فصلنامه
دوره و شماره: دوره 14، شماره 4، زمستان 1402 
علمی - پژوهشی

اثر اگزوزوم‌های مشتق از سلول‌های بنیادی مزانشیمی مغز استخوان خرگوش بر بیان ژن‌های کلاژن، اگریکان و فاکتور نکروز دهنده تومور- آلفا در سلول‌های نوکلئوس پولپوزوس

صفحه 277-292

https://doi.org/10.61186/JCT.14.4.277

فرزانه شیخی، جواد بهارآرا، خدیجه نژاد شاهرخ آبادی، مریم لطفی

چکیده هدف: در مطالعه حاضر، تغییرات سطح بیان ژن­های کلاژن، اگریکان و فاکتور نکروز دهنده تومور- آلفا  در سلول­هایNP التهابی تیمار شده با اگزوزوم و اثربخشی اگزوزوم بر کاهش آپوپتوزیس سلول­هایNP ملتهب بررسی شد. مواد و روش‏ها: اگزوزوم­ها با روش اولتراسانتریفیوژ جداسازی و با کمک میکروسکوپ الکترونی عبوری، میکروسکوپ نیروی اتمی و روش پراکندگی نور پویا شناسایی شدند. زیستایی سلول­ها با آزمون MTTو رنگ­آمیزی DAPI مورد بررسی قرار گرفت. سنجش بیان ژن­های کلاژن، اگریکان و TNF-α با روش Real-time PCR صورت گرفت. نتایج: MSC-Exo، وزیکول‌هایی با قطر 5/35 تا 100 نانومتر می­باشند. بر اساس آزمون MTT، میزان زیستایی سلول­های ملتهب تیمار شده با اگزوزوم تفاوت معناداری نسبت به گروه التهابی بدون تیمار داشت(05/0*P< در دوز 100 میکروگرم بر میلی­لیتر، 01/0**P< دوزهای 25 و 50 میکروگرم بر میلی­لیتر). نتایج DAPI نشان­دهنده کاهش آپوپتوزیس در گروه تیمار شده با اگزوزوم بود. نتایج Real time PCR، افزایش بیان ژن­های کلاژن (05/0*P<) و اگریکان (001/0***P<) و کاهش بیان ژن TNF-α(01/0**P<) در سلول­های التهابی تیمار شده با اگزوزوم را نشان داد. نتیجه‏گیری: اگزوزوم­های مشتق از سلول­های بنیادی مزانشیمی می­توانند باعث افزایش بیان ژن­های کلاژن و اگریکان و کاهش بیان ژن TNF-α در سلول­های تیمار شده شوند و لذا ضرورت مطالعات کلینیکی کمردرد کاملا محسوس و پیشنهاد می­شود.

علمی - پژوهشی

تاثیر عصاره گیاه آشواگاندا (Withanaia somnifera) بر میزان بقا و بیان ژن P53 در سرطان تخمدان (رده سلولی (A2780

