بررسی اثرات مصرف جنتامایسین بر مورفولوژی طناب‌های بیضه‎ای نوزاد خرگوش

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

-

چکیده

هدف: این مطالعه به ارزیابی اثرات تراتوژنیک جنتامایسین بر طناب‌های بیضه‎ای نوزادان خرگوش‌ که مادران آنها در طی بارداری این دارو را دریافت کردند می پردازد.
مواد و روش‌‌ها: مطالعه تجربی حاضر بر روی 40 سر خرگوش 6 ماهه که در چهار گروه 10تایی (8 ماده، 2 نر) دسته‌بندی و با روش پلی‌گامی باردار شدند صورت گرفت. تزریق جنتامایسین با دوز 7/1 میلی‏گرم بر کیلوگرم در عضلات سرینی خرگوش‌های باردار به‏ترتیب در گروه‏های زیر: 1- (کنترل (که هیچ ماده‏ای دریافت نکردند)، 2- دوره‌ی پیش از تمایز (از روز اول احتمال بارداری تا روز هشتم)، 3- دوره‌ی رویانی (از روز نهم تا شانزدهم) و 4- دوره جنینی (از روز بیستم تا بیست و هفتم) به مدت 8 روز انجام شد. بعد از تولد از نوزادان نر (سه روزه) نمونه‌برداری بیضه به‏عمل آمد. نمونه‌ها جهت مطالعات بافت‌شناسی با روش هماتوکسیلین-ائوزین رنگ‌آمیزی و با میکروسکپ نوری بررسی شدند.
نتایج: تزریق جنتامایسین به مادر باردار در مرحله‌ی پیش از تمایز جنینی موجب مجرادار شدن (کانالیزاسیون) طناب‌های بیضه‎ای و تبدیل آن‌ها به لو‌له‌های منی‌ساز در نوزاد شد. همچنین تزریق در دوره‌ی رویانی موجب افزایش قطر لوله‌های منی‌ساز شد، اما در نوزادان مادرانی که در دوره پیش از تمایز جنینی دارو دریافت کردند تغییراتی مشاهده نشد.
نتیجه‌گیری: نتایج به ‏دست آمده نشان داد که مصرف جنتامایسین جهت درمان عفونت‌های دوران بارداری، خصوصا در دوره های پیش از تمایز و رویانی بر مورفوژنز طناب‌های بیضه‎ای جنین خرگوش مؤثر بوده و موجب بلوغ زودرس می‌شود.

