسیم توصیه می‏کنیم. به‏علاوه پیشنهاد می‏شود فسفات کلروکین به‏صورت تنها و در عدم حضور سایر محرک‏های ترانسفکشن مورد استفاده قرار گیرد.     

چکیده هدف: هدف از مطالعه حاضر بررسی اثرات ASA (Acetyl salicylic acid) روی نورون‏های هرمی ناحیه CA1 هیپوکامپ و یادگیری فضایی موش‏های صحرایی متعاقب انسداد موقت شریان مغزی میانی بود. مواد و روش‏ها: 49 سر موش صحرایی نر به‏صورت تصادفی به گروه‏های کنترل، شاهد، ایسکمی، حلال ASA و (80 و 40 20٬ میلی‏گرم بر کیلوگرم) ASA تقسیم شدند. ایسکمی موضعی مغزی با انسداد موقت شریان مغزی میانی به‏مدت 20 دقیقه القا شد. حیوانات گروه ASA، 30 دقیقه بعد از القای ایسکمی ASA را به‏صورت داخل صفاقی دریافت کردند. 4 روز بعد از ایسکمی، حیوانات به‏مدت 4 روز در ماز آبی موریس با سکوی مخفی جهت بررسی یادگیری فضایی آموزش داده شدند. در انتهای تست رفتاری، حیوانات کشته و نورون‏های هرمی ناحیه CA1 هیپوکامپ با هماتوکسیلین و ائوزین رنگ آمیزی شدند. نتایج: با استفاده از ماز آبی موریس نشان داده شد که انسداد موقت شریان مغزی میانی سبب اختلال در یادگیری فضایی موش‏های صحرایی می‏شود و درمان با ASA نتوانست بهبودی در عمل‏کرد یادگیری فضایی ایجاد کند.  اما درمان با ASA میزان تخریب نورونی در ناحیه CA1 را در مقایسه با گروه دریافت کننده حلال ASA به‏طور معنی‏داری کاهش داد (1 0/0p <). نتیجه گیری: این نتایج پیشنهاد می‏کند که تزریق ASA، 30 دقیقه بعد از بروز سکته مغزی آسیب‏های نورونی متعاقب ایسکمی را در رت کاهش می‏دهد.  

چکیده هدف:اخیرا ماهیت پرتوانی سلول‏های بنیادی اسپرماتوگونی (Spermatogonial Stem Cells, SSCs) در محیط کشت مورد توجه قرار گرفته است. هدف از تحقیق حاضر تولید سلولهای شبه بنیادی جنینی ES-like cells) (Embryonic Stem like cells, از SSCs و بررسی تغییرات مورفولوژیک و ژنتیکی در این سلول‏ها نسبت به سلول‏های بنیادی جنینی ESCs)  (Embryonic stem cells, است. مواد و روش‏ها: سلول‏های اسپرماتوگونی از بیضه موش نوزاد با استفاده از یک روش هضم مکانیکی و آنزیمی دو مرحله‏ای استخراج شده ودر محیط حاوی DMEM و FBS 15 درصد کشت داده شدند. به‏طوری‏که در پاساژ پنجم کلونی هایES-like cells  حاصل شد. بیان ژن‏های اختصاصی اسپرماتوگونی  Stra8،,DAZLPlzfو ژن‏های پرتوانی Nanog، SOX2،  Klf4 به‏روش RT-PCR، فعالیت آنزیم آلکالین فسفاتاز و نشانگر پرتوانی Oct4 به‏روش ایمونوسیتوشیمی در سلول‏هایES-like cells  بررسی و با سلول‏های ESCs مقایسه شد. نتایج:ماهیتسلول‏های ES-like cells حاصله توسط معیارهای نظیر مورفولوژی، میزان بالای فعالیت آلکالین فسفاتاز و نشانگر پرتوانی Oct4 مورد تایید قرار گرفت. طی تبدیل سلول‏های اسپرماتوگونی به سلول‏های ES-like cells بیان ژن‏های اختصاصی نظیر Stra8،,DAZLPlzfکاهش و بیان ژن‏های پرتوانی نظیر Nanog، SOX2، Klf4 افزایش می‏یابد. نتیجه‏گیری: کشت سلول‏های اسپرماتوگونی منجر به تولید کلونی‏های  ES-like cellsمی شود این فرآیند همراه با تغییرات ژنتیکی گسترده‏ای در بیان ژن‏های اختصاصی اسپرماتوگونی و ژن‏های پرتوانی در سلول‏های ES-like cells می‏باشد. در مجموع سلول‏های اسپرماتوگونی می‏تواند دریچه‏ای به‏سمت دستیابی به سلول‏های پرتوان مورد استفاده قرار گیرد.

