فصلنامه
دوره و شماره: دوره 6، شماره 1، بهار 1394 
علمی - پژوهشی

بررسی بیان مارکر سلولهای بنیادی SALL4 در مزنسفالن طی‌تکوین‌جنین جوجه

صفحه 1-7

https://doi.org/10.52547/JCT.6.1.1

ملیحه بهادری، سعیده ظفر بالانژاد، محمد مهدی فرقانی فرد

چکیده هدف: هدف از این مطالعه بررسی کمی بیان mRNA ژنSALL4  در مزنسفالن طی مراحل رشد و نمو جنینی جوجه است .  مواد و روش‏ها : در این پژوهش تجربی از تخم مرغ‏های نطفه دار انکوبه شده در حرارت37 تا 5/37 درجه سانتی‏گراد و رطوبت 60 تا 65 درصد  استفاده شد. پس از شروع رشد و نمو جنینی قسمتی از بافت پروزنسفالن مغز به‏طور روزانه از تخم مرغ‏ها جمع آوری گردید، از بافت تفکیک شده Total RNA استخراج و سنتز cDNA انجام شد. cDNA سنتز شده به‏عنوان الگو برای بررسی کمی بیان SALL4 mRNA ؛ به‏روش Real Time PCR مورد استفاده قرار گرفت. نتایج: نتایج حاصل از Real-time PCR رونوشت‌هایSALL4  در بافت مزونسفالون مغز در طی ‌تکوین جوجه نشان می‌‌دهد‌ که ‌بیان‌ ژنSALL4  در طول رشد و نمو جنین‌ در مزنسفالن متغیر است، درحالی‏که‌ بیان mRNA  ژن SALL4 در طول رشد و نمو جنینی بررسی‌شد، بیشترین تعداد نسخه‌هایmRNA ژنSALL4 از لحاظ کمی‌ در نوزدهمین روز جنینی یافت شد. نتیجه گیری: در بررسی سطح بیانmRNA  ژنSALL4 طی مراحل مختلف رشد و نمو جنینی جوجه، از روی شواهد می‏توان پیش‏بینی نمود که احتمالا ارتباطی بین بیانSALL4  درمراکزعصبی مزنسفالن مغز و تکامل اندام‏هایی بینایی وجود داشته باشد.

علمی - پژوهشی

بررسی اثر سرب بر فعالیت آنزیم‌های آنتی اکسیدانی، میزان پرولین و آلکالوئید کل کالوس گیاه پریوش

صفحه 9-21

https://doi.org/10.52547/JCT.6.1.9

محمدرضا امیرجانی، محمدحسین آبنوسی، مجید مهدیه، سارا قره‌شیخ‌لو

چکیده هدف: هدف از پژوهش حاضر، بررسی اثر تنش اکسیداتیو ناشی از حضور غلظت‌های مختلف فلز سرب در محیط کشت MS بر فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانتی، میزان پرولین و آلکالوئیدکل کالوس گیاه پریوش بود.
مواد و روش‌ها: بذر گیاه پریوش در گلدان حاوی پرلیت کشت و به‏منظور القای کالوس، برگ‌ها در شرایط استریل بر روی محیط کشت جامد MS قرار داده شدند. کالوس‌‌ها بعد از سه هفته واکشت شدند و کالوس‌های واکشت دوم با غلظت‌های مختلف نیترات سرب (0، 10 و 50 میکرومولار) به‏مدت 5 روز تیمارگردیدند و پس از گذشت پنج روز از زمان تیمار، فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانتی، میزان پرولین و آلکالوئید اندازه‌گیری شد. آنالیز آماری داده‌ها در سطح (05/0p <) با استفاده از نرم‌افزار  SPSSانجام شد.
نتایج: نتایج آزمایشات نشان دادکه فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانتی مانند سوپر‌اکسید‌دیسموتاز (SOD)، پراکسیداز (POX) و آنزیم کاتالاز (CAT)، میزان پرولین و آلکالوئید و پراکسیداسیون لیپید در نتیجه تیمار با سرب به‏طور معنی‌دار افزایش یافت.
نتیجه گیری: سرب به‏دلیل القای تنش اکسیداتیو و افزایش تولید رادیکال آزاد سبب افزایش فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانتی و محتوی پرولین و آلکالوئید و پراکسیداسیون لیپید در کالوس گیاه پریوش شد.

