فصلنامه
دوره و شماره: دوره 14، شماره 2، تابستان 1402 
علمی - پژوهشی

تاثیر آنتی‌اکسیدانتی عصاره گیاه میخک (Syzygium aromaticum) بر کیفیت اسپرم قوچ عربی طی نگه‫داری منی به حالت مایع‬‬

صفحه 96-106

https://doi.org/10.61186/JCT.14.2.96

صالح طباطبائی وکیلی، رقیه زیدی

چکیده هدف: ترکیبات لیپیدی غشای پلاسمایی اسپرم پستانداران، به‫دلیل وجود مقادیر بالای اسیدهای چرب غیراشباع، به‫شدت نسبت به تنش اکسیداتیو حساس هستند. در سال­های اخیر، در خصوص خواص آنتی‫اکسیدانتی برخی گیاهان و نقش حفاظتی آن­ها برای اسپرم­های حیوانات تحقیقاتی صورت گرفته است. لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر برون­تنی عصاره میخک بر فراسنجه­های کیفی و حفظ حیات اسپرم‌­ها تحت شرایط  نگه‫داری منی به حالت مایع انجام شد.
مواد و روش­ها: اسپرم­گیری از 8 راس قوچ عربی به‫طور هفتگی به‫مدت 6 هفته انجام شد و منی مخلوط آن‫ها پس از رقیق­سازی، به 5 قسمت تقسیم شد. تیمارها شامل افزودن سطوح صفر، 25، 50، 75 و 100 میکروگرم در میلی­لیتر عصاره جوانه میخک به منی رقیق شده قوچ عربی بود. در زمان­های صفر، 24، 48، 72 و 96 ساعت پس از  نگه‫داری تیمارها در دمای 5 درجه­ سانتی­گراد، فراسنجه­های کیفی اسپرم­ها ارزیابی شدند.
نتایج: در زمان صفر، فراسنجه­های کیفی اسپرم­ها تحت تاثیر تیمارها قرار نگرفتند. در زمان 24 ساعت، درصد تحرک، زنده­مانی و سلامت غشای پلاسمایی اسپرم­ها در تیمار 100 میکروگرم عصاره میخک کاهش یافتند (05/0>P). با سپری شدن زمان تا 96 ساعت، غلظت­های 25 و 50 میکروگرم عصاره میخک سبب بهبود درصد تحرک، زنده­مانی و سلامت غشای پلاسمایی اسپرم­ها شدند (05/0>P). تفاوت میزان ناهنجاری‫های مورفولوژیکی اسپرم­ها در بین تیمارها معنی­دار نشد.
نتیجه­گیری: به‫طور کلی، افزودن 25 میکروگرم عصاره میخک به‫هر میلی­لیتر رقیق کننده منی قوچ عربی سبب بهبود تحرک، زنده­مانی و سلامت غشای پلاسمایی اسپرم­ها طی  نگه‫داری منی تحت دمای 5 درجه سانتی­گراد شد. 

علمی - پژوهشی

بهبود کیفیت اسپرم اپیدیدیمی قوچ با افزون آنتی‌اکسیدان روتین طی نگه‫داری 48 ساعت بعد از سردسازی‬‬‬‬‬‬‬‬‬

