فصلنامه

بررسی اثر سمیت سلولی نانوذره اکسید روی کنژوگه با جینجرول روی رده سلولی سرطان پستان

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

- گروه زیست شناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

چکیده
هدف: سرطان پستان مهم‌ترین و فراگیرترین نوع سرطان در جمعیت‌های زنان بهشمار می‌آید. این مطالعه با هدف سنتز نانوذره اکسید روی کنژوگه با جینجرول (ZnO@CPTMS-Gingerol) و ارزیابی اثرات ضدسرطانی آن بر روی سلول‌های رده سرطان پستان انجام پذیرفت. مواد و روش‌ها: ویژگی‌های فیزیکی شیمیایی نانوذره  ZnO@CPTMS-Gingerol با آنالیزهای FT-IR، XRD، DLS، EDS، سنجش پتانسیل زتا و عکس‌برداری میکروسکوپ الکترونی مورد مطالعه قرار گرفت. اثرات مهاری غلظت‌های مختلف نانوذره ZnO@CPTMS-Gingerol بر روی سلول‌های رده سرطان پستان MCF-7 با آزمایش MTT ارزیابی شد. به‌منظور تعیین جمعیت سلول‌های آپوپتوزیس/نکروزیس شده از آزمایش فلوسیتومتری استفاده شد. نتایج: بر اساس نتایج، نانوذرات سنتز شده دارای مورفولوژی کروی و با اندازه حدودی 10 تا 50 نانومتر بودند. بار سطحی ذرات در محیط آبی 4/30- میلی ولت بود. نانوذرات فاقد ناخالصی عنصری بودند و سنتز صحیح آن­ها با آزمایش‌های FT-IR و XRD تائید شد. تیمار نانوذرات با سلول‌های سرطان پستان نشان داد که نانوذره ZnO@CPTMS-Gingerol دارای اثرات مهاری وابسته به دوز و غلظت نیمه مهاری (IC50) 117 میکروگرم/میلی‌لیتر بود. مواجهه سلول‌های سرطان پستان با نانوذره ZnO@CPTMS-Gingerol سبب افزایش جمعیت سلول‌های دچار آپوپتوز اولیه و تاخیری و سلول‌های نکروزی شد.  نتیجه‌گیری: : این مطالعه نشان داد که نانوذره ZnO@CPTMS-Gingerol می‌تواند با القای آپوپتوزیس و نکروزیس سلولی سبب مهار تکثیر سلول‌های سرطان پستان شود و این قابلیت می‌تواند در طراحی نانو داروهای مؤثر در درمان سرطان پستان مد نظر قرار گیرد.

تازه های تحقیق

-

کلیدواژه‌ها

dor -

عنوان مقاله English

Investigating the cytotoxic effect of zinc oxide nanoparticles conjugated with gingerol on breast cancer cell line

نویسندگان English

F Sadat Mousavi
A alehzadeh
Department of Biology, Ra. C., Islamic Azad University, Rasht, Iran
چکیده English

Introduction: Breast cancer is the most important and widespread type of cancer in women's population.
Aim:This study was conducted to synthesize zinc oxide nanoparticles conjugated with gingerol (ZnO@CPTMS-Gingerol) and evaluate their anticancer effects on breast cancer cells.
Materials and Methods: To synthesize ZnO@CPTMS-Gingerol nanoparticles, one gram of ZnO@CPTMS nanoparticles was dispersed in 30 ml of dry toluene. One gram of gingerol and 10 ml of triethylamine were added to the reaction mixture and refluxed for 24 hours. The product was washed twice with a mixture of distilled water and ethanol (1:1), and the final product was dried at 100°C for 24 hours. Physicochemical properties of ZnO@CPTMS-Gingerol nanoparticles were studied by FT-IR, XRD, DLS, EDS, zeta potential measurement, and electron microscope imaging. The inhibitory effects of different concentrations of ZnO@CPTMS-Gingerol nanoparticles on MCF-7 breast cancer cells and HEK293, as normal cells, were evaluated by the MTT test. To perform this experiment, cells were prepared in 96-well cell culture plates with a density of 104 cells/well, and then were treated with concentrations of 15.625, 31.25, 62.5, 125, 250, and 500 μg/mL of ZnO@CPTMS-Gingerol. After incubating the cells for 24 hours at 37°C, 0.2 ml of MTT solution was added to each well. The wells without nanoparticles treatment were considered as controls. After incubation for 4 hours, the supernatant was removed, and 100 μl of DMSO solution was added to each well. After pipetting, the optical density was read at 570 nm using an ELISA Reader. To determine the percentage of apoptotic and necrotic cells, 5x105 cells were treated with ZnO@CPTMS-Gingerol nanoparticles for 24 hours with half inhibitory concentration (IC50). Then, the treated and control cells were stained with annexin V and propidium iodide (PI) dyes. Finally, cell analysis was done by a flow cytometer. Data analysis was done using device software and dividing the points recorded in the two-dimensional curve into four regions including Q1 to Q4. The experiments were performed in three replicates, and the results were expressed as mean ± standard deviation. Statistical analysis including t-tests, and one-way ANOVA was performed using SPSS. A p

