فصلنامه

امکان سنجی حذف زیستی غلظت‏های مختلف نفت خام توسط قارچ‌های ریزوسفری جدا شده از منطقه‌ی پالایشگاه تهران

دوره 5، شماره 2، تابستان 1393، صفحه 185-194

https://doi.org/10.52547/JCT.5.2.185

فریبا محسن زاده، بهروز عشقی ملایری، زهره شیرخانی

چکیده هدف: آلودگی نفتی از مشکلات مهم محیط زیست است. اخیرا زیست پالائی به‌عنوان روشی کم هزینه جهت پاکسازی آلاینده‏ها مورد توجه قرار گرفته است. هدف از این مطالعه بررسی حذف زیستی نفت خام توسط گونه‏های مختلف قارچی جداسازی شده از ریزوسفر گیاهان رویش یافته در منطقه آلوده مورد بررسی در غلظت‏های مختلف آلاینده می‏باشد. مواد و روش‏ها: در این مطالعه قارچ‌های ریزوسفری  از گیاهان رویش یافته در منطقه پالایشگاه تهران جداسازی و در محیط کشت PDA حاوی مقادیر مختلف نفت خام (1 تا 15 درصد)، کشت داده شدند. راندمان حذف بعد از گذشت یک ماه برای هر گونه قارچی اندازه‌گیری گردید. نتایج: نتایج نشان داد که میزان حذف نفت خام در غلظت‌های 1، 2، 4 و 6 درصد در سطح احتمال (01/0 P≤) برای همه قارچ‏های مورد بررسی و در غلظت‌های 8، 10 و 15 درصد برای همه قارچ‏های بررسی شده به جز قارچ‌های  Diplosporium sp.  و Penicillium sp.  در سطح احتمال (05/0 P≤) معنی‌دار می‌باشد. نتیجه‏گیری: بر اساس نتایج این تحقیق همه قارچ‏های مورد مطالعه توان حذف نفت خام را دارند. از آنجا که قارچ Aspergillus sp .  کارایی نسبی بیشتری درحذف نفت از محیط را داشت، این قارچ بیشترین پتانسیل زیست‌پالایی محیط‌های آلوده به نفت را دارد.  

مقایسه پارامترهای اسپرمی و ویژگی‏های عملکردی آن بین افراد بارور و نابارور مبتلا به واریکوسل

دوره 6، شماره 4، زمستان 1394، صفحه 523-532

https://doi.org/10.52547/JCT.6.4.523

فروغ برکت، مرضیه تولایی، لیلا آزادی، محمد حسین نصراصفهانی

چکیده هدف: هدف از این مطالعه، مقایسه پارامترهای اسپرمی(غلظت، تحرک و مورفولوژی)، آسیب DNA، درصد و شدت ROS (Reactive Oxygen Species) و همچنین ارتباط بین این پارامترها، در افراد بارور و نابارور مبتلا به واریکوسل می‌باشد.
مواد و روش‏ها: این مطالعه بر روی نمونه مایع ‌منی 83 فرد مبتلا به واریکوسل و 32 فرد بارور می‏باشد. پارامترهای اسپرمی بر اساس معیار سازمان بهداشت جهانی (WHO: World Health Organization)، درصد کمبود پروتامین (رنگ آمیزی کرومایسین A3)، آسیب DNA اسپرم (روش TUNEL)، درصد و شدت ROS (رنگ‌آمیزی H2DCFDA) در افراد بارور و نابارور مبتلا به واریکوسل مورد ارزیابی قرار گرفت.
نتایج: نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که غلظت، درصد تحرک و مورفولوژی طبیعی اسپرم در افراد مبتلا به واریکوسل نسبت به افراد بارور به‏طور معنی‌داری کمتر است. علاوه بر این، درصد آسیبDNA ، کمبود پروتامین و درصد اسپرم های ROS مثبت به‏طور معنی‏داری در افراد نابارور مبتلا به واریکوسل بالاتر می‌باشد.
نتیجه‌گیری: افزایش استرس اکسیداتیو و دمای بیضه در افراد مبتلا به واریکوسل علاوه بر کاهش کیفیت پارامترهای اسپرمی، بر سلامت کروماتین اسپرم‌ نیز تاثیر منفی داشته و در نتیجه، روند اسپرماتوژنز و میزان باروری را تحت تاثیر قرار می‏دهد.