صفحه 293-308

https://doi.org/10.61186/JCT.14.4.293

سیده محیا مدرسی، نرگس نیکونهاد لطف آبادی، فاطمه حقیرالسادت

چکیده هدف: هدف از این مطالعه بررسی اثرات سایتوتوکسیک عصاره هیدروالکلی آشواگاندا (Withanaia somnifera) و بررسی تغییرات بیان ژنP53  در پاسخ به این ماده در سلولهای سرطان تخمدان (رده سلولی A2780) است.
مواد و روش ها: بدین منظور سلول‫های A2780 با غلظت‫های مختلف عصاره آشواگاندا به‫مدت 24، 48 و 72 ساعت تیمار شدند. اثرات این عصاره بر روی میزان بقای سلول‫ها با استفاده از MTT  و میزان بیان ژن P53 به‫روش Real-Time PCR  مورد بررسی قرارگرفت. در نهایت آنالیز آماری و تفسیر داده‫ها با استفاده از نرم افزار GraphPad Prism انجام شد.
نتایج: نتایج MTT نشان داد که عصاره آشواگاندا در غلظت‫های 5/62، 125، 250، 500، 750 µg/ml  به‫صورت وابسته به زمان و غلظت به‫طور معناداری موجب کاهش حیات سلولی شده است به‫ترتیب پس از گذشت 24، 48و 72 ساعت IC50 در غلظت‫های 6/512، 339 و 6/226 میکروگرم بر میلی لیتر به‫دست آمد و همچنین  نتایج Real Time PCR نشان داد که بیان ژن P53 طی 24 ساعت تیمار با غلظت‫های 250  و 500 میکروگرم بر میلی لیتر عصاره به‫طور معناداری افزایش یافته است. همچنین افزایش غلظت عصاره بر روی میزان بیان این ژن تاثیر معناداری داشته است.
نتیجه گیری: نتایج حاصل از این مطالعه بیانگر اثر سایتوکسیک عصاره آشواگاندا بر روی سلول‫های سرطان تخمدان بوده و با افزایش بیان ژن P53 می تواند سبب القای اثرات ضد سرطانی باشد.

علمی - پژوهشی

بررسی اثر ضد التهابی آستاگزانتین بر مهار TLR4 و برخی سایتوکاین‫های التهابی در سلول ماکروفاژی

صفحه 309-324

https://doi.org/10.61186/JCT.14.4.309

هدا مجیری فروشانی، حسین ذوالقرنین

چکیده هدف : آستاگزانتین کاروتنویید طبیعی با آثار فارماکولوژیک مختلف می باشد. مکانیسم مولکولی اثر ضد التهاب این ترکیب چندان مشخص نیست. هدف این مطالعه، بررسی نقش TLR4 و سایتوکاین‫های التهابی IL-1, IL-6, TNFα  در بروز اثر ضد التهابی آستاگزانتین در ماکروفاژها می‫باشد. مواد و روشها: سلول‫های ماکروفاژی RAW264.7  با LPS القای التهاب شدند. دوزهای 100،50،25 میکرومولار از آستاگزانتین برای تیمار سلول‫ها به‫کار برده شد. میزان بیان ژن TLR4  به روش RT-PCR در دو زمان 24 و 48 ساعت پس از القا با LPS  اندازه گیری شد. سطح سایتوکاین‫های IL-1, IL-6, TNFα با کیت الایزای ساندویچی اندازه‫گیری شد. از آزمون‫های آماری و تست ANOVA یک طرفه برای آنالیز داده‫ها استفاده شد. نتایج: LPS باعث افزایش میزان بیان ژن TLR4  در هر دو زمان 24و 48 ساعت پس از القا شد p<0.001)) که آستاگزانتین با هر سه دوز به‫طور معنی‫داری آن را کاهش داد (p<0.001). سطح سایتوکاین‫های IL-1, IL-6, TNFα در سلول‫های ماکروفاژی القا شده با LPS افزایش یافته بود (p<0.05) که دوزهای50 و 100 میکرومولار آستاگزانتین باعث کاهش معنی‫دار سطح سایتوکاین‫ها شد.
نتیجه گیری : آستاگزانتین با کاهش میزان بیان TLR 4 که در شرایط التهابی افزایش بیان پیدا می‫کند باعث کاهش تولید سایتوکاین‫های التهابی  IL-1, IL-6, TNFα که در مسیر سیگنالیگ آن قرار دارند، می‫شود. با توجه به اثر ضد التهابی آستاگزانتین و عوارض داروهای ضد التهاب کنونی، آستاگزانتین دارای پتانسیل بالا جهت درمان بیماری‫های التهابی مزمن می‫باشد.