کلیدواژه‌ها


مقدمه

مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها در دوران بارداری بسیار شایع می‌باشد و امکان اثر نامساعد آن بر روی جنین در حال تکامل وجود دارد (1). خطر بالقوه درمان زنان باردار با آنتی‌بیوتیک در دراز مدت و دوزهای بالا، به‌ویژه در ماه سوم بارداری، در آسیب رساندن و از بین بردن جدار جفت، بسیار زیاد بوده و منجر به مسمومیت جنینی و نقص مادرزادی می‌شود (2 و3). در واقع دوره تمایز رویانی بحرانی‌ترین دوره در رابطه با ناهنجاری محسوب می‌شود، چون در این مدت اندام‌زایی صورت می‌گیرد (4 و 5). به‌طور کلی به‌نظر می‌رسد تمام اعضا و دستگاه‌ها در ابتدای تمایز اولیه یک دوره آسیب‌پذیری را سپری می‌کنند. اساسا، آسیب‌پذیری در مقابل عوامل تراتوژن با پیشرفت تشکیل اعضاء کاهش می‌یابد و معمولا پس از کامل شدن اندام‌زایی از بین می‌رود (6). به‌طور خلاصه، احتمال دارد که 2 تا 3 درصد نوزادانی که زنده متولد می‌شوند در هنگام تولد دارای یک یا چند ناهنجاری مادرزادی واضح باشند و ممکن است این رقم در پایان نخستین سال زندگی 2 برابر شود زیرا عده‌ای از ناهنجاری‌ها در موقع زایمان قابل تشخیص نبوده‌ و بعدها آشکار می‌گردند (7 و 8). تحقیقات انجام شده نشان می‌دهد تمامی آنتی‌بیوتیک‌ها با هر دوزی که باشند از طریق جفت عبور می‌کنند از جمله جنتامایسین (Gentamicin)، که یک آمینوگلیکوزید جدا شده از Micromono spora purpurea بر ضد میکروب‌های گرم مثبت و گرم منفی می‌باشد و در مایع آمنیوتیک (Amoniotic fluid) و بافت‌های جنین با غلظت‌های بالا ذخیره می‌شود (9). این دارو دارای یک هسته‌ی هگزوزیا، 2- دئوکسی استرپتامین (2- deoxystreptamine) بوده و به‌همین علت این مولکول به‌نام آمینوسیکلیتولز (Aminocyclitols) نیز نامیده می‌شود(1). میزان غلظت جنتامایسین 1 تا 2/1 ساعت پس از تزریق عضلانی در بند ناف به میزان 50 درصد سرم خون مادر و در جفت به میزان 8 درصد خون مادر است (10). معمولا نفوذ‌پذیری جفت در اواخر دوره بارداری کاهش می‌یابد. در موش‌های صحرایی سفید باردار نفوذپذیری متفاوت جفت در مقابل برخی آنتی‌بیوتیک‌ها مشخص شده است، بدین‌ ترتیب که نفوذپذیری جفت در اواخر بارداری نسبت به جنتامایسین کاهش ولی نسبت به سفالوتین افزایش می‌یابد (11 و 12). اخیرا برای درمان عفونت‌های زنان باردار مانند التهاب کلیه، تورم‌های مجاری ادراری توسط محرک‌هایی که عمدتا ضد‌‌باکتری‌ هستند از جنتامایسین استفاده می‌شود. اتوتوکسیسیته (Ototoxicity) و نفروتوکسیسیته (Nephrotoxicity) شایع‌ترین و شدیدترین عوارض جانبی ناشی از مصرف جنتامایسین می‌باشند که خصوصاً احتمال بروز آن‌ها در افراد مسن، افرادی که دارای نارسایی کلیه هستند یا بیمارانی که به‌صورت هم‏زمان از داروهای اتوتوکسیک یا نفروتوکسیک دیگری استفاده می‌کنند، بیشتر است (3). مصرف برخی آنتی‌بیوتیک‌ها به‌خصوص جنتامایسین طی دوران بارداری در کشور ما بسیار شایع است، از سویی گزارش‌هایی مبنی بر اثرات تراتوژنیک آن بر روی جنین در حال تکامل ارائه شده است. با توجه به این‌که گنادها یکی از حساس‌ترین اندام‌ها طی تکامل جنین می‌باشند، این پرسش مطرح می‌شود که تزریق جنتامایسین طی دوران بارداری چه تاثیری بر روند تکامل بیضه‌ها دارد. در این تحقیق اثرات تراتوژنیک فرآورده تزریقی جنتامایسین بر روی طناب‌های بیضه‎ای خرگوش‌های نوزادی که مادرانشان در دوران بارداری تحت‌تاثیر داروی مذکور قرار گرفته‌ بودند بررسی شد. در واقع ضرورت استفاده از برخی داروها به‌ویژه آنتی‌بیوتیک‌ها در دوران بارداری به‌نحوی که از هر گونه ضرر و زیانی به جنین جلوگیری شود مشوّق ما در انجام تجربه حاضر بود.