کاربرد تکنیک فلورسانس کلروفیل برای شناسایی ژنوتیپ‌های متحمل به سرمای هوا و آب در گیاه برنج (Oryza sativa L.)

دوره 5، شماره 2، تابستان 1393، صفحه 195-206

https://doi.org/10.52547/JCT.5.2.195

زبیده حسنی، همت‌اله پیردشتی، یاسر یعقوبیان، محمد زمان نوری

چکیده هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر تنش سرمای هوا و آب بر پارامترهای فلورسانس کلروفیلی در ژنوتیپ‌های مختلف برنج اجرا گردید. مواد و روش‌ها: شش ژنوتیپ برنج شامل ارقام کوهسار، شیرودی، طارم هاشمی و لاین‌های PSB44، RI96 و IR752 در شرایط هیدروپونیک کشت شدند و پس از دو هفته، به مدت 48 ساعت تحت تیمارهای شاهد (28 درجه سانتی‌گراد)، هوای سرد (8 درجه سانتی‌گراد) و آب سرد (8 درجه سانتی‌گراد) قرار گرفتند و سپس پارامترهای فلورسانس کلروفیل اندازه‌گیری گردید. نتایج: تنش هوای سرد در تمامی پارامترهای مورد بررسی موثر بود و موجب کاهش فلورسانس متغیر (Fv)، حداکثر کارایی کوانتومی فتوسیستم‌II (Fv/Fm)، کارایی کوانتومی فتوشیمیایی موثر فتوسیستم‌II [Y(II)]، ضریب خاموشی فتوشیمیایی (qP) و سرعت انتقال الکترون (ETR) شد در حالی‌که کارایی کوانتومی غیر‌فتوشیمیایی تنظیم‌شده فتوسیستم‌II [Y(NPQ)]، کارآیی کوانتومی غیر‌فتوشیمیایی تنظیم‌نشده فتوسیستم‌II [Y(NO)]، خاموشی غیر‌فتوشیمیایی (NPQ) و ضریب خاموشی غیر‏فتوشیمیایی (qN) را افزایش داد. تنش سرمای آب تنها بر پارامترهای فلورسانس حداقل (Fo)، فلورسانس حداکثر (Fm)، Fv و  ETRاثر معنی‌داری داشت. در شرایط تنش هوای سرد لاین PB44 و رقم طارم هاشمی و در تنش آب سرد ژنوتیپ‌های RI752 و PB44 کمترین تغییرات را در پارامترهای فلورسانس نشان دادند. نتیجه‌گیری: تنش هوای سرد اثر بیشتری نسبت به تنش آب سرد داشت. در شرایط تنش هوای سرد لاین PB44 و رقم طارم هاشمی به‏عنوان متحمل‌ترین و ژنوتیپ‌های RI96، IR752 و رقم شیرودی حساس‌ترین ژنوتیپ‌ها شناخته شدند. در تنش آب سرد نیز ژنوتیپ‏های RI752 و PB44 متحمل‌ترین و ژنوتیپ‌های IR96 و شیرودی حساس‌ترین ژنوتیپ‌ها بودند.

بررسی اثر جانبی بوسولفان در بافت بیضه و اسپرم اپی‏دیدیمی موش بالغ بدنبال تیمار با دوز درمانگاهی