کلیدواژه‌ها English

Apoptosis
Breast Cancer
Flow Cytometry
Zinc Oxide Nanoparticle

مقدمه

سرطان پستان بهعنوان مهم‌ترین و شایع‌ترین نوع سرطان در جمعیت زنان در سراسر دنیا شناخته می‌شود (1). بر اساس آخرین گزارش‌ها، سرطان پستان سبب مرگ سالیانه حدود 007 هزار نفر می‌شود و میزان موارد جدید سالیانه آن هم حدود 3/2 میلیون مورد تخمین زده می‌شود. این بیماری دارای فنوتیپهای مختلفی بوده که در پاسخ به هورمون‌ها و فاکتورهای رشد سلولی رفتارهای متفاوتی را نشان می‌دهند و این امر بر ویژگی‌های متاستاتیک و پاسخ به شیمی درمانی آنان اثرگذار است (2).  شیوع و گسترش بسیار بالا، روند بیماری‌زایی متنوع، متاستاز به اندام‌های دور و نزدیک به ویژه ریه و بروز مقاومت دارویی از مهم‌ترین چالش‌ها در زمینه درمان این بیماری به شمار می‌آید. عمل جراحی و به دنبال آن انجام شیمی درمانی بهعنوان اولین مداخلات پزشکی در درمان این بیماری بهشمار می‌آیند. تاکنون داروهای متعددی بهمنظور درمان این بیماری معرفی شده است که از اثربخشی قابل قبولی بر روی سلول‌های سرطانی برخوردار هستند (3). در عین حال، اغلب داروهای شیمی درمانی دارای اثرات سمیت سیستمیک هستند به این معنی که سبب آسیب به بافت‌ها و سلول‌های غیر سرطانی می‌شوند. علاوه بر سمیت انتخابی، دسترسی زیستی و پایداری از فاکتورهای تعیین کننده در میزان اثربخشی داروهای ضدسرطانی می‌باشند (4).

طراحی و فرمولاسیون نانو داروها بهعنوان رویکرد جدیدی در زمینه شیمی درمانی ضد سرطان شناخته می‌شود. در این گونه از داروها، مولکول‌هایی با ابعاد نانو طراحی می‌شوند که یا خودشان دارای اثرات ضدسرطانی هستند  یا بهعنوان یک بستر تثبیت و پایدار کننده مولکول‌های زیست فعال همچون آنتی‌بادی‌ها، اسیدهای نوکلئیک، پپتیدها، داروهای شیمیایی و یا مواد طبیعی استفاده می‌شوند (5). مطالعات در زمینه طراحی نانو داروها بهمنظور مهار تکثیر و گسترش سلول‌های سرطانی بهطور فزاینده‌ای در حال انجام می‌باشد. برخی از مطالعات نشان داده‌اند که روش‌های دارورسانی در ابعاد نانو می‌تواند مزیت‌هایی همچون بهبود اثر بخشی، افزایش زیست سازگاری، پایداری بیشتر و اثرات سمیت سیستمیک کمتر فراهم آورد. علاوه بر این، امکان دستیابی دارورسانی هدفمند و همچنین شیمی درمانی ترکیبی با توسعه نانو داروها در حال افزایش است (6). نانوذره اکسید روی بهعنوان یکی از پرکاربردترین محصولات نانو در زمینه زیست-پزشکی شناخته می‌شود. اکسید روی از زیست سازگاری مناسبی برخوردار بوده و اثرات سمیت سیستمیک کمتری در مقایسه با بسیاری از نانوذرات فلزی دیگر دارا است. وجود ویژگی‌های داروشناسی متعددی همچون فعالیت ضد باکتریایی، ضد ویروسی، ضد قارچی و ضدسرطانی از یک سو، و سمیت پایین و پایداری مناسب از سوی دیگر، سبب شده‌اند که نانوذرات اکسید روی در مطالعات فناوری‌های نانو در زمینه‌های زیست پزشکی مورد توجه دو چندان قرار گیرد (7).