علمی - پژوهشی

بررسی قابلیت بقای سلول‏های بنیادی مزانشیمی مشتق از بافت چربی بر روی داربست‏های طبیعی به‏عنوان محیط رشد مناسب

صفحه 23-29

https://doi.org/10.52547/JCT.6.1.23

مهدیه قیاثی، رضا طباطبائی قمی، ناصر کلهر، محمد مهدی زاده، محسن شیخ حسن

چکیده هدف: هدف از این مطالعه ارزیابی کارایی دو داربست پلاسمای غنی شده از پلاکت  (PRP)و فیبرین گلو در ایجاد محیط مناسب جهت رشد سلول‏های بنیادی مزانشیمی می‏باشد.
مواد و روش‏ها: در این مطالعه، آماده سازی دو داربست PRP و فیبرین گلو انجام پذیرفت و سلول‏های بنیادی مزانشیمی از بافت چربی جداسازی شد. مزانشیمی بودن سلول‏ها با مارکرهای سطحی مزانشیمی به‏روش فلوسایتومتری بررسی شد.  سپس، سلول‏های بنیادی تکثیر شده و در مرحله پاساژ سه به‏طور جداگانه بر روی این دو داربست کشت شد و پس از گذشت 48 ساعت از کشت سلول‏ها بر روی داربست‏ها، ارزیابی توانایی زنده ماندن سلول‏ها توسط تست MTT به‏عمل آمد.
نتایج: آنالیز فلوسایتومتری نشان داد که سلول‏های بنیادی مزانشیمی مشتق از چربی، نشانگرهای سطحی CD44، CD90 و CD105  را بیان می‏کنند. همچنین، نتایج این مطالعه نشان داد که PRP فعال نسبت به فیبرین گلو می‏تواند محیط مناسب‏تری را به‏منظور توانایی بقا و تکثیر سلول‏های بنیادی مزانشیمی ایجاد نماید.
نتیجه گیری: به‏نظر می‏رسد استفاده از داربست‏های مشتق شده از PRP می‏تواند به‏عنوان محافظی به‏منظور رشد سلول‏های بنیادی مزانشیمی برای توسعه استراتژی‏های کارا و جدید در مهندسی بافت و طب ترمیمی مورد استفاده قرار گیرد.
 

علمی - پژوهشی

بررسی اثر محافظتی عصاره هیدروالکلی برگ گیاه پنیرک (Malva neglecta L.) برآسیب کبدی القا شده توسط تتراکلریدکربن(ccl4) در موش های صحرایی نر

صفحه 31-42

https://doi.org/10.52547/JCT.6.1.31

سیده فاطمه تروهید، ناصر میرازی، عبدالرحمن صریحی

چکیده هدف: هدف این بررسی، مطالعه اثر محافظتی عصاره هیدروالکلی برگ پنیرک(Malva neglecta L.)  بر کبد موش‌های القا شده با تتراکلرید‌ کربن می‌باشد.
مواد و روش‌‏ها: در این بررسی 35 موش صحرایی نر در محدوده وزنی 230 تا 250 گرم به گروه‌های کنترل، شم، شاهد، تیمار 1 و2 تقسیم شدند. گروه‌های تیمار توسط تتراکلرید‌کربن القا و دو ساعت بعد توسط عصاره با دز 300 میلی‏گرم بر کیلوگرم و 600 میلی‏گرم  بر کیلوگرم روزانه و به‏مدت چهار روز و درون صفاقی تیمار شدند. گروه شاهد 2 میلی لیتر بر کیلوگرم تتراکلریدکربن با نسبت 1:1 با روغن زیتون، تک دز دریافت کردند.گروه کنترل و شم به ترتیب سالین نرمال و روغن زیتون 5/0 میلی‏لیتر روزانه و درون صفاقی دریافت کردند. سپس خون‏گیری جهت اندازه‌گیری آنزیم‌های آسپارتات آمینوترانسفراز (AST)، آلانین آمینوترانسنفراز ALT)) و آلکالن فسفاتاز ((ALP انجام شد. نمونه‌های بافتی کبد تهیه و رنگ‌آمیزی هماتوکسیلین-ائوزین صورت گرفت. داده‌ها توسط تست  ANOVA ارزیابی شد و معیار اختلاف معنی‌دار 05/0 p < می‌باشد.
نتایج: نتایج افزایش آنزیم‌هایALT,AST وAP در گروه شاهد نسبت به گروه کنترل را نشان می‌دهد (001/0.(p < گروه‌های تیمار نسبت به شاهد التهاب کمتری را نشان دادند (01/0(p نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که تتراکلریدکربن بافت کبد را ملتهب و دچار نکروزه می‏کند. پنیرک دارای ترکیبات آنتی‌‌اکسیدانتی و فلاونوئیدی است و اثرات سمی تتراکلریدکربن را در کبد کاهش می‌دهد.
واژگان کلیدی