دوره 6، شماره 4، زمستان 1394، صفحه 533-542

https://doi.org/10.52547/JCT.6.4.533

پروا نسیمی، اکبر وحدتی، محمد رضا تابنده، سعید خاتم ساز

چکیده هدف: هدف از این تحقیق بررسی آثار جانبی دوز درمانگاهی بوسولفان بر بافت بیضه و اسپرم اپی‏دیدیمی موش نر بالغ است. مواد و روش‏ها: موش‏های نر بالغ نژاد NMRI (25 تا 35 گرم) به دو گروه شانزده تایی تقسیم شدند. کنترل و گروه تیمار با بوسولفان که به‏ترتیب 100 میکرولیتر DMSO(Dimethyl Sulfoxide) و 2/3 میلی‏گرم بر کیلوگرم بوسولفان به‏مدت چهار روز دریافت کردند. حیوانات 35 روز بعد از آغاز درمان کشته شدند. تغییرات بافتی در لوله سمی نیفر، پارامترهای کیفی اسپرم (تعداد و مورفولوژی)، قابلیت حیات و شکست کروموزومی اسپرم به‏ترتیب به‏وسیله میکروسکوپ نوری، CASA (Computer–aided Sperm Analyzer) ، سنجش MTT (3-[4, 5-Dimethylthiazol-2-yl]-2, 5 Diphenyltetrazolium Bromide) و سنجش تانل بررسی شدند. نتایج: بوسولفان به‏طور معنی‏داری منجر به کاهش پارامترهای اسپرم (تعداد و مورفولوژی طبیعی) و افزایش تخریب دیواره لوله سمی نیفر شد. ناهنجاری‏های سر، قطعه میانی و دم در اسپرم گروه درمان در مقایسه باکنترل به‏طور معنی‏داری کاهش یافته بود. از سوی دیگر، سطوح پایین‏تر MTT در گروه درمان در مقایسه با کنترل معنی‏دار بود. افزایش تعداد اسپرم‏های تانل مثبت در گروه درمان نشان دهنده افزایش شکست کروموزومی به‏دنبال درمان با بوسولفان بود. نتیجه گیری: نتایج نشان داد که دوزهای درمانگاهی بوسولفان آثار ژنوتوکسیک، پرآپوپتوتیک و سیتوتوکسیک بر روند اسپرماتوژنز می‏گذارد. علاوه بر آن، بوسولفان سیتوتوکسیستی را در بافت بیضه افزایش می‏دهد.  

تاثیر آهن بر تقسیم سلولی و سنتز رنگیزه‌های کلروفیل و بتاکاروتن درون سلولی در جلبک سبز تک‌سلولی Dunaliella

دوره 5، شماره 2، تابستان 1393، صفحه 207-215

https://doi.org/10.52547/JCT.5.2.207

مریم کمالی سروستانی، منصور شریعتی، مریم مددکار حق جو

چکیده هدف: هدف از این مطالعه بررسی تاثیر آهن بر روی میزان رشد سلولی و مقادیر رنگیزه‌های کلروفیل و بتاکاروتن درون سلولی در جلبک سبز تک‌سلولی Dunaliella می‏باشد. مواد و روش‌ها: غلظت‏های 4، 32، 64، 128، 256 و 512 میکرومولار آهن بر دو گونه D.salina وD.bardawil اعمال و سپس میزان بتاکاروتن و کلروفیل کل درون سلولی و همچنین تقسیم سلولی در یک دوره رشدی اندازه‌گیری گردید. جلبک‏ها به اتاقک کشت با دمای شبانه روزی 2±26 با فتوپریود 16 ساعت نور و 8 ساعت تاریکی انتقال داده شدند. نتایج: در هر دو گونه بیشترین رشد سلولی در غلظت 4 میکرومولار مشاهده گردید و با افزایش غلظت آهن، رشد سلولی و مقدار کلروفیل کاهش یافت که شدت کاهش در غلظت 512 میکرومولار از بقیه تیمارها بیشتر بود. بالاترین میزان بتاکاروتن سلولی  نیز در غلظت 128 میکرومولار مشاهده گردید. نتیجه‌گیری: نتایج حاکی از آنست که حضور آهن در هر دو گونه جلبکی احتمالا باعث افزایش تولید رادیکال‏های آزاد می‏گردد و سلول‏ها جهت مقابله، میزان کلروفیل سلولی و در نتیجه رادیکال‏های حاصل از آن‏را کاهش داده و از طرفی جهت مقابله با رادیکال‏های آزاد تولید شده توسط تنش آهن مقادیر زیادی بتاکاروتن را به‏عنوان آنتی اکسیدان تولید می‏نماید. به‏نظر می‏رسد D.salina به‌واسطه استفاده از تولید بتاکاروتن در سطح پایین و احتمالا استفاده از تولید سایر آنتی اکسیدان‏ها و کاهش میزان کلروفیل در سطح موثرتری کارائی بهتری در مقاومت در برابر آهن نسبت به D. bardawil را دارد.

اثر غلظت‏های مختلف سرب بر برخی پارامترهای فیزیولوژیکی در دو جمعیت از گیاه اسپند (Peganum harmala L.)