جینجرول یک ترکیب زیست فعال طبیعی است که بهطور عمده در گیاه زنجبیل یافت می‌شود و بهدلیل ویژگی‌های دارویی خود بهویژه فعالیت ضدسرطانی، توجه زیادی را به خود جلب کرده است. مطالعات متعددی نشان داده‌اند که جینجرول می‌تواند سبب مهار تکثیر رده‌های مختلف سلول‌های سرطانی همچون سرطان پستان، پروستات، کولون و غیره شود (8). گزارشات پیشین نشان داده‌اند که این ماده قادر به القای آپوپتوزیسی و مهار تکثیر و زنده‌مانی سلول‌های سرطانی است (8). اگرچه، مشابه با بسیاری از ترکیبات طبیعی زیست فعال، بهبود حلالیت، پایداری و دسترسی زیستی از جمله چالش‌هایی هستند که باید همراه با کاربردهای بالینی این ماده مورد توجه قرار گیرد. علیرغم مطالعات پیشین در زمینه خواص دارویی جینجرول، مطالعات کمتری به بررسی  ویژگی‌های ضد سرطانی این ماده با استفاده از نانو محصولات پرداخته اند. بر این اساس، مطالعه پیش رو با هدف فرمولاسیون نانوذره اکسید روی کنژوگه با جینجرول (loregniG-SMTPC@OnZ) و ارزیابی اثرات ضد سرطانی آن بر روی سلول‌های رده سرطان پستان انجام پذیرفت.

2- مواد و روش‌ها

سنتز نانوذرات: در مرحله اول نانوذره اکسید روی بهروش هم رسوبی سنتز شد. در ابتدا 051 میلی‌لیتر محلول 5 میلیمولار از ماده روی اکسید ONZ در آب مقطر تهیه شد و سپس Hp محلول را به کمک HOaN 01 درصد به حدود 11 افزایش داده شد. سپس مخلوط حاصل را روی هیتر داخل حمام روغن داغ با دمای 08 درجه سانتیگراد بهمدت دو ساعت قرار داده شد. رسوب حاصل را بهکمک سانتریفیوژ جداسازی و چندین بار بهکمک آب مقطر و سپس اتانول شستشو داده شد تا Hp خنثی پیدا کند. در نهایت رسوب بهدست آمده را بهمدت 8 ساعت در آون با دمای 07 درجه سانتی گراد قرار داده شد تا کاملا خشک شود. در مرحله بعد، نانوذره اکسید روی با استفاده از 3کلرو پروپیل تری متوکسی سیلان ((3-Chloropropyl)trimethoxysilaneSMTPC) عامل دار شد. به این منظور، یک گرم از نانوذره OnZ در 005 میلی لیتر آب مقطر ریخته شد و با دستگاه اولتراسونیک سونیکه شد. سپس روی هیتر قرار گرفت و به دمای 08 درجه سانتی‌گراد رسانده شد. در مرحله بعد 02 میلیلیتر آمونیاک 52 درصد به آن اضافه شد و بهمدت 51 دقیقه هم زده‫‫ شد. سپس محلول 3-کلرو پروپیل تری متوکسی سیلان (CPTMS)(8 درصد در اتانل) بهصورت قطره قطره افزوده شد و بهمدت 01 ساعت در دمای 08 درجه سانتی‌گراد هم خورد. نانوذرات حاصل سه بار با مخلوط آب مقطر و اتانول شستشو شدند و در دمای 001 درجه سانتی‌گراد بهمدت 5 ساعت خشک شدند.  مرحله نهایی، بهمنظور سنتز نانوذره loregniG-SMTPC@OnZ، یک گرم از نانوذره SMTPC@OnZ در 03 میلی لیتر تولوئن خشک پراکنده شد. مقدار یک گرم جینجرول و 01 میلیلیتر تری اتیل آمین به مخلوط واکنش اضافه شد و بهمدت 42 ساعت تقطیر شد. محصول دو بار با مخلوط آب مقطر و اتانول (1:1) شسته شد محصول نهایی در دمای 001 درجه سانتی‌گراد به مدت 42 ساعت خشک شد. مراحل سنتز نانوذره بر اساس روش گزارش شده توسط hedazibaH و همکاران (9) انجام پذیرفت.

آنالیزهای تائید کننده سنتز ZnO@ CPTMS-Gingerol: به منظور ارزیابی گروه‌های عاملی سطحیT آزمایش FT-IR با استفاده از دستگاه اسپکترومتر شرکت Perkin Elmer (Spectrum 100) و در محدوده جذبی cm-1  4500-500 انجام پذیرفت. آزمایش پراش اشعه ایکس (XRD) با هدف ارزیابی ساختار کریستالی نانوذرات و با استفاده از دستگاه پراش اشعه ایکس (PW1730، فیلیپس هلند) با طول موج 1.54056 انگستروم (Cu-Kα X-ray tube، λ=1.54056 Å) انجام شد. همچنین، آزمایش‌های DLS و سنجش پتانسیل زتا به منظور سنجش اندازه و بار سطحی ذرات در محیط آبی با استفاده از دستگاه اندازه‌گیری شرکت HORIBA  (مدل  SZ-100، ژاپن)  انجام شدند. عکس‌برداری با میکروسکوپ‌های الکترونی نگاره (SEM) و گذاره (TEM) بهترتیب با استفاده از میکروسکوپ‌های الکترونی نگاره شرکت NACSET مدل 3ARIM و گذاره شرکت ssieZ آلمان مدل 009ME-ssieZ انجام شد. آنالیز پراکندگی انرژی اشعه (EDS) نیز  برای تشخیص عناصر تشکیل دهنده نانوذره loregniG-SMTPC@OnZ با استفاده از میکروسکوپ MES-EF شرکت NACSET (3ARIM ، جمهوری چک) انجام شد.

