فعالیت گیرنده کلسیتونین (Calcitonin receptor) در سلولهای HEK-293T باعث افزایش بیان ژنهای هدف پروتئین -Catenin میشود
صفحه 166-179
https://doi.org/10.61186/JCT.14.3.166
حدیثه آزادمنش، سید محمود عرب نجفی
چکیده هدف: پروتئین b-Catenin در سلولهای حیوانی حداقل دارای دو عمل ویژه است. این پروتئین از یک طرف نقش مهمی در تشکیل و پایداری اتصالات سلول به سلول خصوصا در بافتهای پوششی (اپیتلیال) دارد و از طرف دیگر بهعنوان عضوی از مسیر پیام رسانی متعارف Wnt در کنترل بیان عده ای از ژنهای مهم سلولی عمل میکند. مسیرهای پیام رسانی از طریق پروتئینهای G سه زیرواحدی (trimeric G proteins) در تنظیم فعالیت پروتئین b-Catenin نقش مهمی دارند. گیرنده هورمون کلسیتونین (calcitonin receptor) یکی از این گیرندهها است و در این پژوهش اثر بیان و فعالیت این گیرنده بر عملکرد ژنتیکی پروتئین b-Catenin مورد مطالعه قرار گرفته است. مواد و روشها: در این مطالعه از آزمایشات کشت سلولهای HEK-293T و ترنسفکشن آنها با روش فسفات کلسیم استفاده شد. اندازه گیری بیان ژنتیکی در سطح رونویسی توسط روش های Reverse Transcriptase-PCR کمی و real-time PCR انجام گردید. از ژن لوسیفراز تحت کنترل نواحی قابل شناسایی پروتئین b-Catenin بهعنوان ژن گزارشگر و ژن های c-MYC، FGF20 و CCND1 به عنوان ژنهای سلولی مورد هدف پروتئین b-Catenin استفاده شد. نتایج: نتایج این مطالعه نشان دادند که بیان گیرنده کلسیتونین در سلولهای HEK-293T و نیز در معرض قرار دادن این سلولها با هورمون کلسیتونین باعث افزایش بیان ژن گزارشگر لوسیفراز و نیز ژن های انتخابی بومی سلول که تحت کنترل پروتئین b-Catenin هستند میشود. نتیجه گیری: با توجه به نقش انکوژنیک b-Catenin در بسیاری از سرطانهای انسانی میتوان گیرنده کلسیتونین و مسیر پیامرسانی وابسته به آن را در مطالعات کلینیکی در نظر داشت.
فوقبیان ژن گلوتامات سمیآلدهیدآمینوترانسفراز گیاه یونجه در گیاه تنباکو و تحلیل نتایج فیزیولوژیک آن
صفحه 180-202
https://doi.org/10.61186/JCT.14.1.180
مریم قاسم زاده، حمزه امیری، مهدی خزاعی، احمد اسماعیلی
چکیده هدف: مسیر بیوسنتز کلروفیل یکی از اهداف مهم ایجاد تغییرات ژنتیکی بهمنظور تغییر سرعت فتوسنتز و رشد گیاهان برای تامین افزایش تقاضای غذا در جمعیت رو به رشد جهان است. در این مطالعه تاثیر فوق بیان ژن GSA یکی از ژنهای مسیر بیوسنتز کلروفیل بر شرایط فیزیولوژیکی گیاه تنباکو مورد بررسی قرار گرفت. 5-آمینولوولینیک اسید (ALA) محصول ژن GSA است. ALA پیشساز ساخت تتراپیرولها است. این ترکیب نقش بسیار مهمی در سلولهای زنده دارد مثلا بهعنوان رنگدانهها، گیرنده نور (فیتوکروم)، گروه پروستاتیک بسیاری از پروتئینها (مثل سیتوکرومها، هموگلوبین، میوگلوبین و لگ هموگلوبین) و آنزیمها (مثل کاتالاز، آسکوربات، پراکسیداز و غیره) نقش دارند. امروزه ALA بهدلیل استفاده گسترده از آن در کشاورزی، جنگلداری و داروسازی مورد توجه زیادی قرار گرفته است. ALA در غلظتهای پایین فتوسنتز، رشد و نمو، عملکرد و بهرهوری را افزایش میدهد. همچنین ظاهر، رنگ میوه ، کیفیت و طعم محصولات را در گیاهان تیمار شده در شرایط عادی و استرسزا افزایش میدهد. ALA همچنین ویژگیهای آنتی اکسیدانی، جذب مواد مغذی، راندمان مصرف آب و تعادل اسمزی را در گیاهان بهبود میبخشد. مواد و روشها: در این تحقیق با توجه به مطالعات بیوانفورماتیکی cDNA ژن MsGSA گیاه یونجه رقم اصفهانی برای انتقال به گیاه تنباکو رقم Xanthi انتخاب گردید. از ناقل بیانی دوگانه گیاهی pBI121 که دارای ژن مقاومت آنتیبیوتیک کانامایسین برای انتخاب در باکتریها و گیاهان، محلهای برش برای آنزیمهای SacI و BamHI، پروموتر CaMV35S (پرموتور ویروس موزاییک گل کلم)، توالی خاتمه دهندهی نسخهبرداری nos و ژن گزارشگر β-گلوکورونیداز (GUS) استفاده شد. پس از ساخت سازه ژنی