علمی - پژوهشی

ارزیابی هیستومورفولوژی و شاخص‫های اسپرماتوژنز در رت‫های دیابتی تیمار شده با عصاره‌ی صمغ آنغوزه ( L Ferula assa-foetida

صفحه 325-336

https://doi.org/10.61186/JCT.14.4.325

زهرا اسداللهی، احمدعلی محمدپور، ابراهیم لطیفی، حسین نورانی

چکیده هدف: گیاهان دارویی به‫دلیل داشتن ترکیبات طبیعی و آنتی اکسیدانتی برای درمان بسیاری از بیماری­ها از جمله دیابت و عوارض جانبی ناشی از آن مورد استفاده قرار می‫گیرند. یکی از سیستم‫هایی که تحت تاثیر دیابت قرار می‫گیرد دستگاه تناسلی می‫باشد و بیضه‫ها به‫عنوان غدد اصلی این سیستم تحت تاثیر دیابت قرار گرفته و دچار اختلال می­شوند. در این مطالعه تاثیر عصاره­ی صمغ آنغوزه بر شاخص­‌های اسپرماتوژنز و ساختار بافتی بیضه موش­‌های صحرایی نر دیابتی نژاد ویستار بررسی شد. مواد و روش­ها: 42 سر رت نژاد ویستار به 6 گروه تقسیم شدند. برای القای دیابت، حیوانات یک دوز استرپتوزوتوسین (55 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن حیوانات) دریافت کردند. جهت ارزیابی اثر عصاره صمغ آنغوزه تیمار حیوانات دیابتی با عصاره صمغ آنغوزه در مقادیر 150 و 250 میلی گرم /کیلوگرم وزن بدن موش صحرایی با استفاده از سرنگ گاواژ و به‫مدت 42 روز انجام شد. پس از این مدت حیوانات بی‫هوش و آسان کشی شدند. سپس نمونه برداری از بافت بیضه انجام شد و نمونه‫ها در فرمالین 10 درصد و بوئن فیکس شدند. مراحل آماده سازی مقاطع میکروسکوپی شامل 1- آبگیری، 2- شفاف سازی، 3- آغشته کردن، 5- قالب گیری با پارافین، 6- برش با دستگاه میکروتوم، 7- چسباندن نمونه­ها بر روی لام، 8- رنگ آمیزی با رنگ هماتوکسیلین – ائوزین و ماسون-تری کروم، 9- مونته کردن انجام شد. در نهایت نمونه‫ها جهت مطالعه میکروسکوپی آماده شدند. تعداد سلول‫های اپی‫تلیوم زایای لوله‫های اسپرم ساز شمارش شده و سپس ضریب اسپرمیوژنز، ضریب تمایز لوله ای، ضریب میوزی و ضریب سلول سرتولی محاسبه شد. نتایج: داده‫ها و تجزیه و تحلیل آماری این مطالعه بر اثر مثبت عصاره صمغ آنغوزه بر اسپرم زایی و اختلالات باروری مرتبط با دیابت تاکید دارد. نتیجه گیری: عصاره صمغ آنغوزه آسیب‫های بافتی دیابت بر بافت بیضه را کاهش می‫دهد و بر اسپرم زایی و اختلالات باروری مرتبط با دیابت اثر بهبود دهنده دارد. 

علمی - پژوهشی

بهینه سازی کالوس زایی در شاهدانه Cannabis sativa L.

