Document Type : Research - Scientific
Authors
Department of Stem Cells and Developmental Biology, Cell Science Research Center, Royan Institute for Stem Cell Biology and Technology, ACECR, Tehran, Iran
Highlights
-
Keywords
بیماریهای غضروف مفصلی یکی از اختلالات شایع بهویژه در میان قشر میانسال و مسن جامعه است. غضروف مفصلی بهعلت عدم وجود رگ خونی و تراکم پایین سلولی ظرفیت محدودی برای ترمیم خودبهخودی دارد، در نتیجه آسیبهای جزئی میتوانند به آسیبهای پیشرونده مانند استئوآرتریت (OA) منجر شوند (1). روشهای سنتی شامل دارو درمانی و جراحی برای درمان آسیب غضروف مفصلی بهکار گرفته شده است اما هیچکدام در درمان کامل آسیب غضروفی موفق نبودهاند (2, 3). سلولدرمانی یکی از روشهای نوین در درمان آسیبهای غضروفی است و سلولهای بنیادی مزانشیمی (MSCs) براساس دارا بودن توانایی تمایز به غضروف و استخوان بهعنوان یک منبع سلولی مناسب مورد توجه قرار گرفتهاند (4-6). علیرغم امکان تکثیر MSCها در شرایط برونتنی استفاده از این سلولها همچنان با چالشهایی از جمله از دست رفتن ظرفیت تمایز به غضروف در شرایط کشت و تکثیر، خطرتومورزایی و ایمنیزایی همراه است (7). در سالهای اخیر استفاده از وزیکولهای خارج سلولی که یکی از انواع ترشحات سلولی است بهعنوان یک رویکرد درمانی عاری از سلول و بدون عوارض ناشی از سلول درمانی از جمله تومورزایی و ایمنیزایی مورد توجه قرار گرفته است. وزیکولهای خارج سلولی، وزیکولهایی با غشای دو لایهی لیپیدی هستند و از انواع سلولها و همچنین از مایعات مختلف بدن مانند سرم، بزاق، مایع مغزی-نخاعی و مایع سینوویال استخراج میشوند (12-8). وزیکولهای خارج سلولی با تنظیم فرایندهای سلولی از جمله رشد، تمایز و فراخوانی سلولها، در فرایند ترمیم بافتهای مختلف، نقش مهمی ایفا مینماید و نقش درمانی آنها برای ترمیم بافتهای مختلف شامل قلب، کلیه، کبد، ریه و پوست نیز مورد مطالعه قرار گرفته است (13-18).Wang و همکاران با استفاده از EVهای مشتق از CPCها (Chondrogenic Progenitor Cells) در مدل موشی دچار استئوآرتریت (OA) نشان دادند که این EVها قادر به جلوگیری از پیشرفت و شدت OA در داخل بدن و همچنین افزایش تحریک در روند تکثیر کندروسیتها در شرایط آزمایشگاهی هستند. همچنین نتایج qRT-PCR نشان داد که ژنهای دخیل در فرایند ترمیم غضروف در موشهای دریافت کنندهی EVهای مشتق از CPCها افزایش بیان و ژنهای دخیل در التهاب کاهش بیان داشتند (19). نتایج حاصل از مطالعهای که توسط Zhang و همکاران در بررسی نقش وزیکولهای خارج سلولی جدا شده از سلولهای بنیادی مزانشیمی مشتق از جنین انسانی در ترمیم آسیب استئوکندرال انجام شد، نشان داد که وزیکولهای خارج سلولی منجر به بهبود آسیب استئوکندرال از طریق تشکیل بافت شبه استخوان سابکندرال و بافت شبه غضروف هیالین شد (20). همچنین گروه Tao در سال ۲۰۱۷ اثر وزیکولهای خارج سلولی مشتق از سلولهای MSC مایع سینوویال با افزایش بیان miRNA- 140 را در آسیب استئوکندرال بررسی کردند. نتایج این مطالعه نشان داد که استفاده از این وزیکولهای خارج سلولی سبب افزایش تکثیر کندروسیتها در شرایط برونتنی و جلوگیری از پیشرفت استئوآرتریت در شرایط درونتنی گردید (21). در مطالعهای دیگر که سال ۲۰۱۸ توسط گروه Vonk
| Article View | 1,119 |
| PDF Download | 750 |