pBI121-GSA و تایید انتقال سازه با استفاده از سه روش کلون PCR، هضم آنزیمی و ترادفیابی سازه مربوطه به اگروباکتریوم تومفسینس سویه LB4404انتقال داده شد. با استفاده از اگروباکتریوم واجد سازه ژنی، ژن مربوطه به ژنوم گیاه تنباکو منتقل و گیاهان تراریخته روی محیط گزینشی انتخاب شدند و وجود ژن با انجام PCR در گیاهان باززایی شده تایید شد. جوانههای تراریخته ریشهدار شده به خاک منتقل شدند. میزان بیان ژن GSA در گیاهان تراریخته حاصل با RT-PCR مورد ارزیابی قرار گرفت و میزان رشد و محتوای بیوشیمیایی آنها مورد بررسی قرار گرفت. نتایج: نتایج نشان داد که رشد گیاهان تراریخته بهصورت معنیداری بسته به میزان بیان ژن GSA افزایش یافت همچنین محتوای ALA (آمینولوولینیک اسید)، کلروفیل a، b و کلروفیل کل که محصول بیان ژن مربوطه میباشد. همچنین نتایج نشان میدهد که محتوای آنتوسیانینها، فلاونوئیدها و ترکیبات فنل گیاهان تراریخته متناسب با میزان افزایش بیان ژن GSA بهطور معنیداری نسبت به گیاهان تیپ وحشی افزایش پیدا کرده است.
نتیجهگیری: افزایش میزان رشد، محتوای کلروفیل a،b ، کلروفیل کل، ALA، آنتوسیانین، فلاونوئیدها و فنل گیاهان تراریخته متناسب با میزان افزایش بیان ژن GSA است و این بیانگر افزایش توان رشدی و افزایش پتانسیل مقاومت در گیاهان تراریخته تحت تاثیر ژن انتقالی GSA و افزایش محتوایALA است
مطالعه کالوسزایی و باززایی اُرس یا سرو کوهی (Juniperus seravschanica) در محیط کشتهای مختلف در شرایط در شیشه (in vitro)
صفحه 203-216
https://doi.org/10.61186/JCT.14.3.203
فرزانه فرزان، فرخنده رضانژاد، الهه زمانی
چکیده هدف: اُرس (Juniperus. L) یکی از پیچیدهترین جنسهای مخروطیان است که پس از کاجها، با حدود 75 گونه رایجترین درختچهها و درختان همیشه سبز را تشکیل میدهد. مطالعات متعددی به اهمیت این جنس در تثبیت خاک، استفاده زینتی، دارویی و صنعتی آن اشاره کردهاند. ارس یا سرو کوهی (Juniperus seravschanica)، در استان کرمان پراکنش وسیعی دارد، بهرحال، در اغلب مناطق دانهرستها یا گیاهان جوان، به مقدار خیلی کم مشاهده میشوند که اشاره به رویش سخت دانهها به دلایل مختلف دارد. همچنین ریشهدهی سخت آنها در شرایط کشت در شیشه گزارش شده است. بنابراین، برای غلبه بر این مشکلات، نیاز به یافتن یک روش بهینه، برای تشکیل و تکثیر ساقه و تحریک ریشهزایی و رشد ریشه در شرایط آزمایشگاهی میباشد. بنابراین، تکثیر از طریق کشت در شیشه، در صورت موفقیت میتواند گزینه خوبی برای تکثیر آن باشد. هدف از این مطالعه، کشت در شیشه سرشاخهها به منظور باززایی و تکثیر آنها، و نیز کشت در شیشه بذر، به منظور تولید کالوس و باززایی کالوسها و ریشهزایی آنها در جمعیت رشد یافته در ذخیرهگاه گلوچار (رابر، استان کرمان) J. seravschanica، بود. مواد و روشها: شاخسارهای جوان، از ذخیرهگاه گلوچار شهرستان رابر (استان کرمان) جمعآوری و بهمدت حدود 7-3 روز در دمای 4 درجه سانتیگراد نگهداری شدند. سرشاخههای انتهایی با اندازه 1 تا 5/1 سانتیمتری جدا و پس از سترون سازی، در محیط گیاهان چوبی (WPM) و محیط کشت موراشیگ و اسکوگ (MS) بدون هورمون، برای استقرار نمونهها، کشت شدند. به منظور پرآوری یا شاخسارزایی، همه کشتها به