ارزیابی اثرات ضدسرطانی نانوذره:در این مطالعه از سلول‌های رده MCF-7 بهعنوان سلول‌های رده سرطان پستان و سلول‌های HEK293 بهعنوان رده نرمال استفاده شد. سلول‌های مذکور از بانک سلولی انستیتو پاستور ایران خریداری شدند و از محیط 046IMPR برای تکثیر و آماده‌سازی سلول‌ها استفاده شد. بهمنظور بررسی اثر نانوذره loregniG-SMTPC@OnZ بر زنده‌مانی سلول‌های رده سرطان پستان از آزمایش TTM استفاده شد. معرف TTM یک نمک تترازولیوم زرد رنگ است که جذب میتوکندری سلول­های فعال از نظر متابولیک شده و در اثر فعالیت آنزیم‌های دهیدروژناز، تولید بلور فورمازان بنفش رنگ می­کند که در دی متیل سولفوکساید حل شده و میزان رنگ تولید شده با نشانگر میزان زنده‌مانی سلول‌ها است. برای انجام این آزمایش، سلول‌ها در پلیت های 69 خانه کشت سلولی با تراکم 401 سلول/چاهک آماده‌سازی شدند و سپس با غلظت‌های 526/5، 52/13، 51/26، 521، 052 و 005 میکروگرم بر میلیلیتر از نانوذره loregniG-SMTPC@OnZ تیمار شدند. چاهک‌های فاقد نانوذره بهعنوان شاهد در نظر گرفته شدند و برای هر غلظت آزمایش در سه تکرار انجام شد. پس از انکوباسیون سلول‌ها بهمدت 42ساعت در دمای 73 درجه سانتی‌گراد، 2/0 میلیلیتر از محلول TTM بههر چاهک افزوده شد. پس از انکوباسیون بهمدت 4 ساعت، مایع رویی حذف شد و 001 میکرولیتر OSMD بههر چاهک اضافه شد.

 بعد از پیپتاژ، جذب نوری در طول موج 570 نانومتر با استفاده از ELISA Reader  (مدل: Elx 800، آمریکا) خوانده شد (10).

درصد بقای سلول‌های رده سرطانی پستان که با نانوذره ZnO@ CPTMS-Gingerol تیمار شدند با استفاده از فرمول‌های a و b محاسبه شد:

(a)        

(b)       

آنالیز میزان آپوپتوزیس/نکروزیس سلول‌ها توسط روش فلوسایتومتری: بهمنظور تعیین درصد سلول‌های آپوپتوزیس شده در یک جمعیت سلولی از سلول‌های تیمار شده با نانوذره ZnO@ CPTMS-Gingerol، ابتدا سلول‌ها بهمدت 42ساعت با نانوذره مذکور و در غلظت نیمه مهاری (05CI) تیمار شدند. سپس سلول‌های تیمار شده و شاهد با تعداد 501×5سلول بارنگ‌های V و پروپیدیوم یدید (IP) با استفاده از دستورالعمل  کیت (ynamreG ,hcoR ,tik noitceted sisotpopA)

رنگ‌آمیزی شدند. در نهایت آنالیز سلولی توسط دستگاه فلوسایتومتری (Bio-Rad, ZE5) انجام گرفت. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار دستگاه و تقسیم نقاط ثبت شده در منحنی دو بعدی به چهار ناحیه Q1 تا Q4 صورت گرفت.

3- آنالیز آماری

آزمایش‌ها در سه تکرار انجام پذیرفت و نتایج بهصورت میانگین ±انحراف معیار بیان شد. آزمون‌های مقایسه‌ای مورد استفاده نیز شامل t تست و آنالیز واریانس یکطرفه و محاسبه eulav-p بود که با استفاده از SSPS  انجام ‌و 50.0>p  در هر آزمون، معنی‌دار در نظر گرفته شد.

4- نتایج

ویژگیهای نانوذره

بر اساس طیف FT-IR نانوذره ZnO@CPTMS-Gingerol در نوار FT-IR برای نانوذرات روی طول موج­های جذبی شدید درcm-1 469 ناشی از پیوندهای Zn-O مربوط به یون­های Zn2+ می‌باشد. لذا وجود این طول موج ها تایید کننده حضور فلز اکسید روی هستند. در نوار FT-IR مربوط به جینجرول، طول موج‌های در 798 ،573، 888  بهترتیب مربوط به پیوندهای C-C، C-H، N-H، می‌باشد. همچنین طول موج جذبی 2931، 5161، 3032 مربوط به پیوندهای C-C، N=C، O-C است.