صفحه 337-352

https://doi.org/10.61186/JCT.14.4.337

نفیسه اسکندری، علی عبادی، سید علیرضا سلامی

چکیده هدف: باتوجه به اهمیت و نیاز به افزایش کانابینوئیدهای با ارزش موجود در گیاه شاهدانه به‫دلایل کاربردهای صنعتی، غذایی و به‫خصوص اهمیت آن‫ها در صنایع داروسازی و با توجه به این‫که در روش‫های سنتی کشت گیاه، تولید متابولیت‫های ثانویه کم بوده و مدت زمان طولانی برای تولید لازم است، ضروری به‫نظر می­رسد که برای تولید سریع و انبوه این متابولیت­های ثانویه و مواد دارویی با ارزش، از روش­های کارامد بیوتکنولوژی جهت تولید مقدار مطلوب و کافی مواد موثره مورد نیاز در زمان کمتر بهره­مند شد. بنابراین هدف از این پژوهش بهینه سازی کالوس زایی در شاهدانه دارویی است. مواد و روش ها: کالوس زایی ریزنمونه برگ بعد از ضدعفونی و کشت بر روی محیط کشت‫های MS و DKW حاوی ویتامین های B5  به همراه غلظت‫های مختلفی از تنظیم کننده‫های رشد 2,4-D و BA  بررسی شد. نتایج: بهترین کالوس زایی حاصل از این پژوهش مربوط به محیط کشت MS به‫علاوه تیمار هورمونی 2 میکرومول در لیتر 2,4-D به‫همراه 5/2 میکرومول در لیترBA  بود. همچنین نامناسب ترین محیط جهت تولید کالوس از برگ شاهدانه از نظر تمام صفات مورد بررسی مربوط به محیط کشت DKW به‫همراه 5 میکرومول در لیتر 2,4-D در ترکیب با 5/2 میکرومول در لیتر BA بود. نتیجه گیری: با توجه به ترد بودن کالوس تولیده شده در محیط به‫دست آمده از این پژوهش، استفاده از آن برای مطالعات آتی جهت جنین زایی سوماتیکی و کشت های سوسپانسیون سلولی توصیه می‫شود.

علمی - پژوهشی

بهترین منبع سلول اتولوگ برای بازسازی نقایص با اندازه بحرانی مفاصل زانو در گوسفند

صفحه 353-372

https://doi.org/10.61186/JCT.14.4.353

فاطمه زارعی، راضیه شفقی، محمدمهدی دهقان، فرهاد مصطفایی، لیلا تقی یار، محمدرضا باغبان اسلامی نژاد

چکیده هدف: استئوآرتریت (OA) یک بیماری ناتوان کننده‌ با بار روانی و اقتصادی  است. امروزه  استفاده از سلول‌های بنیادی  مزانشیمی (MSCs) بسیار مورد توجه است. لذا انتخاب منبع سلولی مناسب یکی از چالش‌های درمان OA است. هدف از این مطالعه بازسازی ضایعه غضروفی  ( اندازه بحرانی)  در زانوی گوسفند با استفاده از سلول‌های اتولوگ کندروسیت، MSCs حاصل از  بافت مغز استخوان (Bm-MSCs)و MSCs مشتق از بافت چربی (Ad-MSCs) که در شرایط کاملا یکسان جداسازی و کشت  شده است.  مواد و روش‌ها: در مطالعه حاضر از گوسفند نژاد Najdi 12 ماهه استفاده شد. کندروسیت‌ها از انتهای دنده، Bm-MSC از مغز استخوان  و Ad-MSCs از بافت چربی گوسفند  جدا شدند. سپس سلولهای جدا شده در محیط‫های کشت و شرایط دمای 37 درجه سانتی‫گراد یکسان کشت شدند. پس از بررسی هوییت  MSCs و کندروسیت‫ها، مقدار ۱۰۶×۵ سلول در هر میلی‌لیتر  ژل کلاژن نوع I کاشته شد. سپس به ضایعه غضروف  در زانوی گوسفند پیوند شد. دو ماه پس از پیوند، میزان ترمیم با روش ماکروسکوپی و رنگ‌آمیزی بافت‌شناسی H&E و Safranin  fast green/O بررسی شد. نتایج: هوییت سلول‫های MSCs کندروسیت تایید شد. بر اساس مشاهدات در گروه‌های درمانی، آسیب توسط بافت غضروف شبه هیالین در مقایسه با گروه‌های کنترل (untreated) و sham پر شده است. همچنین، سطح بافت تشکیل شده در Bm-MSCs و کندروسیت صاف‌تر از گروه Ad-MSCs  بودp<0.05) *). غضروف هیالین Bm-MSCs واضح‌تر از گروه Ad-MSCs است. ولی تفاوت معنی‫داری نشان داده نشد. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که سه منبع سلولی برای این منظور مناسب هستند. Ad-MSCs به‫دلیل سهولت دسترسی توصیه می‫شوند.