مواد و روشها

در این پژوهش که به‌صورت تجربی در بخش جنین‌شناسی دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام گرفت، 40 سر خرگوش سفید (32 خرگوش ماده و 8 خرگوش نر) از نژاد آلبینو به وزن 8/1 تا 2 کیلوگرم و سن تقریبی 5 ماه از انیستیتو پاستور ایران تهیه شده و پس از انتقال به محیط حیوان‌خانه و سازگاری با شرایط محیط (دسترسی مستقیم به غذا و آب، سیکل دوره روشنایی و تاریکی 12 ساعته) به‌مدت حدود یک ماه صورت گرفت. سپس در سن 6 ماهگی جفت‌گیری انجام شده و خرگوش‌های ماده به روش پلی‌گامی باردار شدند. تزریق جنتامایسین بر روی خرگوش‌های باردار به ترتیب زیر انجام گرفت: گروه اول: گروه کنترل (Control, C) که ماده‏ای دریافت نکردند، گروه دوم: دوره‌ی پیش از تمایز (Predifferentiation, P) از روز اول بارداری تا روز هشتم به مدت 8 روز، گروه سوم: دوره‌ی رویانی یا تمایزی (Embryogenic, E) از روز نهم تا شانزدهم به مدت 8 روز و گروه چهارم: دوره جنینی (Fetal, F) از روز بیستم تا بیست و هفتم به مدت 8 روز جنتامایسین به‏صورت آمپول سولفات جنتامایسین (ساخت شرکت البرز دارو، Batch No 115), 20mg/kg) با دوز 7/1 میلی‌گرم به‏ازای هر کیلوگرم وزن بدن با سرنگ انسولین در عضلات سرینی دریافت کردند. خرگوش‌های نر نیز مانند ماده‌ها از یک جیره غذایی عادی برخوردار بوده ولی هیچ‌گونه تزریقی به آن‌ها صورت نمی‌گرفت. احتمالات آمیزش ناموفق، باروری ناموفق، بیماری و تلفات و ماده بودن نوزادان در انتخاب تعداد نمونه اولیه در نظر گرفته شد. چون احتمال هماتوم و آبسه به‌علت تزریقات (به فاصله هر 8 ساعت) زیاد بود، به‏همین دلیل از هر دو پای خرگوش برای تزریق استفاده می‌شد. برای افزایش میزان دقت در تزریقات ابتدا موهای محل تزریق را تراشیده و با الکل طبی ضدعفونی و سپس تزریق را انجام می‌گرفت. در نزدیکی زمان زایمان، خرگوش‌های باردار از بقیه اعضا گروه جدا شده و در قفس‌های مستقلی نگه‌داری شدند.

در روز سوم تولد تعدادی از نمونه‌ها به‌صورت تصادفی (اعم از نر یا ماده) جمع‌آوری شده و این نوزادان 3‌ روزه پس از بی‏هوشی با تیونتپال سدیم (Thiopental Na)، 0.5g، ((Batch No 7083 ساخت شرکت SPECIA فرانسه در زیر لوپ بر روی تخته تشریح ثابت شده و با توجه به این‌که تشخیص جنسیت نوزاد در این سن امکان‌پذیر نبود، غدد تناسلی خارج شد و در محلول فرمالین 10 درصد فیکس شدند. سپس جهت بررسی با میکروسکوپ نوری توسط دستگاه اتوتکنیکون Lieca پاساژ داده شدند. به منظور تهیه برش‌های عرضی مناسب از لوله‎های منی‎ساز، بیضه‌ها به‌صورت محور طولی در قالب‌های پارافینی قرار داده شدند. پس از انجام مراحل تهیه بافت، از بلوک‌های پارافینی مقاطعی به ضخامت 5 میکرومتر و با فواصل منظم 100 میکرومتر استفاده شد. نمونه‌های انتخاب شده به‏روش هماتوکسیلین-ائوزین (H&E) رنگ‌آمیزی و با میکروسکوپ نوری (Olympus, Japan) المپیوس (Olympus) مدل CX31 ساخت ژاپن برای مطالعات بافت‌شناسی و ریخت‌شناسی مورد بررسی قرار گرفتند. قطر داخلی (مجرا) و قطر خارجی لوله‎‏های منی‎ساز با استفاده از تصاویر میکروسکپ نوری دوربین‌دار و  نرم‌افزار مخصوص (Image Tools III) محاسبه شدند. علاوه بر این ضخامت اپی‌تلیوم ژرمینال زایا نیز با کم کردن قطر خارجی از قطر داخلی محاسبه شد. برای شمارش سلول‌های لوله‌های منی‎ساز برش‌های رنگ‌آمیزی شده به‏طور تصادفی انتخاب و سلول‌ها بر اساس شکل سیتوپلاسم و هسته‌شان شمارش و در هر لوله تعداد سلول‌های اسپرماتوگونی، سرتولی و همچنین لیدیگ (Leydig Cells) که در فضای بینابینی قرار دارند در هر مقطع شمارش شدند.

