فصلنامه
دوره و شماره: دوره 12، شماره 2، تابستان 1400 
علمی - پژوهشی

بررسی اثرات هم‌افزایی سمیت سلولی داروی بواسیزومب و نانوذرات نقره بر روی رده سلولی سرطان تخمدان (A2780) و بیان ژن‌های آپوپتوزی Bcl-2 و کاسپاز 3

صفحه 72-87

https://doi.org/10.52547/JCT.12.2.72

امیر میرزایی، هدیه دیباه، فریبا خسروی‌نژاد، هدی جوانمردی

چکیده هدف: هدف از این مطالعه، بررسی اثرات هم‌افزایی سمیت سلولی نانوذرات نقره و داروی بواسیزومب علیه رده سلولی سرطانی تخمدان (A2780) و آنالیز بیان ژن­های آپوپتوزی کاسپاز 3 و Bcl-2 می­باشد.
مواد و روش‏ها: ابتدا میزان سمیت سلولی نانوذرات نقره و داروی بواسیزومب به‌ترتیب در غلظت­های 5/62 تا 1000 میکروگرم در میلی‌لیتر و 1000 تا 3000 میکروگرم در میلی‌لیتر علیه رده سلولی A2780 توسط روش رنگ سنجی MTT به‌صورت تک­دارویی و ترکیبی انجام گرفت. سپس میزان بیان ژن‌های آپوپتوزی کاسپاز 3 و Bcl2 با استفاده از روش Real Time PCR مورد مطالعه قرار گرفت.
نتایج: یافته­های حاصل از این مطالعه نشان داد نانوذرات نقره و دارو بواسیزومب دارای سمیت سلولی وابسته به‌ دوز می­باشد و میزان سمیت سلولی در حالت استفاده هم‌زمان نسبت به‌حالت تک دارویی معنی‌دار بوده است (05/0p<). هم­چنین میزان IC50 نانوذرات نقره و بواسیزومب به‌ترتیب برابر با 56/0± 72/12 و 21/1± 72/22 میکروگرم در میلی‌لیتر بود. هم­چنین استفاده هم‌زمان نانوذره نقره-دارو بواسیزومب به‌ترتیب باعث تغییر بیان ژن‌های کاسپاز 3 و Bcl2 شد که نسبت به ‌‌گروه کنترل معنی‌دار بود (05/0p<).
نتیجه‏گیری: نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد نانوذرات نقره و بواسیزومب به‌صورت الگو وابسته به‌دوز با اثرات سمیت سلولی هم‌افزایی داشته و باتوجه به ‌‌القا آپوپتوزیس با مطالعات بیش‎تر می­توان از ترکیب نانوذرات نقره و بواسیزومب به‌عنوان کاندید دارویی استفاده شود.
 

علمی - پژوهشی

اثر سینامیک‌اسید برمیزان فعالیت آنزیم‌های فنیل‌آلانین‌آمونیالیاز(PAL) و تیروزین‌آمونیالیاز ( TAL) و برخی خصوصیات فیزیولوژیکی گیاه ‌تنباکو Nicotiana rustica L. تحت شرایط تنش شوری کشت در شیشه