طول موج‌های 2927 و 3436 نیز مربوط به پیوندهای OH می‌باشند که تایید کننده حضور آب در نانوذره نهایی می باشد. با توجه بهوجود پیک‌های مربوط به روی و جینجرول در ساختار نانوذره، می‌توان نتیجه گرفت که نانوذره ZnO@ CPTMS-Gingerol به درستی سنتز شده است. شکل 1 طیف FT-IR نانوذره سنتز شده را نمایش می‌دهد.

 

 

شکل 1: طیف FT-IR نانوذره ZnO@CPTMS-Gingerol

 

ارزیابی ساختار کریستالی نانوذره ZnO@CPTMS-Gingerol نشان دهنده پیک‌هایی در مقادیر q2 برابر  31.84، 34.52، 36.33، 47.63، 56.71، 62.96 ، 68.13 و 69.18 درجه است که به فاز شش ضلعی ZnO مربوط می‌باشند و مطابق با شماره کارت 36-1451 است (شکل 2).

 

شکل 2: طیف XRD نانوذره ZnO@CPTMS-Gingerol

 

ریخت شناسی، اندازه و پراکنش نانوذره ZnO@CPTMS-Gingerol در تصاویر میکروسکوپ الکترونی (شکل 3) قابل مشاهده است. بر اساس نتایج، نانوذره مذکور دارای ابعادی در محدوده تقریبی 10 تا 50 نانومتر هستند و دارای ظاهری تقریبا کروی می باشند.

 

 

 

 

 

 

شکل 3: تصویربرداری میکروسکوپ الکترونی نگاره (a) و گذاره (b) از نانوذره ZnO@CPTMS-Gingerol. اندازه ذرات 10 تا 50 نانومتر و شکل ذرات کروی میباشد.

سنجش بار سطحی و اندازه نانوذره ZnO@CPTMS-Gingerol در محیط آبی نشان داد که نانوذره سنتز شده دارای بار سطحی 4/30- میلی ولت است. نتایج در شکل 4 نمایش داده شده است.

 

شکل 4: اندازه گیری پتانسیل زتا نانوذره ZnO@CPTMS-Gingerol

 

آنالیز عنصری نانوذره ZnO@CPTMS-Gingerol توسط آنالیز EDS نشان داد که نشان داد که  عناصر O و C و Zn و Cl و Si در نمونه نانوذره ZnO@CPTMS-Gingerol وجود دارند و نانوذرات فاقد آلودگی عنصری هستند (شکل 5).

 

 

شکل 5: آنالیز عنصری نانوذره ZnO@CPTMS-Gingerol

سنجش زنده مانی سلول‌های رده سرطان پستان

ارزیابی میزان زنده‌مانی سلول‌های رده سرطان پستان و نرمال نشان داد که نانوذره ZnO@CPTMS-Gingrol دارای اثرات سیتوتوکسیک وابسته به غلظت بر سلول‌های مورد مطالعه هستند. غلظت نیمه مهاری نانوذره مذکور بر سلول‌های رده سرطان پستان 117 میکروگرم/میلیلیتر بود در حالیکه این شاخص در مورد سلول‌های نرمال 371 میکروگرم/میلیلیتر است. نتایج زیستایی سلول‌های مورد مطالعه در اثر تیمار با غلظت‌های مختلف نانوذره در شکل 6 نمایش داده شده است.

 

 

شکل6: اثر غلظت های مختلف نانوذره ZnO@CPTMS-Gingerol بر زیستایی سلول های نرمال (a) و سلول های سرطان پستان (b) در زمان 24 ساعت (نتایج به صورت درصد بقا در مقایسه با نمونه کنترل گزارش شده است). (*:05/0­p <­ ، **:01/0< p ، *** 001/0p<).

 

میزان آپوپتوزیس و نکروزیس سلول‌های تیمار شده توسط روش فلوسایتومتری

نتایج فلوسایتومتری سلول‌های سرطانی تیمار شده با نانوذره ZnO@CPTMS-Gingerol نشان داد که حدود 08/7 درصد سلول‌ها دچار آپوپتوزیس اولیه، 98/7  درصد دچار آپوپتوزیس تاخیری و 35/11 درصد هم دچار نکروزیس شده‌اند. در گروه شاهد، میزان آپوپتوزیس اولیه و تاخیری بهترتیب 72/1 و 52/0 درصد بود. ضمن اینکه میزان نکروزیس سلولی در این گروه 2 درصد بود. نتایج در شکل 7 نمایش داده شده‌اند.