پس از تعیین میانگین مجموع اندازه‌های به‏دست آمده از اقطار داخلی و خارجی، ضخامت اپی‌تلیوم ژرمینال زایا، میانگین تعداد سلول‌ها در بین گروه‌ها با استفاده از آزمون آماری ANOVA مورد تحلیل قرار گرفته و 05/0P< به‏عنوان مرز معنی‌دار در نظر گرفته شد.  

 

نتایج

در بررسی بافت‌شناسی و مورفولوژی نوزاد خرگوش گروه کنترل که جنتامایسین دریافت نکردند، بیضه‌ها توسط یک لایه ضخیم از بافت همبند متراکم تحت عنوان تونیکا آلبوژینه (TA) مفروش شده‌اند (فتومیکروگراف 1- a). این لایه حاوی عروق خونی (BV) و سلول‌های مزوتلیال پهن شده می‌باشد. پارانشیم بیضه نوزادان خرگوش تازه به‌‏دنیا آمده حاوی طناب‌های بیضه‎ای (TC) توپری هستند و لوله‌های اسپرم‌ساز مجرادار نشدهاند. علاوه بر این طناب‌های مذکور به‌وسیله بافت همبند نسبتا وسیعی از یکدیگر مجزا شده‌اند، هر چند محیط هر یک از طناب‌های بیضه‎ای توسط تیغه پایه(BL)  واضح مشخص می‌شود (فتومیکروگراف1- a). در نوزادانی که مادرانشان در دوره‌ی قبل از تمایز جنینی جنتامایسین دریافت کردند، طناب‌های بیضه‎ای نسبتا باز شده (Lumination)، لوله‌های منی‌ساز (ST) تشکیل شده‌اند و همچنین قطر لومن (L) قابل مشاهده است (فتومیکروگراف1- b). در نوزادانی که مادرانشان در دوره‌ی رویانی دارو دریافت کردند طناب‌های بیضه‎ای کاملا  باز شده و لوله‌های منی‌ساز تشکیل شده‌اند و همچنین قطر لوله‌های منی‌ساز و قطر لومن افزایش پیدا کرده است (فتومیکروگراف 1- c). در نوزادانی که مادرانشان در دوره‌ی جنینی دارو دریافت کردند، فضای بین لوله‌ها را می‌توان مشاهده کرد اما تغییر چندانی نسبت به گروه کنترل نداشتند (فتومیکروگراف 1- d). نتایج تحقیق حاضر نشان داد که در گروه‌های تیمار شده با جنتامایسین در مقایسه با گروه کنترل اندازه قطر طناب‌های بیضه‎ای، قطر لومن و قطر اپی‌تلیوم افزایش می‌یابد، به‏طوری‌که این افزایش از لحاظ آماری در مرحله رویانی تفاوت معنی‌داری را در مقایسه با گروه کنترل نشان داد (نمودار 1-a,b,c ). از لحاظ سلولی، بایستی توجه داشت دو نوع سلول در طناب‌های بیضه‎ای در این مرحله از تکامل پدیدار می‌شوند: سلول‌های گنوسیت (سلول‎های بنیادی اسپرماتوگونی) (G) و سلول‏های سرتولی (S) (فتومیکروگراف 1- a). در گروه کنترل سلول‌های گنوسیت (سلول‎های بنیادی اسپرماتوگونی) عمدتا در بخش مرکزی طناب‌های بیضه‎ای قرار گرفته و هیچ‌گونه تماسی با تیغه پایه ندارند. این سلول‌ها از لحاظ مورفولوژی به‏صورت گرد و سیتوپلاسم آن‏ها در رنگ‌آمیزی هماتوکسیلین-ائوزین به‏رنگ صورتی مشاهده شدند. علاوه بر این سلول‌های مذکور حاوی دو هسته هستند. در حالی‌که سلول‌های سرتولی به‏صورت استوانه‌ای بلند با هسته دوکی شکل و با سیتوپلاسم صورتی رنگ مشاهده شدند. بافت بینابینی حاوی سلول‌های چندوجهی به‎ نام لیدیگ (LC) که عمدتا به‏صورت گروهی در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند (فتومیکروگراف 1- a). افزایش تعداد سلول‌های گنوسیت در مرحله رویانی نسبت به گروه کنترل تفاوت معنی‌داری را نشان می‌دهد ولی این تغییرات در تعداد سلول‌های سرتولی و تعداد سلول‌های لیدیگ به ‏شکل دیگری بروز می‌کند به‌طوری که کاهش معنی‌داری در مرحله رویانی نسبت به گروه کنترل قابل مشاهده‌ است (نمودار 1-d, e ,f ). علاوه بر این، برخی از سلول‌های دفاعی نظیر لنفوسیت‌ها  نیز در فضای لومن این گروه از حیوانات نیز مشاهده شدند (فتومیکروگراف 1- c). در گروه‌های تیمار شده میزان بافت همبند در فضای بینابینی افزایش یافته، واکوئل‌های متعددی دیده شد و سلول‌های لیدیگ پیکنوزه و دچار آتروفی و به‏ سلول‌های شبه فیبروبلاستی تبدیل شدند (فتومیکروگراف 1- b,c,d).