صفحه 88-102

https://doi.org/10.52547/JCT.12.2.88

الهام محققیان، علی‌اکبر احسان‌پور

چکیده هدف: هدف از این مطالعه بررسی اثر سینامیک‌اسید (CA) بر برخی خصوصیات فیزیولوژیکی و میزان تحمل‌به‌شوری گیاه‌تنباکو (Nicotiana rustica L.) می‌باشد.
مواد و روش‌ها: در این مطالعه قطعات جداکشت گیاه تنباکو رشد‌یافته در محیط MS به محیط‌های کشت MS حاوی سینامیک‌اسید (غلظت‌های 0، 5، 10 و 20 میلی‌گرم‌در‌لیتر) و نمک NaCl (غلظت‌های 0، 100 و 200 میلی‌مولار) منتقل‌گردید. پس از چهار هفته میزان فعالیت آنزیم فنیل‌آلانین‌آمونیالیاز (PAL) و تیروزین‌آمونیالیاز (TAL) ، میزان ترکیبات‌فنلی‌کل و پروتئین‌کل، میزان تجمع فلاونوئید، آنتوسیانین، ظرفیت‌آنتی‌اکسیدانی‌کل، هیدروژن‌پراکسید (H2O2)، میزان پتاسیم، سدیم و پرولین اندازه گیری شد..
نتایج: نتایج نشان‌داد در اثر تیمار گیاهان با CA میزان فعالیت آنزیم  PAL (غلظت‌های 5و10 میلی‌گرم‌در‌لیتر CA به ترتیب 25 و 27 درصد افزایش در میزان فعالیت این آنزیم نسبت به گیاهان شوری 100 میلی‌مولار بدون CA نشان دادند) و TAL (در شوری 200 میلی‌مولار، غلظت 5 میلی‌گرم‌در‌لیتر CA باعث افزایش 20درصدی میزان فعالیت آنزیم‌TAL نسبت به گیاهان شوری 200 میلی‌مولار بدون CA شده‌اند)، میزان ترکیبات‌فنلی‌کل و پروتئین‌کل نیز نسبت به گیاهان شاهد افزایش‌یافت. تیمار CA باعث افزایش میزان تجمع فلاونوئید، آنتوسیانین و پرولین و نیز میزان پتاسیم و ظرفیت‌آنتی‌اکسیدانی‌کل نسبت به گیاهان شاهد گردید. اما میزان سدیم و H2O2 در نتیجه تیمار CA در مقایسه با گیاهان شاهد کاهش‌یافت.
نتیجه‌گیری: می‌توان احتمال داد که CA با افزایش میزان ترکیبات‌فنلی‌کل و نیز پرولین در شرایط تنش‌شوری موجب افزایش تحمل به شوری گیاه تنباکو می شود.
 

علمی - پژوهشی

اثر تزریق درون صفاقی بوپره‌نورفین بر تغییر در بیان ژن‌های اختصاصی در قطعه‌ی کمری نخاع رت‌های نر

صفحه 103-113

https://doi.org/10.52547/JCT.12.2103

حمیرا حاتمی نعمتی، حاتم احمدی، رضا شهبازی ایلخچی، حافظ حسینی

چکیده هدف: بوپره­نورفین به‌عنوان مشتقات الکالوئیدی مورفینی در درمان وابستگی به اوپیوئید‌ها اثربخش است. گزارش­های متعددی در مورد اثرات مفید و غیرمفید بوپره­نورفین در مطالعات قبلی آمده است.
مواد و روش‏ها: تغییرات در ببان ژن­های اختصاصی پروتئین کیناز B (AKT)­، آنزیم گلیکوژن سنتاز کیناز ­3 (GSK3)، فاکتور نوروتروفیک مشتق از مغز (BDNF) و پروتئین اتصالی عنصر پاسخی ­CAMP­ (CREB)، در نتیجه تزریق درون صفاقی دوزهای 10 و 6 میلی­گرم بر کیلوگرم بوپره­نورفین در طی دوره­ی 14 روزه­ در قطعه­ی کمری نخاع موش­های صحرایی نر بررسی شده است.
نتایج: تزریق درون صفاقی دوز 10 میلی­گرم بر کیلوگرم بوپره­نورفین در طی دوره 14 روزه، موجب افزایش بیان ژن‌های AKT و CREB در قطعه‌ی کمری نخاع موش‌های صحرایی نر شد(05/0>p)، در صورتی‌که دوزهای اعمال شده این دارو، تغییری معنی‌دار در بیان ژن‌های GSK3 وBDNF  در این ناحیه ایجاد نکرد.
نتیجه‏گیری: با بررسی نتایج حاصل از این مطالعه با مکانیسم­های پیشنهادی ارائه شده توسط محققین قبلی، احتمال می‌رود که تجویز دوز بالای بوپره­نورفین در دوره­ی 14 روزه­، از مسیر سیگنالینگ PI3/Akt/CREB/BDNF، موجب افزایش بیان ژن‌های AKT و CREB در قطعه­ی کمری نخاع موش صحرایی  شده و از افزایش بیان ژن نامطلوب GSK3 جلوگیری کرده است. هم‌چنین دوزهای به‌کار رفته دارو قادر به‌تغییر در بیان ژن­ BDNF  نشد.
 