دوره 6، شماره 4، زمستان 1394، صفحه 543-555

https://doi.org/10.52547/JCT.6.4.543

کبری مهدویان، مجید قادریان، مسعود ترکزاده ماهانی

چکیده هدف: هدف از مطالعه حاضر بررسی اثر غلظت‌های سرب بر رشد و میزان آنتوسیانین، کلروفیل، کاروتنوئید، قندهای محلول، قندهای احیاء و آمینو اسیدهای آزاد در جمعیت‌هایی از گیاه اسپند می‌باشد.
مواد و روش‌ها: گیاهانی از دو جمعیت مختلف اسپند (فلز دوست منطقه کوشک یزد و غیر فلز دوست منطقه کرمان) در شرایط هیدروپونیک کشت داده شدند. سپس گیاهان به‏مدت 14 روز تحت تیمار غلظت‌های 0، 5، 10، 25 و 50 میلی‌گرم در لیتر سرب قرار گرفتند. در پایان آزمایش میزان پارامترها توسط اسپکتروفتومتر اندازه‌گیری و محاسبه شد.
نتایج: نتایج نشان دادند که افزایش غلظت سرب در محلول غذایی باعث کاهش طول ریشه گیاهان می‌شود و بین دو جمعیت تفاوت معنی‏داری وجود دارد. به‏طور کلی میزان رنگیزه‌های کلروفیل و کاروتنوئید تحت غلظت‌های سرب، به‏ویژه تحت بالاترین تیمار سرب (50 میلی‌گرم در لیتر) در هر دو جمعیت کاهش یافتند. همچنین میزان آنتوسیانین، قندهای محلول و آمینواسیدهای آزاد در هر دو جمعیت افزایش یافتند.
نتیجه گیری: مقادیر بالاتر آنتوسیانین، قندهای محلول و آمینواسیدهای آزاد در جمعیت فلز دوست، نشان دهنده ظرفیت بهتر مقاومت به سرب در این جمعیت است.

اثرآنتی‌اکسیدانتی عصاره دانه‌ی خرنوب بر فراسنجه‌های کیفی اسپرم قوچ فراهانی بعد از انجماد و یخ‏‏گشایی

دوره 11، شماره 1، بهار 1399، صفحه 1-12

https://doi.org/10.52547/JCT.11.1.1

محسن عسگری، مهدی خدایی‏ مطلق، مهدی کاظمی بن‏چناری، وحید واحدی

چکیده هدف: هدف از این پژوهش بررسی تاثیرعصاره­ی دانه­ی خرنوب به‏عنوان آنتی­اکسیدانت طبیعی بر کیفیت اسپرم قوچ نژاد فراهانی پس از یخ­‏گشایی بود.
مواد و روش‏ها: در این تحقیق از پنج راس قوچ نژاد فراهانی (وزن: 5±60 کیلوگرم)، دو بار در هفته توسط واژن مصنوعی اسپرم­گیری شد. به‏منظور از بین بردن اثرات فردی دام­ها انزال آن­ها به‏نسبت مساوی باهم مخلوط شدند. سطوح مختلف عصاره­ی دانه­ی خرنوب (صفر، 05/0، 1/0، 15/0 و 2/0 میلی­لیتر) به رقیق کننده بر پایه زرده تخم­مرغ-تریس افزوده شد. نمونه­ها بعد از طی مراحل سرد سازی و پر شدن در پایوت‏ها، در بخار ازت منجمد شده و تا زمان ارزیابی در ازت مایع نگه‏داری شدند. پس از یخ‏گشایی و 5 دقیقه انکوباسیون در دمای 37 درجه سانتیگراد فراسنجه­های کیفی اسپرم نظیر جنبایی، جنبایی پیش‌رونده، زنده­مانی (تست ائوزین- نگروزین)، سلامت‌ غشا (تست ‌هاست) و همچنین ریخت­شناسی اسپرم­ها (تست هانکوک) مورد بررسی قرار گرفتند.
نتایج: نتایج نشان داد که سطح 05/0 میلی­لیتر ازعصاره­ی دانه­ی خرنوب به‏طورمعنی­داری سبب بهبودی فراسنجه­های اسپرم همچون تحرک، زنده­مانی، یک‏پارچگی غشای پلاسمایی و ریخت­شناسی درمقایسه با گروه شاهد شد (01/0p <).
نتیجه‏گیری: نتایج نشان داد که افزودن 05/0 میلی­لیتر از عصاره­ی دانه­ی خرنوب به رقیق­کننده بر پایه‌ی تریس- زرده­ی تخم­‌مرغ برای فریز و یخ‌گشایی اسپرم در قوچ نژاد فراهانی احتمالا می­تواند مفید باشد.
 