 

 

 

فتومیکروگراف 1: (a-d) فتومیکروگراف تغییرات طناب‌های بیضه‎ای در نوزاد سه روزه‌ی خرگوشی‌هایی که مادرانشان در دوره‌های مختلف جنینی جنتامایسین دریافت کرده‌اند (رنگ‌آمیزی H&E و بزرگنمایی40 x). (a) گروه کنترل. (b) دوره قبل از تمایز جنینی. (c) دوره تمایز (رویانی). (d) دوره جنینی. طناب‌های بیضه‎ای (Testicular Cords, TC)، لوله‌های منی‌ساز (Seminiferous Tubules, ST)، لومن (Lumen,L)، تونیکا آلبوژینه (Tunica Albuginea, TA)، عروق خونی (Blood Vessle, BV)، تیغه پایه (Basal Lamina, BL)، گنوسیت (Gonocyte, G)، سلول‌های سرتولی (Sertoli, S)، سلول‌های لیدیگ (Leydig Cells, LC)، لنفوسیت‌ (Lymphocyte, LY).

 

 

 

نمودار1.( a-f): مقایسه تغییرات بافت‌شناسی و مورفومتریک طناب‌های بیضه‎ای در اثر تزریق جنتامایسین در دوره‌های مختلف جنینی با گروه‌ کنترل در نوزاد خرگوش (a) قطر طناب‌های بیضه‎ای، (b) قطر لومن، (c) قطر اپی‏تلیوم ژرمینال، (d) تعداد سلول‌های گنوسیت، (e) تعداد سلول‌های سرتولی، (f) تعداد سلول‌های لیدیگ (Fetal, F) (Control, C) (Predifferentiation, P) (Embryogenic, E), (0.05 P **)

 

 