علمی - پژوهشی

بررسی میزان انتقال پذیری و سمیت شکل‌های مختلف پلاسمید در سلول HEK293 به‌عنوان میزبان

صفحه 114-121

https://doi.org/10.52547/JCT.12.2.114

محمد هاشم‌آبادی، حسینعلی ساسان، م‍ژده اماندادی، مهیار انصاری، آزاده ثمرغلامی

چکیده هدف: در پژوهش حاضر، تاثیر شکل­های ساختاری مختلف پلاسمید برکارایی انتقال به‌درون میزبان مورد بررسی قرار گرفت و میزان سمیت حاصل از شکل­های مختلف پلاسمید برسلول­های میزبان بررسی شد.
مواد و روش‏ها: فرم­های ﺳﻮﭘﺮﮐﻮﯾﻞ، ﺣﻠﻘﻮی، نیمه‌برش خورده و ﺧﻄﯽ پلاسمید از ژل آگارز تفکیک شد. این ساختارها به‌سلول­های HEK293 انتقال داده شد و کارایی انتقال و سمیت حاصل از هر یک از این اشکال با استفاده از تکنیک MTT مورد سنجش قرار گرفت.
نتایج: نتایج نشان داد که میزان ورود شکل سوپرکویل پلاسمید pcDNA3.1+ به‌درون میزبان، بسیار بیش‌تر از بقیه اشکال است و میزان سمیت پلاسمید­ها برای میزبان در حالت خطی بسیار بیش‌تر از سایر اشکال است. بنابراین نتایج نشان­دهنده مناسب بودن فرم سوپرکویل برای افزایش کارایی انتقال و کاهش مرگ سلولی می­باشد.
نتیجه‏گیری: محققان می­توانند با استفاده از فرم سوپرکویل پلاسمید در فرایندهای انتقال ژن کارایی این فرایند را به‌طور چشم‌گیری افزایش دهند.
 

علمی - پژوهشی

اثر متیل‌جاسمونات و سالیسیلیک‌اسید بر فعالیت آنتی‌اکسیدانتی، ترکیبات فنلی و فلاونوئیدی در کشت سلولی سیاه‌دانه (Nigella sativa)