صفحه 107-115

https://doi.org/10.61186/JCT.14.2.107

حسین محمدی، ابوذر نجفی

چکیده هدف: غشای اسپرم سرشار از اسیدهای چرب غیراشباع است که نسبت به آسیب به‫وجود آمده توسط ROS در نتیجه پراکسیداسیون چربی­ها بسیار حساس می­باشد. استفاده از آنتی‌اکسیدان مناسب در رقیق­کننده­های منی می­تواند سطح ROS را کاهش دهد. پژوهش حاضر در جهت مقایسه غلظت‌های مختلف آنتی‌اکسیدان روتین در فرآیند سردسازی اسپرم قوچ بود.
مواد و روش‌ها: بعد از فراوری اسپرم اپی‫دیدمی پارامترهای جنبایی (CASA)، یکپارچگی غشا (HOST)، زنده‌مانی، پراکسیداسیون لیپیدی (MDA) در زمان‌های 0، 24 و 48 ساعت بعد از سردسازی مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج: داده‌های حاصل از این آزمایش نشان دهنده آن است که در زمان 24 و 48 ساعت بعد از سردسازی افزون آنتی‌اکسیدان روتین در غلظت 75/0 و 1 میلی مولار باعث افزایش معنی‌دار جنبایی کل، جنبایی پیش‌رونده و سرعت در مسیر مستقیم می‌شود. نتایج پژوهش حاضر نشان دهنده آن است که تیمارهای آزمایشی در زمان صفر، 24 و 48 ساعت بعد از سردسازی تاثیری روی VAP، VCL و STR ندارد. نتایج حاصل از این آزمایش نشان دهنده آن است که در زمان 24 و 48 ساعت بعد از سردسازی افزون آنتی‌اکسیدان روتین در غلظت 75/0 و 1 میلی مولار باعث افزایش معنی‌دار زنده­مانی، یکپارچگی غشا می‌شوند. همچنین نتایج نشان دهنده‫ی آن است که تیمارهای آزمایشی باعث کاهش میزان MDA می‌شوند. نتایج گویای آن است که تیمارهای اعمال شده تاثیری در مورفولوژی اسپرم ندارد. نتیجه‌گیری: نتایج نشان دهنده‫ی آن است که استفاده از آنتی‌اکسیدان روتین در غلظت‌های 75/0 و 1 میلی‫مولار باعث بهبود کیفیت اسپرم قوچ می‌شود.

علمی - پژوهشی

مطالعه تاثیر شوری‫های کوتاه مدت بر فعالیت سلول‫های کلراید ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio) به‫روش ایمونوهیستوشیمی و میکروسکوپ الکترونی روبشی‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

صفحه 117-127

https://doi.org/10.61186/JCT.14.2.117

راضیه ایروانی، رحیم عبدی، رحیم پیغان، بیتا ارچنگی

چکیده هدف: هدف اصلی ارزیابی سلول‌های کلرید آبشش ماهی کپور معمولی در طول سازگاری با شوری‌های مختلف محیطی در یک دوره کوتاه مدت بوده است.
مواد و روشها: ماهی‫ها با وزن میانگین 1±4/41 گرم و طول 1±9/16 سانتی‫متر در چهار گروه با سه تکرار استفاده شد. گروه شاهد در آب شیرین و سه گروه در شوری ppt4، ppt8 و ppt12 با شرایط یکسان نگه‫داری شدند. در ساعات صفر، 6، 12، 24، 48، 72 و 96 از کمان آبششی دوم نمونه‫هایی با ضخامت نیم سانتی‫متر تهیه و در فرمالین بافر 10 درصد و محلول گلوتارآلدئید 5/2 درصد با 4/7=pH قرار داده شدند. روش استاندارد تهیه مقاطع بافتی انجام و برش‫‫های پارافینی به ضخامت 6-4 میکرون با روش‫های هماتوکسیلین - ائوزین رنگ آمیزی شدند. همچنین تغییر ساختار، تعداد سلول‫های غنی از میتوکندری، توزیع و پراکندگی آنزیم Na+/K+-ATPase به‫کمک میکروسکوپ الکترونی روبشی و تکنیک ایمونوهیستوشیمی مورد بررسی قرار گرفتند.
نتایج: تغییرات آشکار در تعداد و توزیع سلول‌های کلرید در دو موقعیت لاملایی و فیلامنتی در زمان‌های مختلف نمونه‌برداری نشان داد. بیش‫ترین تعداد سلول‫های کلراید در فیلامنت و لاملا 33/1±28/26،  27/1±11/19 در شوری ppt12 و کم‫ترین مربوط به گروه کنترل بود. بزرگ‫ترین اندازه سلول‫های کلراید در فیلامنت و لاملا، 46/1±51/22،  23/1±72/12 در شوری ppt12 و کم‫ترین مربوط به گروه کنترل بود.
نتیجه گیری: سلول‫های کلراید آبشش ماهی کپور معمولی در مواجهه با شوری‫های مختلف در مدت زمان کوتاه می‫توانند تعداد و اندازه خود را تغییر داده و با شرایط جدید سازگار شوند.