بحث

در سال‌های اخیر جنتامایسین برای درمان عفونت‌های زنان باردار مانند التهاب کلیه، تورم مجاری ادراری و عفونت‌های شدید باکتری‌های گرم‌ منفی مورد استفاده قرار می‌گیرد (13). استفاده از این داروها در دوران بارداری به‏خصوص هنگامی‌که اعضاء و بافت‌ها در حال تکوین می‌باشند موجب ناهنجاری ساختاری در جنین خواهد شد. مطالعه‌ای که در سال 2008 به منظور بررسی اثرات مقایسه‌ای جنتامایسین، نئومایسین، استرپتومایسین و افلوکساسین بر آپوپتوزیس بیضه و پارامترهای اسپرم موش صحرایی انجام گرفت نشان داد که تعداد سلول‌های آپوپتوتیک به‏طور قابل توجهی در همه گروه‌‌های تجربی افزایش یافته است و این آمینوگلیکوزیدها دارای اثرات منفی بر روی پارامترهای اسپرم و آپوپتوزیس می‌باشند (14). مشابه این تحقیق، نتایج حاصل از آزمایشات انجام شده در این پژوهش بیانگر اثرات ناهنجاری‌زایی تزریق داروی جنتامایسین در دوره‌های مختلف بارداری به خصوص دوره‌ی تمایز بر روی طناب‌های بیضه‎ای جنین خرگوش می‌باشد. بررسی‌ تغییرات طناب‌های بیضه‎ای در نوزادان نر 3 روزه نشان داد که دریافت دارو در دوره قبل از تمایز موجب نمایان شدن لوله‌های منی‌ساز می‌شود که این یک حالت غیرعادی است (15 و 16) و خود دلیلی بر بلوغ زودرس این نوزادان بر اثر تزریق جنتامایسین می‌باشد (فتومیکروگراف b-1). مشاهدات صورت گرفته بر روی نوزادانی که در دوره رویانی دارو دریافت کرده‌اند نشان داد که تحریک علاوه بر نمایان شدن لو‌له‌های منی‌ساز، موجب افزایش قطر لوله‌ها نیز می‌شود که سبب به‌هم ریختگی و ریزش در ضخامت اپی‌تلیوم می‌شود. علت این امر را می‌توان به اختلال در عمل‏کرد اتصالات سلولی نسبت داد. باید به این نکته توجه کرد که در این دوره، تمایز اندام‌ها نیز صورت می‌گیرد و حساس‌ترین دوره جنینی می‌باشد (17 و 18). محققین برای ارزیابی اثرات جنتامایسین در شرایط  In vivo وIn vitro، جنین موش صحرایی را که در دوره اندام‌زایی و تشکیل جفت قرار داشت تحت تاثیر این دارو قرار دادند. در شرایط In vivo جنتامایسین  با دوز 15 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر و در شرایطIn vitro  با دوز 100 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر مانع از رشد و موجب مرگ جنین شد و این نتایج مطابق با یافته‎های ماست، اما نوزادانی که در دوره جنینی دارو دریافت کردند تغییر چندانی در آن‌ها صورت نمی‌گیرد، چون در این دوره تمایز اندام‌ها انجام نمی‌شود و حتی اگر تحریک هم وجود داشته باشد قاعدتا مؤثر نیست (19 و 20). در مطالعه‌ای که در سال 2007 بر روی موش صحرایی نر بالغ انجام شد به این نتیجه رسیدند که جنتامایسین موجب القا استرس اکسیداتیو شده و آنتی‌اکسیدانت‌ها را کاهش داده و در روند اسپرماتوژنز اختلال ایجاد می‌کند. جنتامایسین با افزایش تشکیل رادیکال‌های آزاد و پراکسیداسیون لیپید و کاهش ذخایر آنتی‌اکسیدانت موجب ایجاد این تغییرات بیوشیمیایی می‌شود. علاوه بر این جنتامایسین بر تعداد، تحرک، و مورفولوژی اسپرم تاثیر منفی دارد که اثرات ناهنجاری‌زای جنتامایسین را تایید می‌کند (7). سلول‌های سرتولی در لوله‎های منی‎ساز به‌عنوان سلول‌های پشتیبان شناخته می‌شوند و با مجموعه اتصالات سلولی که با یکدیگر ایجاد می‌کنند در تکامل سلول‌های زایا نقش عمده‌ای دارند (21 و 22). با توجه به اینکه از تعداد سلول‌های سرتولی در گروه‌های تیمار شده به‏ویژه در مرحله رویانی کاسته می‌شود، به‏نظر می‌رسد این اختلال به سبب از بین رفتن مجموعه اتصالات سلولی باشد. افزایش بافت همبند در فضای بینابینی یک واکنش جبرانی متعاقب تغییر در مورفولوژی سلول‌های لیدیگ و لوله‎های منیساز سمی‌نفروس توبول‌ها می‌باشد. با توجه به نقشی که سلول‌های لیدیگ در فرآیند استروئیدوژنز دارند به نظر می‌رسد که آسیب‌های اکسیداتیو ناشی از مصرف برخی از آنتی‌بیوتیک‌ها نظیر جنتامایسین با اختلال در مکانیسم‌های سلولی منجر به تغییرات وسیعی در بافت بیضه می‌شود. در پژوهشی که اثرات جنتامایسین بر کلیه خوکچه‌های هندی مورد بررسی قرار گرفت، مشخص شد که جنتامایسین موجب تغییراتی در لولههای پیچیده نزدیک و رشد گلومرول‌ها دارد که نهایتا منجر به اختلال عمل‏کردی و مورفومتریک در نفرون می‌‌شود (23). در سال 2009 اثر محافظتی کورتکسین در برابر اثرات مخرب جنتامایسین بر روی کلیه مورد مطالعه قرار گرفت که نشان داد استفاده همزمان کورتکسین با جنتامیسین موجب محافظت بافت کلیه در برابر اثرات نفروتوکسیک جنتامایسین می‌شود (24). در این پژوهش به دلیل محدود بودن زمان استفاده از آزمایشگاه، بررسی تأثیر مصرف جنتامایسین در دوره بارداری بر روی متولدین بالغ امکان‌پذیر نبود، که پیشنهاد می‌شود اثرات این ماده در دو گروه نوزاد و بالغ مورد بررسی و مقایسه  قرار گیرد.

