هدف: مطالعه حاضر، به‏منظور ارزیابی اثرات خوراکی منابع سلنیوم آلی و معدنی بر کیفیت منی خروس­ چالش­یافته با دگزامتازون، انجام شد.
مواد و روش‏ها: برای این منظور تعداد 24 قطعه خروس سویه راس 308 با سن 28 هفتگی در قالب طرح کاملا تصادفی با 4 تیمار و 6 پرنده در هر تکرار در قالب طرح کاملا تصادفی، تقسیم شدند. تیمارهای آزمایشی عبارت بودند از: 1) شاهد (Con)، 2) شاهد+دگزامتازون (Dex)، 3) سلنیوم آلی (3/0 میلی­گرم بر کیلوگرم خوراک سلنومتیونین)+دگزامتازون (Ose+Dex) و 4) سلنیوم معدنی (3/0 میلی­گرم بر کیلوگرم خوراک سدیم سلنیت)+دگزامتازون (Ise+Dex). جهت ایجاد استرس اکسیداتیو، مقدار 4 میلی‏گرم بر کیلوگرم وزن بدن، دگزامتازون در 3 نوبت و به‏صورت یک روز در میان به‏مدت یک هفته، به‏همه گروه­ها به‏جز گروه شاهد تزریق شد.
نتایج: استفاده از سلنیوم به‏ویژه به‏شکل آلی خوراکی در گروه Ose+Dex، سبب بهبود فرآسنجه­های حرکتی اسپرم تحرک کل، (56/99 درصد) و تحرک پیشرونده (06/59­ درصد)، زنده­مانی (75/87 درصد)، یک‏پارچگی غشای پلاسمایی (97/88 درصد) نسبت به‏گروه Con (به‏ترتیب: 4/79، 53/42، 33/78 و 78/80 درصد) و Dex (به‏ترتیب: 2/62، 03/27، 58/73 و 92/71 درصد) شد (05/0>p). هم‏چنین پارامترهای بیوشیمیایی از قبیل ظرفیت کل آنتی ­اکسیدانتی، گلوتاتیون پراکسیداز و سوپراکسید دیسموتاز نیز در تیمارهای Ose+Dex (U/ml 55/1، 91/85 و 50/146) و Ise+Dex (U/ml 37/1، 28/63 و 54/122) نسبت به‏گروه Con  (U/ml 26/1، 27/65 و 78/121) و Dex (05/1، 51/52 و 62/108) برتری داشت (05/0>p).
نتیجه‏گیری: با توجه به نتایج به‏دست آمده می‏توان نتیجه گرفت که سلنیوم آلی در مقایسه با سلنیوم معدنی سبب بهبود فرآسنجه­های تولیدمثل در حیوانات تحت تنش حاد اکسیداتیو ­می­شود.