فصلنامه
دوره و شماره: دوره 11، شماره 3، پاییز 1399 
علمی - پژوهشی

اثر میدان‏های الکترومغناطیس فرکانس پایین بر فعالیت حرکتی و هیستومورفومتری ناحیه حرکتی قشر پیشانی مغز در موش صحرایی نر بالغ

صفحه 167-177

https://doi.org/10.52547/JCT.11.3.167

مهدی نظری، محمود مفید، سید همایون صدرایی، غلامرضا کاکا

چکیده هدف: اثر امواج الکترومغناطیسی فرکانس پایین بر فعالیت حرکتی و بافت ناحیه حرکتی مغز در موش صحرایی بررسی شد.
مواد و روش‏ها: در این مطالعه تجربی، 20 سر موش صحرایی به‏صورت تصادفی به‏چهار گروه تقسیم شدند. گروه اول کنترل، گروه دوم امواج MHz900، گروه سوم امواج MHz 1800 و گروه چهارم امواج MHz 2450، به‏ترتیب با شدت 1، 2 و 20 وات بر کیلوگرم، به‏مدت یک ماه و روزانه 4 ساعت دریافت کردند. در بررسی رفتاری از آزمون زمینه باز و در بررسی هیستومورفومتری اندازه‏گیری ضخامت ناحیه حرکتی قشر پیشانی و شمارش تعداد سلول‏های لایه هرمی داخلی مورد ارزیابی قرار گرفت.
نتایج: امواج الکترومغناطیسی فرکانس پایین باعث کاهش معنی‏دار میانگین مسافت طی شده و زمان سپری شده در ناحیه مرکزی آزمون زمینه باز درگروه‏های تجربی، نسبت به گروه کنترل شد (05/0p˂). هم‏چنین، در گروه‏های تجربی نسبت به گروه کنترل  تعداد نورون‏های لایه هرمی داخلی و ضخامت قشرناحیه حرکتی لوب پیشانی مغز کاهش معنی‏دار نشان داد (05/0p˂).
نتیجه‏گیری: امواج الکترومغناطیسی فرکانس پایین باعث افزایش اضطراب وکاهش فعالیت حرکتی در آزمون‏های رفتاری و تغییرات هیستومورفومتری قشر پیشانی گروه‏های تجربی شد.
 

علمی - پژوهشی

بررسی ارتباط بیان ژن آنتی اکسیدانتی NRF2 و کیفیت اسپرم در مردان نابارور آستنوتراتوزواسپرمی

صفحه 178-187

https://doi.org/10.52547/JCT.11.3.178

راحیل جنتی فر، لیلا ناصرپور، سیده سعیده صحرایی، حمید پیروزمنش

چکیده هدف: هدف این مطالعه، بررسی ارتباط بیان ژن آنتی اکسیدانتی فاکتور هسته­ای اریتروئید 2 مرتبط با فاکتور 2 ((NRF2 و کیفیت اسپرم در مردان نابارور آستنوتراتوزو اسپرمی می­باشد.
مواد و روش‏ها: این مطالعه در مرکز درمان ناباروری جهاد دانشگاهی قم، ایران انجام شد. در این مطالعه 50 فرد نابارور آستنوتر اتوزواسپرمی و 50 فرد بارور به‏عنوان گروه کنترل انتخاب شدند. پارامترهای اسپرمی مطابقWHO  (2010) مورد بررسی قرار گرفت. قطعه قطعه شدن  DNA  اسپرم، بیان ژن NRF2 و سطح آنزیم­های آنتی اکسیدانتی به‏ترتیب با کیتTUNEL ، Real Time PCR  و ELISA بررسی شد. سطح معنی­داری به‏صورت 05/0>p در نظر گرفته شد.
نتایج: نتایج نشان داد که سطح بیان ژن NRF2 در بیماران آستنوتراتوزو اسپرمی نسبت به گروه بارور کمتر بود (05/0p <).کیفیت پارامترهای اسپرمی و سطح آنزیم­های آنتی اکسیدانتی نیز نسبت به گروه بارور پایین­تر بود (05/0>p). ارتباط معنی­داری بین بیان ژن NRF2، پارامترهای اسپرم و سطح آنزیم‏­های آنتی اکسیدانتی مشاهده شد (05/0>p).
نتیجه‏گیری: یافته­های ما نشان داد که میزان بیان ژن NRF2 در مردان آستنوتراتوز اسپرمی با پارامترهای اسپرم ارتباط معنی­داری دارد. این نشان می­دهد که NRF2 برای اسپرماتوژنز مهم است و می­تواند به‏عنوان یک نشانگر مفید در تشخیص ناباروری مردان باشد.
 