 

نتیجه‌گیری

 با توجه به نتایج به‏دست آمده می‌توان چنین نتیجه‌گیری کرد که مصرف آنتی‌بیوتیک جنتامایسین جهت درمان عفونت‌های دوران بارداری، همراه با اثرات درمانی خود یک سری عوارض جانبی دارد. خصوصا در دوره‌ی پیش از تمایز و رویانی بر مورفوژنز طناب‌های بیضه‎ای جنین خرگوش موثر بوده و موجب بلوغ زودرس در نوزاد خرگوش می‌شود. ایجاد هر گونه ناهنجاری در بافت بیضه منجر به ایجاد اختلال در عمل‏کرد سیستم تناسلی و کاهش توانایی باروری می‌شود که بدین ترتیب می‎تواند بر نسل‎های بعد تأثیرگذار باشد.

 

تشکر و قدردانی

از اعضای محترم گروه آناتومی دانشگاه علوم پزشکی تهران به‏خصوص سرکار خانم دکتر طیبه رستگار و همچنین جناب آقای دکتر ماکان صدر عضو محترم بیمارستان مسیح دانشوری که در انجام این تحقیق ما را یاری نمودند، کمال تشکر را داریم.

1. Fatollahi A. Basic and Clinical Pharmacology Katzung (Berter MJ Katzung, Susan B. Mr, Anthony J. Terror) Tehran: Arjmand publication. 2010, pp 443-418.

2. The scientific studies of drug distribution company, Information and clinical use of Iran generic drugs, Teimourzadeh publication, first edition. 2010; pp 70.

3. Shahraz S, Ghaziani T. Iran, Pharma (Official Medicines Comprehensive Text book of Iran), Tehran: Teimourzadeh publisher; Tabib publishing. 2008; 332-345.

4. Noori SMH, et al. John Kuiera Medical Histology (with Color Atlas), Tehran: Teimourzadeh publication, first edition. 2012; pp 70.

5.Rojhan MS. A basic human histology, seventeenth edition; publishing four.  2009; 5(6): 636-627.

6. Jazayeri H. Pregnancy and childbirth Williams (under Dr. Marzieh Vahid Dastjerdi), Tehran Samat publication 2004; 87-88: 97- 98.

7. Narayana K. Faculty of Medicine, An aminoglycoside antibiotic gentamycin induces oxidative stress, reduces antioxidant reserve and impairs spermatogenesis in rats. HSC 2008; 33(1): 85-96.

 8. Noori SMH, Morovati H. Human fetal abnormalities, Chamran University Publication, 2008; pp 69-60.

9. Conway H, Dix KJ, McDonald JD, et al. Comparison of inhalation toxicity studies of gentamicin in rats and dogs.  2013 Nov;25(13):714-24.