محیط دارای هورمون منتقل و غلظتهای مناسب هورمونی بهینهسازی شد. شاخسارهای جوان به محیط ریشهزایی WPM، MS و ½MS دارای سطوح مختلف هورمونی IBA، منتقل شدند. دانههای دارای رویان از مخروطهای ماده بالغ جدا، و پس از جمعآوری دانههای پر، دانهها بهمدت 2-1 هفته تحت تیمار سرما قرار گرفتند. سپس، ضدعفونی شده و در محیط MS(هورموندار) برای بررسی رویش دانه و نیز کالوسزایی از رویان، کشت شدند. باززایی کالوسها و تشکیل شاخساره و ریشهزایی آنها تحت غلظتهای مناسب هورمونی بررسی شد. نتایج: در محیط WPM، بالاترین درصد شاخسارزایی یا پرآوری (40 درصد)، در تیمار توام 3 میلیگرم در لیتر BAP و 2 میلیگرم در لیتر NAA بدست آمد. در محیط MS، بالاترین درصد پرآوری (57%) در محیط همراه 2/0 و 3 میلیگرم در لیتر بترتیب BAP و NAA مشاهده شد. در هر دو محیط، ساخسارهای پرآوری شده، تا حدود 4 ماه پس از کشت، در محیط ریشهزایی، هیچ ریشهای تولید نکردند. بالاترین درصد رویش دانه در محیط MS، در غلظت 5 میلیگرم در لیتر BAP و 2/0 میلیگرم در لیتر NAA، 33 درصد بود. بالاترین مقدار کالوسزایی از رویان (40%) در محیط کشت MS، و در غلظت 2/0 و 3 میلیگرم در لیتر بiترتیب BAP و NAA بهدست آمد. کالوسها در محیط شاخسارزایی WPM، شاخساره تولید کردند. تشکیل ریشه تا شش ماه مشاهده نشد اما پس از هشت ماه، حدود 10 درصد شاخسارها، ریشه ایجاد کردند. نتیجهگیری: بنظر میرسد عوامل مختلفی از جمله ژنوتیپ، پلیپلوئیدی یا تشکیل هیبرید، رشد کند گیاه که در بازدانگان معمول است، یا ترکیبات ثانویه، دلیل کم باززایی بویژه ریشهزایی باشد. همچنین مدت زمان کشت، میتواند در ریشهزایی موثر باشد.
سنتز سبز نانوذرات طلا با استفاده از عصاره برگ و ساقه گیاه اناریجه و بررسی سمیت آن بر روی سلولهای سرطان پستان انسانی در شرایط آزمایشگاهی
صفحه 217-240
https://doi.org/10.61186/JCT.14.3.217
کوثر اسماعیلپور، مصطفی شوریان
چکیده هدف: فناورینانو تأثیر بهسزایی در درمان بیماری سرطان دارد. روشهای ساخت نانوذرات به کمک مواد زیستی که بهآنها سنتز سبز میگویند بهدلیل ارزانتر و غیرسمی بودن نسبت به سایر روشها برای سنتز نانوذرات برتری دارند. مواد و روشها: در این مطالعه، پس از تیمار محلول HAuCl4 با غلظتهای مختلف عصارهی آبی برگ و ساقهی گیاه اناریجه با نام علمی Pimpinella affinis، نانوذرات طلا تشکیل شدند. برای مشخصهیابی نانوذرات طلای سنتز شده از طیفسنجی UV-Visible، دستگاه DLS، SEM و FTIR و همچنین از دستگاه GC/MS برای تعیین ترکیبات عصاره استفاده شد. آثار سمیت سلولی نانوذرات طلا و عصارهی گیاهی با استفاده از رنگسنجیMTT بر روی ردهسلولی MCF-7 همراه با تیمارهای 24، 48 و 72 ساعت مورد بررسی قرار گرفت. نتایج: نانوذرات طلای سنتز شده با استفاده از غلظت 1 mg/ml از عصاره به عنوان غلظت بهینه در نظر گرفته شد که دارای میانگین اندازه 20 نانومتر و پتانسیلزتا 61- میلیولت بودند. نانوذرات طلا دارای شکل کروی همراه با چندپراکندگی برابر 7/0 بودند و ترکیبات فنولی و کربوکسیلی و ترپنها بیشترین نقش را در تشکیل و پایداری نانوذرات طلا ایفا نمودند. ترکیبات اساسی شناسایی شده در عصاره توسط روش GC/MS شامل ترکیبات فنولی، فلاونوئیدی و ترپنها بود. در روش MTT، برتری سمیتسلولی نانوذرات طلا علیه سلولهای MCF-7 نسبت به عصاره و زمان تیمار ۴۸ ساعت، همراه با IC50 برابر با µg/ml 2/384 بهدست آمد. نتیجهگیری: یافتههای فوق نشان می دهد که استفاده از گیاه اناریجه در ساخت نانوذرات طلا میتواند برای درمان سرطان پستان مؤثر واقع شود.