صفحه 122-133

https://doi.org/10.52547/JCT.12.2.122

سحر ابراهیم‌زاده، فروغ سنجریان

چکیده هدف: هدف این مطالعه القای کالوس و تولید سوسپانسیون سلولی از گیاه دارویی شناخته شده سیاه‌دانه Nigella sativa)) و به‌دنبال آن تاثیر الیسیتورهای سالیسیلیک­اسید و متیل­جاسمونات برروی مقدار و توان آنتی اکسیدانت­های آن بود.
مواد و روش‏ها: از برگ­های لپه­ای گیاه، کالوس تهیه شد. سپس استقرار کشت سوسپانسیون سلولی با استفاده از کالوس مناسب، انجام شد. سلول­ها تحت تیمار با الیسیتورهای سالیسیلیک­اسید و متیل­جاسمونات قرار گرفتند و محتوی فنل کل و کارتنوئیدها در آن­ها سنجش شد. توان آنتی­اکسیدانتی باروش FRAP اندازه­گیری شد.
نتایج: نتایج نشان داد که تیمارها تاثیر معنی­داری بر وزن­تر کالوس ندارند اما وزن خشک کالوس تیمار­شده با سالیسیلیک­اسید به‌طور معنی­داری کاهش می­یابد. بیش‌ترین مقدار محتوی فنل کل در کشت کالوس و سوسپانسیون سلولی در تیمار با سالیسیلیک­­اسید مشاهده شد. تیمار سوسپانسیون سلولی با هر دو الیسیتور باعث افزایش معنی­دار مقدار فلاونوئیدها شد. توان آنتی­اکسیدانتی سوسپانسیون سلولی نیز در تیمارها افزایش معنی­داری یافت که این افزایش در تیمار متیل­جاسمونات کم‌تر بود.
نتیجه‏گیری: باتوجه به‌نتایج به‌دست آمده به‌نظر می­رسد الیسیتور سالیسیلیک­اسید در سوسپانسیون سلولی سیاه‌دانه باعث القای بیش‌تر پاسخ نسبت به الیسیتور متیل­جاسمونات شده و در نتیجه باعث القای بیش‌تر خاصیت آنتی­اکسیدانتی می­شود.
 

علمی - پژوهشی

بررسی اثر افزودن سطوح مختلف ویتامین A در افزایش کیفیت اسپرم قوچ قزل طی سردسازی، انجماد و یخ‌گشایی

صفحه 134-145

https://doi.org/10.52547/JCT.12.2.134

مهدی نظری، حسین دقیق‌کیا، ابوذر نجفی

چکیده هدف: این پژوهش به‌منظوره بررسی اثرات حفاظتی افزودن سطوح مختلف ویتامین A به‌رقیق‌کننده اسپرم قوچ طی نگه‌داری اسپرم تا زمان تعادل و قبل از انجماد در دمای سردسازی  و انجماد و یخ‌گشایی بود.
مواد و روش‏ها: در این مطالعه، نمونه‎‌های اسپرم از 4 راس قوچ، به‌وسیله واژن مصنوعی جمع‌آوری شد، پس از ارزیابی اولیه، نمونه‌ها در صورت نرمال بودن باهم مخلوط شده و پس از رقیق‌سازی سطوح 5، 10، 15 و 20 میکرومول ویتامین A به ‌نمونه‌ها افزوده ‌شده و نمونه­ها پس از 2 ساعت سردسازی، منجمد شدند. فرآسنجه‌های تحرک، زنده‌مانی، سلامت غشا‌ی پلاسمایی و ریخت‌شناسی اسپرم در دو مرحله (قبل از انجماد و بعد از انجماد) و هم‌چنین میزان مالون‌دی‌آلدهید بعد از انجماد و یخ‌گشایی اندازه‌گیری شد.
نتایج: نتایج به‌دست آمده نشان داد که افزودن سطوح مختلف ویتامین A به‌محیط رقیق­ کننده طی سردسازی تاثیر معنی‌داری روی فراسنجه‌های مورد ارزیابی نداشت (05/0>p)، نتایج بعد از انجماد نشان داد افزودن سطح 15 میکرومول باعث افزایش تحرک‌کل (TM)، تحرک پیش‌رونده (PM)، سرعت اسپرم در خط مستقیم (VAP) و سرعت در مسیر مستقیم اسپرم (VSL) شد (05/0>p). در رابطه با سلامت غشا، و زنده‌مانی، سطح 15 میکرومول سبب افزایش معنی‌دار شد و در همین سطح کاهش میزان اسپرم‌هایی با ریخت‌شناسی ناسالم و میزان مالون‌دی‌آلدهید نسبت به گروه کنترل مشاهده شد (05/0>p).
نتیجه‏گیری: باتوجه به‌نتایج حاصل، افزودن سطوح مختلف ویتامین A، سطح 15 میکرومول توانست بهترین عمل‌کرد را در بهبود فراسنجه‌های مورد ارزیابی داشته باشد و تنش‌های اکسیداتیو را طی انجماد و یخ‌گشایی کاهش بدهد.