چکیده هدف:ژن میوستاتین یا عامل 8 رشد و تمایز (GDF8) به‏عنوان عامل ایجاد کننده ماهیچه مضاعف شناخته شده است، که در آن مجموعه‏ای از جهش‏های غیرفعال کننده ژن رخ می‏دهند. در گاو، جهش‏های غیرفعال کننده در این ژن منجر به تولید فنوتیپ ماهیچه مضاعف می‏شود. هدف از انجام مطالعه حاضر تجزیه و تحلیل ناحیه کدکننده در برگیرنده جهش‏هایی که به‏طور بالقوه بیان ژن میوستاتین را در گوسفند نژاد فراهانی تغییر می‏دهند بود. مواد و روش‏ها: از 86 راس گوسفند فراهانی نمونه‏های خون گرفته شد و DNA استخراج شده به کمک کیت برای تکثیر قطعه 337 جفت بازی ژن میوستاتین استفاده شد. چند شکلی طول قطعات برشی محصولات PCR با افزودن آنزیم برشی HaeIII به محصولات واکنش PCR کامل اجرا شد. ژنوتیپ‏های PCR-RFLP آنالیز شدند. نتایج: فراوانی ژنوتیپ های Mm, MM و mm به ترتیب 046/0، 127/0 و 827/0 تشخیص داده شدند. فراوانی آللی نیز برای آلل های M و m به‏ترتیب 11/0 و 89/0 برآورد گردید. نتیجه گیری‏: مقایسه فراوانی آلل M (آلل مطلوب) محاسبه شده در گوسفندهای فراهانی با تحقیقات مشابه در نژادهای مختلف دنیا نشان داد که فراوانی این آلل در گوسفند فراهانی در سطح مناسبی نمی‏باشد. یعنی آلل‏های ژن میوستاتین در نژاد فراهانی در مقایسه با نژادهای دیگر کمتر اصلاح و انتخاب شده اند. علاوه بر این، مشخص گردید که تعادل هاردی ـ واینبرگ در جمعیت مورد مطالعه در رابطه با این جایگاه برقرار نمی‏باشد.

چکیده هدف: دست‏ورزی محیط‏های کشت سلولی با الیسیتورها یکی از راه کارهای مهم جهت القای متابولیسم ثانوی و تولید متابولیت‏های ارزشمند می‏باشد. سالیسیلیک اسید به‏عنوان یک الیسیتور غیر زیستی در افزایش تولید متابولیت‏های دارویی موثر است. هدف این مطالعه بررسی اثر سالیسیلیک اسید بر رشد، برخی از شاخص‏های فیزیولوژیک و تولید تری‏گونلین در کشت سلولی شنبلیله است. مواد و روش‏ها: کشت سلولی از قطعات جداکشت هیپوکوتیل شنبلیله روی محیط کشت جامد MS دارای نفتالن استیک اسید (4/0 میلی‏گرم در لیتر) و بنزیل آدنین (4/0 میلی‏گرم در لیتر) به‏دست آمد. سالیسیلیک اسید با غلظت‏های 5/12، 25 و 50 میلی‏گرم در لیتر استفاده شد. سپس واکنش سلول‏ها در ارتباط با تولید تری‏گونلین و دیگر شاخص‏های فیزیولوژیک پس از گذشت یک هفته از اعمال تیمار بررسی شد. نتایج: نتایج نشان داد که رشد سلولی و زنده مانی سلول‏ها تحت اثر تیمارها نسبت به شاهد کاهش یافته است. مقدار پراکسید هیدروژن و پراکسیداسیون لیپیدهای غشایی در سلول‏ها نسبت به شاهد تحت اثر تیمارها افزایش یافت. کلیه تیمارها باعث افزایش تولید تری‏گونلین و فنل کل شدند. تیمار سلول‏ها با غلظت 50 میلی‏گرم بر لیتر سالیسیلیک اسید باعث افزایش میزان تری‏گونلین به‏میزان دو برابر شاهد شد. نتیجه گیری: سالیسیلیک اسید می‏تواند به‏عنوان محرک در کشت سلولی شنبلیله به‏کار رود و باعث القای تولید بیشتر تری‏گونلین شود. واژگان کلیدی:

چکیده هدف: این تحقیق به‏منظور مطالعه تاثیر غلظت‌های مختلف نانوذرات اکسید‌روی بر روی برخی شاخص‌های رشدی، مقدار پرولین، ‌آلکالوئیدها و همچنین تغییرات فعالیت برخی آنزیم‏های آنتی اکسیدانی انجام گرفت. موادوروش‏ها: آزمایش در شرایط کشت گلخانه، به‏صورت کاملا تصادفی با 3 تکرار طراحی شد. گیاهان در معرض غلظت‌های مختلف2، 4، 5، 10و 15میکرومولار از نانوکود اکسیدروی قرار گرفتند و تاثیر این غلظت‌ها بر روی گیاه، با گیاه شاهد که از محلول غذایی کامل که حاوی سولفات روی است مقایسه شد. همچنین به‏منظور بررسی علائم کمبود روی، از غلظت صفر میکرومولار استفاده شد.  نتایج: تیمار گیاه با نانواکسیدروی در غلظت 2 سبب افزایش و در غلظت‌های بالاتر از 2 میکرومولار به‏طور معنی‌داری سبب کاهش در وزن تر و خشک و طول ریشه شدند. فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی در گیاهان تیمار شده با نانو اکسید روی نسبت به گیاه کنترل با افزایش غلظت نانواکسیدروی در محلول غذایی افزایش یافت. همچنین مقدار پرولین و آلکالوئیدهای کل با افزایش شدت تنش در گیاه افزایش یافت. نتیجه‏گیری: با افزایش غلظت نانو اکسیدروی جذب روی در مقیاس نانو بیشتر صورت گرفته است. به‏دلیل سمیت ایجاد شده، شاخص‌های رشدی گیاه کاهش  یافته و تنش اکسیداتیو در گیاه القا شده است. گیاه برای مبارزه با رادیکال‏های آزاد تولید شده فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی خود را افزایش داده است. همچنین میزان پرولین نیز که به هنگام تنش در گیاهان افزایش می‌یابد، افزایش یافت.

چکیده هدف: آلودگی نفتی از مشکلات مهم محیط زیست است. اخیرا زیست پالائی به‌عنوان روشی کم هزینه جهت پاکسازی آلاینده‏ها مورد توجه قرار گرفته است. هدف از این مطالعه بررسی حذف زیستی نفت خام توسط گونه‏های مختلف قارچی جداسازی شده از ریزوسفر گیاهان رویش یافته در منطقه آلوده مورد بررسی در غلظت‏های مختلف آلاینده می‏باشد. مواد و روش‏ها: در این مطالعه قارچ‌های ریزوسفری  از گیاهان رویش یافته در منطقه پالایشگاه تهران جداسازی و در محیط کشت PDA حاوی مقادیر مختلف نفت خام (1 تا 15 درصد)، کشت داده شدند. راندمان حذف بعد از گذشت یک ماه برای هر گونه قارچی اندازه‌گیری گردید. نتایج: نتایج نشان داد که میزان حذف نفت خام در غلظت‌های 1، 2، 4 و 6 درصد در سطح احتمال (01/0 P≤) برای همه قارچ‏های مورد بررسی و در غلظت‌های 8، 10 و 15 درصد برای همه قارچ‏های بررسی شده به جز قارچ‌های  Diplosporium sp.  و Penicillium sp.  در سطح احتمال (05/0 P≤) معنی‌دار می‌باشد. نتیجه‏گیری: بر اساس نتایج این تحقیق همه قارچ‏های مورد مطالعه توان حذف نفت خام را دارند. از آنجا که قارچ Aspergillus sp .  کارایی نسبی بیشتری درحذف نفت از محیط را داشت، این قارچ بیشترین پتانسیل زیست‌پالایی محیط‌های آلوده به نفت را دارد.  