فناوریهای ویرایش ژنوم و کاربرد آن در پزشکی: یافتهها، چالشها و چشمانداز
صفحه 241-263
https://doi.org/10.61186/JCT.14.3.241
ریحانه لهراسبی، امیر امیرییکتا
چکیده مقدمه: بسیاری از بیماریهای ویرانگر انسانی در اثر ایجاد جهش در ژنوم و بروز اختلال عملکرد در سلول، تغییرات ژنتیکی حاصل از بیماریهای عفونی و یا تغییرات سلولی رخ میدهند. از زمان شناسایی ژن بهعنوان واحد اصلی وراثت، توانایی ایجاد تغییر در محل بهخصوصی از ژنوم انسان بهمنظور درمان و درک بهتر عملکرد بیماریها، هدفی مهم در علوم پزشکی و زیستشناسی بوده است. نتیجهگیری: اصلاح ژن بهصورت هدفمند از طریق ابزارهایی مانند ZFN، TALEN و CRISPR/Cas یک تکنیک قدرتمند جهت ارزیابی عملکرد ژن و همچنین دستکاری دقیق رفتار و بازدهی سلول بوده و امروزه با توسعه و پیشرفت چشمگیر ابزارهای ویرایش ژنوم، تعداد بسیاری کارآزمایی بالینی مبتنی بر این روش با هدف درمان انواع بیماریها در حال انجام است. هدف: در این مقاله بهطور خلاصه پیشینه، مراحل پیشرفت ابزارهای ویرایش ژنوم و همچنین کاربردهای این روش نوظهور را در پزشکی بازگو کرده و چالشهای پیش روی آن را بیان میکنیم.
بهینهسازی القای ریشه مویین و تولید کلونهای ریشه مویین با میزان بالای ویندولین و کاتارانتین در گیاه Catharanthus roseus از طریق تراریختی توسط Agrobacterium rhizogenes
صفحه 264-276
https://doi.org/10.61186/JCT.14.3.564
وجیهه کاردوست پاریزی، محسن محمودنیا میمند
چکیده هدف: هدف از این تحقیق بررسی اثر عوامل تاثیرگذار بر القای ریشه مویین و بررسی میزان تولید آلکالوئیدهای ایندولی در ریشههای مویین تولید شده در اثر تلقیح گیاه پروانش با Agrobacterium rhizogenes بود.
مواد و روشها: از گیاهچه استریل پروانش جهت تهیه ریزنمونه استفاده شد. اثر نوع محیط کشت، ریزنمونه، سویه باکتری و ژنوتیپ گیاه بر میزان القای ریشه مویین بررسی شد. میزان آلکالوئیدهای ایندولی با استفاده از دستگاه HPLC اندازهگیری شد. ماهیت تراریختگی ریشههای مویین با استفاده از روش PCR و پرایمرهای اختصاصی تایید گردید.
نتایج: سویه A4 بهعنوان بهترین سویه A. rhizogenes جهت القای ریشه مویین و محیط کشت MS بهعنوان بهترین محیط کشت برای توسعه و استقرار کشت ریشه مویین در ژنوتیپ سفید پروانش تعیین شدند. نتایج حاصل از تکثیر اختصاصی ژنهای rolB و virD نشان دهنده ماهیت تراریختی ریشههای مویین بود. بهطور کلی مقدار ویندولین و کاتارانتین ریشههای مویین بیشتر از ریشه معمولی و اندام هوایی گیاه پروانش بـود. از طرفـی، مقـدار این آلکالوئیـدها در اندام هوایی گیاه از ریشه معمولی بـالاتر بـود.
نتیجهگیری: بهنظر میرسد با ورود ژنهای rol از باکتری به ژنوم گیاه و ایجاد ریشه مویین و در نتیجه تغییر در میزان تولید هورمونهای درونزا و پاسخهای سلول گیاهی به ورود ژنهای باکتری، میزان و پروفایل تولید متابولیتهای ثاتویه گیاه تغییر پیدا میکند و در نتیجه میتوان با گرینش کلونهایی با افزایش تولید آلکالوئیدهای مهم دارویی و بهینه سازی شرایط تولید انبوه متابولیتها در بیوراکتورها، به سمت تولید تجاری این ترکیبات از طریق کشت سلول و بافت گیاهی حرکت کرد.