علمی - پژوهشی

مطالعه اثر نانوذرات دی‌اکسید تیتانیوم بر ویژگی‌های فیزیولوژیکی و تشریحی گیاه گل‮ناز یخی ‬‬‬‬‬‬ (Aptenia cordifolia)

صفحه 188-203

https://doi.org/10.52547/JCT.11.3.203

لاله احمدی، مریم کلاهی، هانیه محجل شجاء، الهام محجل کاظمی

چکیده هدف: در این بررسی اثر نانو ذرات دی‌اکسید تیتانیوم به‌عنوان نانوذره­ای که گسترده­ترین مصرف جهانی را در صنایع دارد برروی ویژگیهای ریخت‌شناسی، تشریحی و فیزیولوژیکی گیاه گل­ناز یخی بانام علمی ailofidroc ainepA در شیوه محلول‌پاشی با چهار غلظت مختلف، موردمطالعه قرار گرفت.
مواد و روش‏ها: تیمار نانو ذرات دی‌اکسید تیتانیوم به‌صورت محلول‌پاشی برروی گیاه گل‏ناز یخی دوبار در هفته انجام گرفت. پارامترهای رشدی، محتوای کلروفیل، فنل و فلاونوئید اندازه‌گیری شد. برای بررسی ساختار تشریحی گیاه؛ برش‏گیری دستی، رنگ‌آمیزی مرکب و شمارش روزنه‌ها انجام شد. آنالیز داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS و آزمون دانکن انجام گرفت.
نتایج: تیمار نانو ذرات دی‌اکسید تیتانیوم موجب افزایش رنگیزه­های فتوسنتزی کلروفیل a و b به‌طور معنی‌دار در گیاهان تحت تیمار شد. بیش‏ترین مقدار فنل و فلاونوئید در برگ چهارم گیاه تحت تیمار غلظت 05/0 درصد نانو ذرات دی‌اکسید تیتانیوم مربوط بود. هم‏چنین تیمار نانو ذرات دی‌اکسید تیتانیوم باعث افزایش قطر دهانه‌ی آوندی در ریشه و کاهش قطر دهانه­ی آوندی در ساقه­ی بعضی از تیمارها شد.
نتیجه‏گیری: پاسخ‌های فیزیولوژیکی و تشریحی گل‏ناز یخی بیان‏گر پتانسیل و توان ژنتیکی این گیاه برای رشد در محیط آلوده به نانو ذرات دی‌اکسید تیتانیوم است.
 

علمی - پژوهشی

تاثیر محلول‌پاشی پوترسین بر القا مقاومت به خشکی در گیاه جعفری مکزیکی(Tagetes minuta L.)

صفحه 204-220

https://doi.org/10.52547/JCT.11.3.204

فائزه آراسته، محمد مقدم، عبدالله قاسمی پیربلوطی

چکیده هدف: در این مطالعه تاثیر محلول‌پاشی سطوح مختلف پوترسین بر صفات فیزیولوژیکی، بیوشیمیایی و میزان اسانس گیاه جعفری مکزیکی (Tagetes minuta L.) تحت تنش خشکی مورد بررسی قرار گرفت.
مواد و روش‏ها: آزمایش به­صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار و در شرایط گل‏خانه‌ای اجرا شد. فاکتور اول تنش خشکی در سه سطح (75، 50 و 25 درصد ظرفیت زراعی) و فاکتور دوم محلول‌پاشی پوترسین در چهار سطح (0، 5/0، 1 و 2 میلی‌مولار) بود. تعداد 4 نشا در هر گلدان کاشته شد. اعمال تنش در موقعی­که ارتفاع گیاهان به‏حدود 25 سانتی­متر رسید انجام شد. محلول‌پاشی پوترسین یک هفته قبل از گلدهی و با‌ فاصله زمانی هر 7 روز یک‌بار تا مرحله 80 درصد گل‏دهی ‌انجام شد.
نتایج: نتایج نشان داد محلول‌پاشی 2 میلی‌مولار پوترسین از سایر غلظت‌ها موثرتر واقع شد و توانست اثرات مضر تنش خشکی را تا حد زیادی در این گیاه کاهش دهد. با افزایش خشکی هم‏چنین فعالیت آنتی ‎‏اکسیدانتی، فنل کل، پرولین و نشت الکترولیت افزایش یافت و در مقابل از محتوای نسبی آب برگ، رنگیزه‏های فتوسنتزی و پروتئین محلول کاسته شد. خشکی هم‏چنین باعث افزایش فعالیت آنزیم‌های آنتی ‌اکسیدانتی گایاکول پراکسیداز (GPX) و پلی‌فنل‌اکسیداز (PPO) و میزان مالون­دی‏آلدئید در این گیاه شد. با افزایش تنش خشکی تا سطح 50 درصد ظرفیت زراعی و محلول‌پاشی 1 میلی‌مولار پوترسین میزان اسانس جعفری مکزیکی افزایش یافت، در صورتی‏که در شرایط تنش شدید (25 درصد ظرفیت زراعی) از میزان آن کاسته شد. پوترسین از طریق القا مقاومت به خشکی باعث کاهش فعالیت آنزیم‌های آنتی ‌اکسیدانتی و میزان مالون‌دی‌آلدئید شد.
نتیجه‏گیری: استفاده از پوترسین موجب القا مقاومت به تنش خشکی در گیاه جعفری مکزیکی شد و به‌کارگیری غلطت 2 میلی‌مولار آن می‌تواند موثر و قابل توصیه می‌باشد.
 