علمی - پژوهشی

بررسی اثر اشعه گاما بر تغییرات الگوی پروتئینی و تنوعات سوماکلونال در گیاه درمنه کوهی

صفحه 43-49

https://doi.org/10.52547/JCT.6.1.43

شبنم جلیلی، علی اکبر احسانپور، غلامرضا اصغری، محمد رضا عبدی

چکیده هدف: هدف از این مطالعه بررسی اثر تابش گاما بر تغییرات احتمالی ژنتیکی و الگوی پروتئینی کالوس و درمنه کوهی میباشد. مواد و روش‏ها: در این مطالعه جوانههای جانبی به همراه نوساقه گیاه پس از دو هفته رشد در محیط کشت MS در معرض سه دوز 50، 100 و 200 گری پرتو گاما قرار داده شد و پس از چهار هفته رشد در شرایط درون شیشه، الگوی الکتروفورزی پروتئینها با روش SDS-PAGE و تنوع سوماکلونال با استفاده از روش PCR مورد بررسی قرار گرفت. نتایج: در بررسی و مقایسه باندهای حاصل از DNA تکثیر شده محصول PCR درگیاهان پس از کشت بافت، پرایمر OPA20و درکالوس درمنه کوهی پرایمرهای FPK105 و (GATA)4 تفاوت و حتی عدم وجود برخی از باندها را نشان داد و در دیگر پرایمرها تفاوتی ملاحظه نشد. افزایش تراکم باند در دوز 50 گری و کاهش تراکم در دوز 200 گری در الگوی الکتروفورزی پروتئینی گیاه مشاهده شد. نتیجه گیری:  احتمالا در اثر آسیبهای وارد شده توسط رادیکالهای آزاد و گونههای اکسیژن فعال توسط اشعه گاما سبب ایجاد تغییراتی در سطح ژنوم و میزان بیان ژنها گردیده است.

علمی - پژوهشی

توالی‌یابی ژن همساخت LEAFY در روپاس (Solanum villosum Mill.)

صفحه 51-58

https://doi.org/10.52547/JCT.6.1.51

محسن اسدی خانوکی، فرخنده رضانژاد، غلامرضا شریفی سیرچی، حسینعلی ساسان

چکیده هدف: هدف از این تحقیق شناسایی همساخت این ژن در گونه‌ای تاجریزی به‏نام روپاس (Solanum villosum Mill.) است.
مواد و روش‏ها: RNA کل از مریستم راس شاخساره استخراج و برای ساخت cDNA استفاده گردید. آغازگر‌های اختصاصی بر اساس توالی‌ ژن‌های همساخت LEAFY در سایر گیاهان هم جنس و هم خانواده، طراحی و از آن‌ها در واکنش‌ RT-PCR استفاده گردید. محصول RT-PCR پس از خالص سازی، توالی یابی گردید.
نتایج: نتایج نشان دهنده تکثیر قطعه مورد نظر از ژن به‏طول 540 نوکلئوتید بود که SvLFY نامگذاری شد. مقایسه توالی پروتئین استنباطی SvLFY، با پروتئین‌های همساخت LEAFY در سایر گیاهان نشان دهنده شباهت زیاد این قطعه با ناحیه C ترمینال آن پروتئین‌ها بود.
نتیجه گیری: این نتایج نشان می‌دهد که به‏احتمال SvLFY نیز همانند LEAFY در نمو گل نقش دارد و می‌تواند به‏عنوان ژن تعیین هویت مریستم گل در روپاس عمل کند.