چکیده هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر تنش سرمای هوا و آب بر پارامترهای فلورسانس کلروفیلی در ژنوتیپ‌های مختلف برنج اجرا گردید. مواد و روش‌ها: شش ژنوتیپ برنج شامل ارقام کوهسار، شیرودی، طارم هاشمی و لاین‌های PSB44، RI96 و IR752 در شرایط هیدروپونیک کشت شدند و پس از دو هفته، به مدت 48 ساعت تحت تیمارهای شاهد (28 درجه سانتی‌گراد)، هوای سرد (8 درجه سانتی‌گراد) و آب سرد (8 درجه سانتی‌گراد) قرار گرفتند و سپس پارامترهای فلورسانس کلروفیل اندازه‌گیری گردید. نتایج: تنش هوای سرد در تمامی پارامترهای مورد بررسی موثر بود و موجب کاهش فلورسانس متغیر (Fv)، حداکثر کارایی کوانتومی فتوسیستم‌II (Fv/Fm)، کارایی کوانتومی فتوشیمیایی موثر فتوسیستم‌II [Y(II)]، ضریب خاموشی فتوشیمیایی (qP) و سرعت انتقال الکترون (ETR) شد در حالی‌که کارایی کوانتومی غیر‌فتوشیمیایی تنظیم‌شده فتوسیستم‌II [Y(NPQ)]، کارآیی کوانتومی غیر‌فتوشیمیایی تنظیم‌نشده فتوسیستم‌II [Y(NO)]، خاموشی غیر‌فتوشیمیایی (NPQ) و ضریب خاموشی غیر‏فتوشیمیایی (qN) را افزایش داد. تنش سرمای آب تنها بر پارامترهای فلورسانس حداقل (Fo)، فلورسانس حداکثر (Fm)، Fv و  ETRاثر معنی‌داری داشت. در شرایط تنش هوای سرد لاین PB44 و رقم طارم هاشمی و در تنش آب سرد ژنوتیپ‌های RI752 و PB44 کمترین تغییرات را در پارامترهای فلورسانس نشان دادند. نتیجه‌گیری: تنش هوای سرد اثر بیشتری نسبت به تنش آب سرد داشت. در شرایط تنش هوای سرد لاین PB44 و رقم طارم هاشمی به‏عنوان متحمل‌ترین و ژنوتیپ‌های RI96، IR752 و رقم شیرودی حساس‌ترین ژنوتیپ‌ها شناخته شدند. در تنش آب سرد نیز ژنوتیپ‏های RI752 و PB44 متحمل‌ترین و ژنوتیپ‌های IR96 و شیرودی حساس‌ترین ژنوتیپ‌ها بودند.

چکیده هدف: هدف از این مطالعه بررسی تاثیر آهن بر روی میزان رشد سلولی و مقادیر رنگیزه‌های کلروفیل و بتاکاروتن درون سلولی در جلبک سبز تک‌سلولی Dunaliella می‏باشد. مواد و روش‌ها: غلظت‏های 4، 32، 64، 128، 256 و 512 میکرومولار آهن بر دو گونه D.salina وD.bardawil اعمال و سپس میزان بتاکاروتن و کلروفیل کل درون سلولی و همچنین تقسیم سلولی در یک دوره رشدی اندازه‌گیری گردید. جلبک‏ها به اتاقک کشت با دمای شبانه روزی 2±26 با فتوپریود 16 ساعت نور و 8 ساعت تاریکی انتقال داده شدند. نتایج: در هر دو گونه بیشترین رشد سلولی در غلظت 4 میکرومولار مشاهده گردید و با افزایش غلظت آهن، رشد سلولی و مقدار کلروفیل کاهش یافت که شدت کاهش در غلظت 512 میکرومولار از بقیه تیمارها بیشتر بود. بالاترین میزان بتاکاروتن سلولی  نیز در غلظت 128 میکرومولار مشاهده گردید. نتیجه‌گیری: نتایج حاکی از آنست که حضور آهن در هر دو گونه جلبکی احتمالا باعث افزایش تولید رادیکال‏های آزاد می‏گردد و سلول‏ها جهت مقابله، میزان کلروفیل سلولی و در نتیجه رادیکال‏های حاصل از آن‏را کاهش داده و از طرفی جهت مقابله با رادیکال‏های آزاد تولید شده توسط تنش آهن مقادیر زیادی بتاکاروتن را به‏عنوان آنتی اکسیدان تولید می‏نماید. به‏نظر می‏رسد D.salina به‌واسطه استفاده از تولید بتاکاروتن در سطح پایین و احتمالا استفاده از تولید سایر آنتی اکسیدان‏ها و کاهش میزان کلروفیل در سطح موثرتری کارائی بهتری در مقاومت در برابر آهن نسبت به D. bardawil را دارد.