 

شکل 7: آنالیز فلوسایتومتری سلول های رده سرطان پستان. a) شاهد و b) تیمار شده با نانوذره ZnO@CPTMS-Gingerol.

در سلول های تیمارشده میزان آپوپتوزیس اولیه و تاخیری و نکروزیس سلولی افزایش دارد.

5- بحث

میزان شیوع و نرخ مرگ‌ومیر بالای ناشی از سرطان پستان یکی از مهم‌ترین چالش‌های بهداشتی در همه نقاط دنیا بهشمار می‌آید. بر این اساس توسعه داروهای جدید موثر بر سلول‌های سرطان پستان از اهمیت پژوهشی بالایی برخوردار است، بهویژه مطالعات در زمینه فرمولاسیون نانو داروها که می‌تواند مزایای متعددی در مقایسه داروهای سنتی داشته باشد. بر این اساس در این پژوهش به فرمولاسیون و ارزیابی اثرات ضد سرطانی نانوذره  loregniG-SMTOC@ONZ بر روی سلول‌های رده سرطان پستان پرداخته شد.

در این مطالعه از CPTMS بهمنظور عامل دار کردن نانوذرات استفاده شد. این ماده بهطور رایج برای عامل داروسازی سطحی نانوذرات بهمنظور تسهیل کنژوگه کردن آنان با لیگاندهای مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد. بررسی اثر نانوذره سنتز شده بر زنده‌مانی سلول‌های سرطانی نشان داد که loregniG-SMTOC@ONZ دارای اثر مهاری بر روی سلول‌های سرطانی بوده و در غلظت 711 میکروگرم/میلی لیتر سبب کاهش 05 درصدی زیستایی سلول‌های سرطانی می‌شود. علاوه بر این، تیمار سلول‌های سرطان پستان با نانوذره مذکور سبب افزایش جمعیت سلول‌های آپوپتوزیسی و نکروزیسی میشود. اثرات ضدسرطانی نانوذره loregniG-SMTOC@ONZ را می‌توان با فعالیت سیتوتوکسیک نانوذره اکسید روی و جینجرول مرتبط دانست. مطالعات پیشین مکانیسم‌های مختلفی را برای فعالیت ضدسرطانی نانوذره اکسید روی پیشنهاد کردند.

همسو با نتایج این پژوهش Sadat Shandiz و همکاران (10) نشان دادند که نانوذره اکسید روی دارای اثرات سیتوتوکسیک وابسته به غلظت بر روی سلول‌های رده سرطان پستان MCF-7 و T47D می‌باشد در حالیکه اثرات سیتوتوکسیک به مراتب خفیف‌تری بر روی سلول‌های رده نرمال دارد. آنان گزارش کردند که نانوذره اکسید روی می‌تواند سبب افزایش توقف چرخه سلولی در فاز 1G، القای آپوپتوزیس و افزایش فعالیت کاسپازی در سلول‌های سرطان پستان شود.

اثرات ضدسرطانی نانوذره اکسید روی را با افزایش تولید رادیکال‌های آزاد اکسیژن و استرس اکسیداتیو می‌توان مرتبط دانست. مطالعات پیشین نشان داده اند که نانوذرات فلزی از جمله اکسید روی می‌تواند سبب افزایش تولید گونه‌های فعال اکسیژن شود (11). این رخداد سبب آسیب به اجزای مختلف ساختاری و متابولیک سلول می‌شود و در نتیجه سبب توقف چرخه سلولی می‌شود. آسیب به DNAبه عنوان مهم‌ترین مکانیسم سیتوتوکسیک ناشی از استرس اکسیداتیو شناخته می‌شود. در صورت عدم ترمیم به موقع آسیب‌های وارده، این فرایند سبب فعال‌سازی فاکتورهای پیش برنده آپوپتوزیس از جمله کاسپازها و پروتئین مهارکننده تومور p53 شده و سبب مرگ سلول می‌شود (12).

علاوه بر نانوذره اکسید روی، اثرات سیتوتوکسیک نانوذره ZnO@CPTMS-Gingerol بهمیزان زیادی به حضور مولکول‌های جینجرول مرتبط است. مکانیسم‌های ضدسرطانی جینجرول در مطالعات پیشین به خوبی نشان داده شده است. niL و همکاران (31) نشان دادند که جینجرول می‌تواند از طریق توقف چرخه سلولی و افزایش بیان و فعالیت کاسپازهای 8 و 9 سبب القای آپوپتوزیس و مرگ سلول‌های سرطانی شوند. فعال‌سازی کاسپازهای 8 و 9 بهعنوان عوامل پیش برنده آپوپتوزیسهای بیرونی و داخلی در نظر گرفته می‌شوند که نقش بسیار مهمی در راه اندازی آبشار کاسپازی و پیشروی آپوپتوزیس بر عهده دارند (41). علاوه بر این، گزارش شده است که جینجرول می‌تواند سبب اتصال و آسیب به AND سلول و همچنین مهار فعالیت آنزیم‌های همانندسازی و رونویسی شده و به این ترتیب با اختلال در فرایند چرخه سلولی سبب القای آپوپتوزیس می‌شود  (51).