علمی - پژوهشی

بررسی قابلیت جذب یون‌های روی و نقره توسط گیاهچه‌های ازمک (Lepidium draba L.) و تاثیر این یون‌ها بر خصوصیات مورفولوژیکی و بیوشیمیایی گیاهچه‌ها

صفحه 59-70

https://doi.org/10.52547/JCT.6.1.59

علی ریاحی مدوار، معین الدین نصیری بزنجانی، کبری یوسفی، مهدی محمدی

چکیده هدف: هدف از انجام این تحقیق، بررسی توانایی گیاهچه‌های ازمک (Lepidium draba L.) در حذف یون‌های روی و نقره از محیط کشت بود. مواد و روش‌ها: بذرهای این گیاه در محیط MS جامد به‏مدت 15 روز در حضور غلظت‌های متفاوت دو یون نقره و روی کشت داده شدند. تجمع زیستی این فلزات در گیاهچه‌ها توسط دستگاه جذب اتمی اندازه‌گیری شد. علاوه بر این، خصوصیات بیوشیمیایی و مورفولوژیکی گیاهچه‌ها از قبیل فعالیت آنزیم‌های کاتالاز و سوپر اکسید دسموتاز، محتوی فلاونوئید کل، درصد جوانه‌زنی و طول ریشه و ساقه در تیمار با این یون‌ها مورد بررسی قرار گرفت. نتایج: نتایج نشان دهنده توانایی جذب هر دو فلز توسط گیاهچه‌های ازمک می‌باشد، به‏طوری‏که با افزایش غلظت فلزات در محیط کشت میزان جذب آن‏ها نیز افزایش یافت. از طرف دیگر، محتوی فلاونوئید کل و همچنین فعالیت آنزیم‌های کاتالاز و سوپر اکسید دسموتاز با افزایش غلظت فلز در محیط افزایش یافت. در تیمار با یون نقره میزان جوانه‌زنی بذرها افزایش نشان داد، در حالی‏که در تیمار با فلز روی، میزان جوانه‌زنی بذرها نسبت به شاهد تفاوت معنی‌داری نشان نداد. اگرچه طول ساقه در گیاهچه‌های تیمار شده با یون نقره به‏طور معنی‏داری افزایش یافته بود، رشد ریشه کاهش نشان داد. رشد ریشه و ساقه در گیاهچه‌های تیمار شده با یون روی به‏ویژه در غلظت‌های بالا به‏طور معنی‌داری کاهش نشان داد. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج، به‏نظر می‌رسد می‌توان گیاه ازمک را به‏عنوان گزینه مناسبی جهت پالایش فلزات مذکور در مناطق آلوده معرفی نمود.  

علمی - پژوهشی

مطالعه اثر کادمیوم بر مراحل تکوین و الگوی پروتئینی بساک و دانه‌های گرده گل اطلسی ( Petunia hybirda Juss.)

صفحه 71-86

https://doi.org/10.52547/JCT.6.1.71

عبدالکریم چهرگانی راد، حسن رمضانی، فریبا محسن زاده، زهرا بقایی فر، حسن باب الحوائجی

چکیده هدف: کادمیوم یکی از آلاینده‏های جوی و بخشی از ذرات خروجی خودروهای دیزل است و هدف پژوهش حاضر تعیین اثرات کادمیوم بر روند تکوین و الگوی پروتئینی بساک و دانه‌های گرده گل اطلسی که به‏طور متداول در فضای سبز اکثر شهرهای بزرگ کشت می‌شوند، می‌باشد.
مواد و روش‌ها: گیاهان اطلسی در گلدان‌های آزمایشگاهی کشت داده شده و با غلظت‌های مختلفی از CdCl2 به‏صورت اسپری تیمار شدند. گل‌ها در مراحل مختلف تکوین برداشت شده و در فیکساتور FAA70 (فرمالین: استیک اسید: اتانول، 17:1:2) تثبیت و در مطالعات تکوینی به ‏کار برده شدند. دانه‌های گرده‏ی گروه‌های مختلف نیز جمع‌آوری شده و پس از استخراج پروتئین با روش الکتروفورز مطالعه شد. تجزیه تحلیل‌های آماری با استفاده از نرم‌افزار آماری  SAS(نسخه 1/9) و با روش آنالیز واریانس یک‏ طرفه انجام شد.
نتایج: فرآیند تکوین بساک و دانه‏های گرده در گیاهان شاهد از الگوی کلی گیاهان دو لپه پیروی می‏کند اما در گیاهان تحت تیمار با کادمیوم، تغییرات و ناهنجاری‌هایی مشاهده گردید. بی نظمی در دیواره بساک، تشکیل دانه‏های گرده چروکیده و واکوئله، کاهش توان زیستی، آسیب دیواره اگزین و تشکیل باندهای پروتئینی جدید از اثرات تیمار با کادمیوم می‏باشد.
نتیجه‌گیری: کادمیوم (به‏عنوان یک آلاینده‏ی جوی) مراحل نموی بساک و دانه‏های گرده را تحت تاثیر قرار داده و موجب بروز انواعی از ناهنجاری‌ها و کاهش توان زیستی گرده‌ها می‏گردد. تولید پروتئین‌های جدید (پروتئین‌های سم زدا) یکی از پاسخ‌های گیاه به استرس آلودگی است.