علمی - پژوهشی

تاثیر تنظیم‌کننده‌های رشد در کالوس‌زایی و باززایی گیاه زینتی زامی‌فولیا

صفحه 221-232

https://doi.org/10.52547/JCT.11.3.221

ابراهیم بیرامیزاده، علی آرمینیان، آرش فاضلی

چکیده هدف: هدف از این تحقیق، دسترسی به پروتکل تکثیر سریع و بهینه و زامی­فولیا با کشت بافت می­باشد.
مواد و روش‏ها: برای کالوس­زایی و باززایی، دو آزمایش به‏صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملا تصادفی با 3 تکرار در آزمایشگاه کشت بافت پژوهشکده ملی گل و گیاهان زینتی درسال 1397 انجام شد. در آزمایش اول جهت کالوس­زایی فاکتورهای 2, 4-D (0، 1 ، 2 و 4 میلی‌گرم بر لیتر) و BA (0، 1 و 2 میلی‌گرم­ بر ­لیتر) اعمال شد. در آزمایش دوم یا باززایی ریزنمونه‌ها، فاکتور NAA (0و 5/0 میلی‌گرم ­بر لیتر) و BA (0، 5/0 و 1 میلی‌گرم­ بر لیتر) اعمال شد.
نتایج: نتایج کالوس­زایی نشان داد که محیط MS تغییریافته با غلظت 2 میلی­گرم­ بر لیترBA  و یک میلی­گرم برلیتر  2, 4-Dبهترین کالوس را با 85 درصد باززایی تولید نمود. در مرحله باززایی نیز غلظت 5/0 میلی­گرم ­بر لیتر  BAهمراه با 5/0 میلی­گرم­ بر لیتر NAA بیش‏ترین تعداد گیاهچه و غده (90 درصد) را تولید نمود. سپس، تک گیاه‏چه­های غده­دار با موفقیت90-80 درصد در بستر کوکوپیت و پرلیت سازگار شدند.
نتیجه‏گیری: نتایج موفقیت­آمیز بوده و می‏توان با فرمول‏هایی حاصله، کار کالوس­زایی و باززایی زامی­فولیا را انجام و به‏عنوان پروتکلی کاربردی جهت تکثیر تجاری این گیاه زینتی ارزش‏مند، پیشنهاد نمود.
 

علمی - پژوهشی

بررسی تاثیر سطوح مختلف عصاره سیر بر فراسنجه‌های کیفی اسپرم در قوچ عربی

صفحه 233-242

https://doi.org/10.52547/JCT.11.3.233

شادان گل اندام، صالح طباطبایی وکیلی، خلیل میرزاده

چکیده هدف: هدف از پژوهش حاضر، بررسی تاثیر افزودن سطوح مختلف عصاره سیر به‏عنوان آنتی ­اکسیدانت به ‏رقیق‏کننده بر خصوصیات منی قوچ عربی تحت شرایط مایع در 5 درجه سانتیگراد بود.
مواد و روش‏ها: اسپرم­گیری از 12 راس قوچ عربی به‏طور هفتگی به‏مدت 8 هفته انجام و منی آن‏ها بلافاصله با هم مخلوط و رقیق­سازی شده و به تعداد تیمارهای آزمایشی تقسیم و سطوح مختلف عصاره سیر را دریافت نمودند. تیمارها شامل سطوح عصاره سیر (صفر، 50، 100 ، 150 و 200 میکرولیتر در میلی­لیتر) بود. در زمان­های مختلف نگه‏داری منی رقیق شده حاوی تیمارها (صفر، 24، 48 و 72 ساعت) به‏صورت مایع، فراسنجه­های کیفی منی بررسی شدند.
نتایج: در زمان صفر (بلافاصله پس از اسپرم­گیری و افزودن عصاره سیر)، فراسنجه­های کیفی اسپرم در تیمارهای آزمایشی نسبت به شاهد اختلاف آماری معنی­داری نداشتند. در زمان 24 ساعت، سطح 50 عصاره سیر باعث بهبود تحرک پیش‏رونده و جنبایی کل اسپرم شده، ولی سطح 200 عصاره میزان جنبایی کل اسپرم­ها را کاهش داد (05/0p <). در زمان 48 ساعت، بیش‏ترین درصد زنده­مانی اسپرم­ها مربوط به سطح 50 عصاره سیر بود (05/0p <). 72 ساعت پس از اسپرم­گیری، بیش‏ترین میزان تحرک پیش‏رونده اسپرم­ها در سطح 50 عصاره سیر مشاهده شد (05/0p <). غلظت مالون­دی­آلدئید پلاسمای منی به‏عنوان شاخص پراکسیداسیون تحت تاثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت.
نتیجه‏گیری: بهطور­کلی، با افزودن 50 میکروگرم در میلی­لیتر عصاره سیر به رقیق‏کننده منی قوچ عربی و سپری شدن مدت زمان نگه‏داری منی به‏حالت مایع در 5 درجه سلسیوس، فراسنجه­های کیفی اسپرم بهبود یافتند.