برخی از مطالعات به بررسی اثر ضدسرطانی نانوذرات حاوی جینجرول پرداختند، اگر چه اغلب این مطالعات معطوف به استفاده از پلیمرهای طبیعی یا سنتزی بوده‌اند و از فرمولاسیون نانوذرات فلزی کنژوگه با جینجرول گزارشات معدودی در دسترس می‌باشد. در مطالعه‌ای که توسط Akbarzadeh و همکاران (16) انجام شد، اثر ضد سرطانی نانوذرات SiO2 بارگزاری شده با جینجرول بر روی سلول‌های سرطان پستان مورد مطالعه قرار گرفت. آنان مشاهده کردند که بارگزاری جینجرول بر روی نانوذرات سبب افزایش پتانسیل سیتوتوکسیک نانوذرات شده و از طریق افزایش بیان ژن‌های پروآپوتوزیس از جمله Bax و caspase-9 و کاهش بیان ژن‌های آنتی آپوپتوزیس همچون Bcl-2، cyclineD و cyclineE سبب توقف چرخه سلولی در فاز G0/G1 و بروز آپوپتوزیس می‌شود. نتایج مشاهده شده در این مطالعه از جمله مهار تکثیر سلول رده سرطان پستان و افزایش سلول‌های آپوپتوتیک در اثر تیمار با نانوذره ZnO@CPTMS-Gingerol با مطالعه Akbarzadeh و همکاران مطابقت دارد.

در مطالعه ای که توسط Alkinani و همکاران (17) انجام شد، اثر نانوذره Fe3O4@Glucose-Gingerol  روی رده سلولی آدنوکارسینوم ریه (A549) بررسی گردید. نانوذرات Fe3O4@Glu-Gingerol سمیت قابل‌توجه بیشتری را در سلول‌های A549 نسبت به رده سلولی نرمال با غلظت IC50 به ترتیب 190 و 554 میکروگرم بر میلی‌لیتر نشان دادند. تیمار سلول‌های A549 با نانوذرات Fe3O4@Glu-Gingerol منجر به افزایش آپوپتوز سلولی از 6/4 به 48/39 درصد شد. همچنین، بیان ژن‌های CASP8 و BAX به ترتیب 49/2 و 8/2 برابر افزایش یافتند. نتایج مشاهده شده در این مطالعه، از جمله مهار تکثیر رده سرطانی پستان با افزایش غلظت نانوذره و افزایش سلول‌های دچار آپوپتوز در اثر تیمار با نانوذره ZnO@CPTMS-Gingerol با مطالعه Alkinani و همکاران هم راستا می باشد.

6- نتیجه‌گیری

در این مطالعه نانوذره اکسید روی کنژوگه با جینجرول سنتز شد و اثرات آن بر روی زیستایی و آپوپتوزیس/نکروزیس سلول‌های سرطان پستان مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که نانوذره ZnO@CPTMS-gingerol دارای اثرات مهاری وابسته به دوز بر روی سلول‌های سرطان پستان است و با افزایش درصد آپوپتوزیس اولیه و تاخیری و نکروزیس سلولی سبب مرگ سلول‌های سرطانی می‌شود. بر اساس نتایج این مطالعه، نانوذرات اکسید روی می‌توانند بهمنظور بستری پایدار برای ارائه جینجرول به سلول‌های سرطانی مورد توجه قرار گیرند.     

-

  1. 1.Sung H, Ferlay J, Siegel RL, Laversanne M, Soerjomataram I, Jemal A, Bray F. Global cancer statistics 2020: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA: a cancer journal for clinicians. 2021 May;71(3):209-49. doi: 10.3322/caac.21660.