علمی - پژوهشی

اثر حفاظتی روغن سیاه دانه بر سمیت القاء شده توسط بیس فنول آ بر بافت بیضه موش بالغ NMRI

صفحه 87-96

https://doi.org/10.52547/JCT.6.1.87

ملک سلیمانی مهرنجانی، سیدمحمد علی شریعت زاده، مهدی آزادپور

چکیده هدف: هدف از این مطالعه بررسی اثر حفاظتی روغن سیاه دانه به‏عنوان یک آنتی اکسیدانت بر بافت بیضه موش‏های تیمار شده با بیس فنول A بود‏.
مواد و روش‏ها: در این مطالعه 24 سر موش نر بالغ NMRI به چهار گروه (6=n) : کنترل‏، بیس فنول A (mg/kg/day 200)‏، روغن سیاه دانه (ml/kg/day 5) و بیس فنول A + روغن سیاه دانه تقسیم شدند. 34 روز پس از تیمار دهانی با اندازه‌گیری وزن موش، بیضه راست خارج و فیکس شد. پارامترهای مورفومتریک بافت بیضه پس از انجام برش گیری، پاساژ بافتی و رنگ آمیزی Heidenhain's Azan ، توسط روش استریولوژی مورد ارزیابی قرار گرفت.
 نتایج : میانگین حجم لوله‏های منی‏ساز، ارتفاع اپی‏تلیوم زایشی، قطر و ضخامت غشا پایه لوله‏های منی‏ساز‌، تعداد سلول‏های اسپرماتوسیت، اسپرماتید گرد و دراز، اسپرماتوگونی و سلول‏های سرتولی در گروه بیس فنول A نسبت به گروه کنترل کاهش معنی‏داری نشان داد (05/0 p <). افزایش میانگین حجم لوله‌های منی‌ساز و تعداد سلول‌های سرتولی در گروه بیس فنول A + روغن سیاه دانه در حد گروه کنترل بود اما میانگین تعداد سلول‌های اسپرماتوسیت و اسپرماتید گرد و دراز در این گروه نسبت به گروه بیس فنول A دارای افزایش معنی‌داری شد (05/0p <).
 نتیجه گیری: مصرف هم‏زمان روغن سیاه دانه و بیس فنول A از اثرات نامطلوب بیس فنول A بر بافت بیضه موش بالغ جلوگیری نمود.

علمی - پژوهشی

افزایش تولید هورمون رشد انسانی نوترکیب در سلول‌های CHO از طریق کنترل شرایط کشت سلولی

صفحه 97-106

https://doi.org/10.52547/JCT.6.1.97

زهرا سادات عقیلی، سید حمید زرکش اصفهانی

چکیده هدف: هدف این مطالعه افزایش تولید هورمون رشد انسانی توسط اضافه کردن ترکیبات شیمیایی به محیط کشت فاقد سرم سلول‌های CHO و بررسی خواص hGH تولید شده می‌باشد.
مواد و روش‌ها: در این مطالعه، تاثیر تیمارهای مختلف شامل غلظت‌های مختلف گلیسرول،DMSO ، NaBu و ZnSO4 در سلول‌های CHO مورد بررسی قرار گرفت و تولید GH به‏روش الایزا سنجیده شد.سلول‌ها به هر چاهک یک پلیت 12 خانه حاوی DMEM-F12 و FBS10 درصد اضافه شدند. پس از 24 ساعت محیط رویی دور ریخته شد و با محیط فاقد سرم جایگزین شد و با غلظت‌های مختلف ترکیبات شیمیایی تیمار شدند وتولید rhGH با استفاده از الایزا، دات بلات و وسترن بلات ارزیابی شد.
نتایج: در این گزارش، در غلظت‌های 1 درصد دی‌متیل سولفوکساید، 5/0 درصد گلیسرول، در غلظت 1 میلی‏مولار سدیم بوتیرات و 50  میکرو مولارسولفات روی در سلول‌های CHO افزایش بیان rhGH مشاهده شد.
نتیجه‌گیری: این نتایج نشان داد که کنترل شرایط کشت سلولی به توسعه یک فرآیند صنعتی و در مقیاس وسیع برای تولید rhGH کمک می‌کند.