10. Kim SH, Lee IC, Baek HS, et al. Melatonin prevents gentamicin-induced testicular toxicity and oxidative stress in rats. 2013 Nov 4. doi: 10.11.

11. Noori Mugehi SMH, Mahmoudzadeh HR, Heidari Z. Aplied method and terminology of histotechnique, stereology & morphometry, Fourth edition, Tehran university of medical sience, 2010, pp 126-117.

12. More KL. The developing human: clinically oriented embryology. 3d ed.Philadelphia: Saunders 2003; 14: 57-166.

13. Gerard G. Nahum, CAPT Kathleen Uhl, CAPT Dianne L. Kennedy. Antibiotic Use in Pregnancy and Lactation, What is and is not know about teratogenic and toxic risks, American college of Obstetricians and Gyncologists, USA. 2006: 107(5).

14. Khaki A, Novin MG, Khaki AA, Nouri M, et al. Comparative study of the effects of gentamicin, neomycin, streptomycin and ofloxacin antibiotics on sperm parameters and testis apoptosis in rats. Department of Veterinary Pathology, Islamic Azad University, Tabriz Branch, Tabriz, Iran. 2008; 11(13): 1683-9.

15. Schuenemann GM, Mendis-Handagama SM, Hopkins FM, Kania SA, et al. Changes in the testis seminiferous tubules and interstitium in prepubertal bull calves immunised against inhibin at the time of gonadotropin administration. Department of Animal Science, Tennessee Agriculture Experiment Station, The University of Tennessee, Knoxville, USA, 2007;19(7):pp 840-9.

16. Kumar N, Sood S, Arora B, Singh M, et al.To Study the Effect of Vitamin D and E on Sodium-Fluoride-induced Toxicity in Reproductive Functions of Male Rabbits. Department of Physiology, Pt B. D. Sharma PGIMS, Rohtak, Haryana, India. 2012; 19(2):182-7.

17.  Johnen H, González-Silva L, Carramolino L, et al,Gadd45g is essential for primary sex determination, male fertility and testis development, Department of Immunology and Oncology, Centro Nacional de Biotecnología/Consejo Superior de Investigaciones Científicas, Campus Cantoblanco, Madrid, Spain. 2013; 8(3): 58751.

18. Yasser A, Mahmoud M. Abd-Elhamied and Gamal K.M. Ali,. Histological and Histomorphometric Changes of the Rabbit Testis During Postnatal Development. Research Journal of Veterinary Sciences. 2012; 5: 42-50.

19. Agletdinov EF, Kamilov FKh, Alekhin EK, Romantsov MG, et al. Gonadotoxic effects of polychlorinated biphenyls in experiments on male rats. Antibiot Khimioter. Russian. 2008; 53(7-8):15-8.

 

20.  Sharpe RM, McKinnell C, Kivlin JS. Proliferation and functional maturation of Sertoli cells and their relevance to disorders of testis function in adulthood. Reproduction  2003; 125: 769-784.

21. Ahadi N, Gohari Moghaddam K, Esfandi H, Seddigh G, et al. Basic Pathology Robbins and Kuatran, Tymourzadeh publisher. 2005; 3032: 3082-3083.

22. Habert R, Lejeune H, Saez JM. Origin, differentiation and regulation of fetal and adult Leydig cells. Mol. Cell. Endocrinol.  2001; 179(1-2): 47-74.

23.  Sun X, Zhang B, Hong X, Zhang X, et al. Histone deacetylase inhibitor, sodium butyrate, attenuates gentamicin-induced nephrotoxicity by increasing prohibitin protein expression in rats. Department of Cardiovascular Surgery, China-Japan Union Hospital of Jilin University, Changchun, China. 2013; 22; 707(1-3):147-154.

24. Abdel –Raheem IT, Abdel-Ghany AA, Mohamed GA. Protective effect of quercetin against gentamicin-induced nephrotoxicity in rats. Department of Pharmacology and Toxicolology, Faculty of pharmacy, Al, Azhar university, Assiut, Egypt.Biol: Pharm Bull 2009; 32(1): 61-7.