علمی - پژوهشی

تاثیر 8 هفته تمرین استقامتی بر سطوح پروتئین فاکتور رشد اندوتلیال عروقی (VEGF) و اندوستاتین (ES) در بافت قلب موش‫های صحرایی دیابتی همراه با سندروم ترک مورفین‬‬‬‬‬‬

صفحه 128-139

https://doi.org/10.61186/JCT.14.2.128

کتایون صحرانشین، عباس صارمی، محمد ملکی پویا

چکیده هدف: دیابت و مورفین از عوامل خطر اصلی بیماری‌های قلبی عروقی هستند که منجر به اختلال در عمل‫کرد اندوتلیال و رگزایی معیوب می‌شوند. در این مطالعه، تاثیر هشت هفته تمرین استقامتی بر سطوح پروتئین فاکتور رشد اندوتلیال عروقی (VEGF) و اندوستاتین (ES) در بافت قلب موش‫های صحرایی نر ویستار دیابتی همراه با سندروم ترک مورفین مورد بررسی قرار گرفت.
مواد و روش‌ها: در این مطالعه تجربی، 32 سر موش صحرایی نر نژاد ویستار به‫صورت تصادفی به 4 گروه 8 تایی شامل: کنترل دیابت (D)، دیابت مورفین (D.M)، دیابت+تمرین استقامتی (D.ET)، دیابت مورفین+تمرین استقامتی (D.M.ET)، تقسیم شدند. سپس القای دیابت و مورفین انجام شد. گروه‌های تمرین 8 هفته برنامه تمرین استقامتی اجرا نمودند. در پایان مطالعه همه موش‫های صحرایی قربانی شدند و بافت قلبی آن‫ها جدا شد. سطوح پروتئین VEGF وES  به‫روش الایزا اندازه‌گیری شدند. داده‌ها با استفاده از آزمون آنوای یک‫طرفه در سطح معنی‌داری 05/0≥p مورد تجزیه تحلیل قرار گرفت.
نتایج: ما دریافتیم در موش‫های دیابتی و مورفینی سطحVEGF  و ES به‫ترتیب و به‫طور معنی‌دار کمتر و بیشتر از سایر گروه‌ها است (05/0≥p). همچنین فعالیت استقامتی با بهبود مقادیر VEGF و ES در گروه‌های D.ET و D.M.ET همراه است (05/0≥p).
نتیجه‌گیری: مطالعه ما نشان می‌دهد که مورفین و دیابت سطوح VEGF و ES را برهم می‌زند و از طرف دیگر به‫نظر می‌رسد تمرینات استقامتی بر روند رگ‌زایی بافت قلب در موش‫های دیابتی و مبتلا به سندرم ترک مورفین اثر محافظتی دارد.