    1. Caldarella A, Crocetti E, Bianchi S, Vezzosi V, Urso C, Biancalani M, Zappa M. Female breast cancer status according to ER, PR and HER2 expression: a population based analysis. Pathology & Oncology Research. 2011 Sep;17:753-8. . doi: 10.1007/s12253-011-9381-z
    2. Saloustros E, Mavroudis D, Georgoulias V. Paclitaxel and docetaxel in the treatment of breast cancer. Expert opinion on pharmacotherapy. 2008 Oct 1;9(15):2603-16.
    3. Bilia AR, Piazzini V, Risaliti L, Vanti G, Casamonti M, Wang M, Bergonzi MC. Nanocarriers: A successful tool to increase solubility, stability and optimise bioefficacy of natural constituents. Current Medicinal Chemistry. 2019 Jul 1;26(24):4631-56. . doi: 10.2174/0929867325666181101110050
    4. Kim K, Khang D. Past, present, and future of anticancer nanomedicine. International Journal of Nanomedicine. 2020 Aug 6:5719-43.
    5. Dong P, Rakesh KP, Manukumar HM, Mohammed YH, Karthik CS, Sumathi S, Mallu P, Qin HL. Innovative nano-carriers in anticancer drug delivery-a comprehensive review. Bioorganic chemistry. 2019 Apr 1;85:325-36. doi: 10.1016/j.bioorg.2019.01.019
    6. Mishra PK, Mishra H, Ekielski A, Talegaonkar S, Vaidya B. Zinc oxide nanoparticles: a promising nanomaterial for biomedical applications. Drug discovery today. 2017 Dec 1;22(12):1825-34.doi: 10.1016/j.drudis.2017.08.006
    7. Nafees S, Zafaryab M, Mehdi SH, Zia B, Rizvi MA, Khan MA. Anti-cancer effect of gingerol in cancer prevention and treatment. Anti-Cancer Agents in Medicinal Chemistry (Formerly Current Medicinal Chemistry-Anti-Cancer Agents). 2021 Mar 1;21(4):428-32. doi: 10.2174/1871520620666200918100833
    8. Habibzadeh SZ, Salehzadeh A, Moradi-Shoeili Z, Shandiz SA. Iron oxide nanoparticles functionalized with 3-chloropropyltrimethoxysilane and conjugated with thiazole alter the expression of BAX, BCL2, and p53 genes in AGS cell line. Inorganic and Nano-Metal Chemistry. 2023 Feb 1;53(2):191-8. doi: 10.1080/24701556.2021.2025074
    9. 10. Shandiz SA, Sharifian F, Behboodi S, Ghodratpour F, Baghbani-Arani F. Evaluation of metastasis suppressor genes expression and in vitro anti-cancer effects of zinc oxide nanoparticles in human breast cancer cell lines MCF-7 and T47D. Avicenna Journal of Medical Biotechnology. 2021 Jan;13(1):9. doi: 18502/ajmb.v13i1.4576
    10. 11. Hassan HF, Mansour AM, Abo‐Youssef AM, Elsadek BE, Messiha BA. Zinc oxide nanoparticles as a novel anticancer approach; in vitro and in vivo evidence. Clinical and Experimental Pharmacology and Physiology. 2017 Feb;44(2):235-43.. doi: 1111/1440-1681.12681
    11. Kim SJ, Kim HS, Seo YR. Understanding of ROS-inducing strategy in anticancer therapy, Oxid. Med. Cell. Longev. 2019 (2019), 5381692. doi: 10.1155/2019/5381692
    12. Lin CB, Lin CC, Tsay GJ. 6-Gingerol inhibits growth of colon cancer cell LoVo via induction of G2/M arrest. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine: eCAM. 2012;2012. doi: 10.1155/2012/326096.
    13. Stegh AH, Peter ME. Apoptosis and caspases. Cardiology clinics. 2001 Feb 1;19(1):13-29.doi: 10.1016/S0733-8651(05)70192-2.
    14. Chakraborty, D., Bishayee, K., Ghosh, S., Biswas, R., Mandal, S.K. and Khuda-Bukhsh, A.R., 2012. Gingerol induces caspase 3 dependent apoptosis and autophagy in cancer cells: drug–DNA interaction and expression of certain signal genes in HeLa cells. European journal of pharmacology, 694(1-3), pp.20-29. http://dx.doi.org/10.1016/j.ejphar.2012.08.001.
    15. Akbarzadeh, I., Poor, A.S., Khodarahmi, M., Abdihaji, M., Moammeri, A., Jafari, S., Moghaddam, Z.S., Seif, M., Moghtaderi, M., Lalami, Z.A. and Heydari, M., 2022. Gingerol/letrozole-loaded mesoporous silica nanoparticles for breast cancer therapy: In-silico and in-vitro studies. Microporous and Mesoporous Materials, 337, p.111919. doi: 10.1016/j.micromeso.2022.111919.
    16. Alkinani, T.A., Bajgiran, F.A., Rezaei, M., Maivan, A.M., Golrokh, F.J., Bejarbaneh, M., Mojdehi, S.R., Gorji, S., Ghasemian, R., Sarai, M.D.J.P. and Akbari, F., 2024. Evaluation the cytotoxic effect of Fe3O4@ Glu-Gingerol on lung adenocarcinoma cell line (A549) with biological mechanisms. Heliyon, 10(1). https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e23419.
دوره 16، شماره 1
بهار 1404
صفحه 18-31

  • تاریخ دریافت 04 تیر 1404