علمی - پژوهشی

بررسی علل توقف جنین‌های پیش از لانه‌گزینی و راه‫کار‌های غلبه بر آن‬‬‬‬

صفحه 141-159

https://doi.org/10.611867/JCT.14.2.141

نرگس کرامی، فاطمه حسنی، پوپک افتخاری یزدی، عادله طائی، سیده نفیسه حسنی

چکیده هدف: در این مطالعه به بررسی عوامل محرک توقف تکوین جنین و راه‌های مقابله با آن در راستای هموار ساختن راه برای تحقیقات در این زمینه و افزایش بازدهی روش IVF، پرداخته‌ می‌شود.
مقدمه: لازمه داشتن یک جنین سالم، طی شدن صحیح مراحل تکوینی آن است. هر گونه اختلال در این مراحل می‌تواند باعث توقف تکوین پیش از لانه‌گزینی و نا‌باروری شود.
 یکی از تکنیک‌های رایج کمک باروری، لقاح آزمایشگاهی (IVF) است که کاربرد فراوانی دارد؛ اما نزدیک به 50 درصد از جنین‌های حاصل به مرحله بلاستوسیست نرسیده و دچار توقف می‌شوند که این توقف با عدم تقسیم سلولی به‌مدت حداقل 24 ساعت مشخص می‌شود. جنین‌های متوقف شده را می‌توان به سه دسته تقسیم کرد: دسته اول، با اختلال در فعال شدن ژنوم جنینی؛ دسته دوم و سوم با سطوح پایین گلیکولیز و سطوح متغیر فسفریلاسیون اکسیداتیو شناخته می‌شوند.
نتیجه‌گیری: توقف تکوین پیش از لانه‌گزینی به دلایل مختلفی ایجاد می‌شود که ممکن است دارای منشا جنینی یا والدینی باشد. ازجمله راه‫کار‌های غلبه بر این مشکل می‌توان به انتقال دوک مادری/ انتقال هسته‌ای، بهبود محیط کشت و استفاده از آنتی‌اکسیدانت‌ها، سنتز complementary RNA (cRNA) /Small interfering RNA (siRNA) اشاره کرد. علاوه بر این، تاثیر عوامل بیرونی ازجمله شرایط آزمایشگاه، روش انجام فرایند‌های کمک باروری (ART) و نقش پزشک باید در نظر گرفته شود. شناسایی کامل دلایل ایجاد کننده توقف تکوین ‌جنینی و راه‫کار‌های غلبه بر آن‌ها، می‌تواند باعث بهبود فناوری‌های مورد استفاده در درمان و افزایش بازدهی روش IVF شوند.

علمی - پژوهشی

تجزیه و تحلیل بیان ژن های PLZF و VASA و ارتباطات پروتئینی آن در سلول‫های بنیادی اسپرم ساز موش طی روند تمایز به اسپرم‬‬‬‬‬‬‬

صفحه 153-165

https://doi.org/10.61186/JCT.14.2.153

محمد باباتبار درزی، فرخنده نعمتی، حسین عزیزی، عباسعلی دهپور جویباری

چکیده هدف: در این تحقیق، ما به بیان PLZF و VASA در لوله‌های اسپرم ساز و سلول‌های زایای in vivo و in vitro نگاه کردیم. مواد و روشها: جداسازی سلول های بنیادی اسپرماتوگونیال، ایمونوهیستوشیمی (IHC)، ایمونوسیتوشیمی (ICC) و واکنش زنجیره ای پلیمراز رونوشت معکوس Fluidigm (RT-PCR) برای تجزیه و تحلیل بیان PLZF و VASA در بافت بیضه موش استفاده شد. نتایج: در این مطالعه تجربی، در حالی‫که سلول‌های اسپرماتوگونیال تمایز نیافته به شدت PLZF را بیان می‌کنند، سایر سلول‌های زاینده واقع در لوله لوله اسپرم ساز برای این نشانگر منفی بودند. از سوی دیگر، سلول‌های زایا نزدیک غشای پایه لوله‫های اسپرم ساز بیان VASA را نشان دادند در حالی‫که سلول‌های زایای تمایز نیافته واقع در غشای پایه منفی بودند. تجزیه و تحلیل ICC بیانگر بیان بالاتر PLZF در سلول‫های تمایز نیافته جدا شده در مقایسه با سلول‫های زایای تمایز یافته بود. نتایج RT-PCR بلادرنگ Fluidigm بیان معنی‌داری (05/0<p) VASA را در سلول‌های بنیادی اسپرماتوگونیال در مقایسه با سلول‌های تمایز یافته نشان داد و همچنین بیان PLZF را در اسپرماتوگونی تمایز نیافته نشان داد. نتیجه‌گیری: این نتایج به وضوح نقش PLZF را به‌عنوان یک نشانگر اختصاصی برای سلول‌های بنیادی اسپرماتوگونیایی اثبات کرد و می‌تواند برای تحقیقات پیشرفته در مورد تمایز آزمایشگاهی SSCs به اسپرم‌های عملکردی مفید باشد.