تمرین ورزشی زودهنگام پس از سکته قلبی سطح سیستاتین C و آنتی ژن کربوهیدراتی 125 را در موش صحرایی کاهش می‌دهد

دوره 12، شماره 1، بهار 1400، صفحه 1-10

https://doi.org/10.52547/JCT.12.1.1

بابک امیرسرداری، عباس صارمی، محمد ملکی پویا

چکیده هدف: هدف از این مطالعه بررسی تاثیر تمرین هوازی بر تغییرات قلبی متابولیکی و التهابی ناشی از سکته قلبی در موش صحرایی انجام شد.
مواد و روش‏ها: در این مطالعه تجربی، موش‌های صحرایی نر نژاد ویستار دو ماهه سکته داده شدند و به‏طور تصادفی به‏دو گروه تقسیم شدند (هر گروه 11 سر): آنفارکتوس+بی‏تحرکی (MI+S) و آنفارکتوس+تمرین هوازی (MI+EX). پس از دوره سازگاری، ایزوپروترنول (85 میلی‏گرم در کیلوگرم) به‏صورت زیرجلدی و در فواصل 24 ساعته به‏مدت 2 روز به‏موش‌ها تزریق شد. آسیب میوکارد ناشی از ایزوپروترنول با افزایش سطح سرمی تروپونین I قلبی و افزایش قطعه ST نشان داده شد. موش‏های MI+EX برای یک دوره 10 هفته‌ای در شرایط دویدن روی تردمیل قرار گرفتند. 48 ساعت پس از آخرین جلسه تمرین، یک نمونه وریدی برای تعیین پارامترهای متابولیک ازجمله آنتی‏ژن کربوهیدراتی 125 و سیستاتین C جمع‏آوری شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون تی مستقل استفاده شد (05/0>p).
نتایج: همان‏طور که پیش بینی می‌شد، در گروه MI+S غلظت آنتی‏ژن کربوهیدراتی 125 (03/0=p)، سیستاتین C (01/0=p) و تروپونین I (002/0=p) بالا بود. برخلاف گروه MI+S، در گروه MI+EX سطح آنتی ژن کربوهیدراتی 125 (01/0=p)، سیستاتین C (04/0=p) و آزمون ورزشی بیشینه تردمیل (01/0=p) بهبود یافت.
نتیجه‏گیری: یافته‌های ما نشان می‌دهد که تمرین هوازی زود هنگام ممکن است در جلوگیری از تغییرات منفی در پارامترهای عمل‏کردی، التهابی و متابولیکی مربوط به MI مفید باشد.
 

مقایسه اثر داروی توپوتکان بر فعالیت آنزیم نیتریک ‌اکساید سنتاز در رده سلولی توموری (Hela) و رده سلولی نرمال (Hek)

دوره 13، شماره 1، بهار 1401، صفحه 1-10

https://doi.org/10.52547/JCT/13.1.1

سمانه اعظم‌پور، طاهره ناجی، رحیم احمدی

چکیده هدف: منظور از انجام این پژوهش بررسی اثر داروی توپوتکان بر میزان فعالیت آنزیم نیتریک ‌اکساید سنتاز سلول‌های دهانه رحم (Hela) در مقایسه با سلول‌های نرمال (Hek) بود. مواد و روش‏ها: بدین منظور  سلول‌های سرطانی دهانه رحم (Hela) و سلول نرمالHek  در گروه‌های کنترل و تیمار دسته‌بندی شدند. گروه‌ها با غلظت‌های 8/7 ،6/15، 25/31 ، 5/62 ، 125و250 میکرو گرم در هر میلی‌لیتر از داروی توپوتکان در مدت زمان 24، 48، 72 ساعت تحت تیمار قرار گرفتند. سپس داده‌های حاصل از آنالیز سوپ رویی پلیت‌ها برای بررسی میزان سلول‌های زنده با استفاده از روش MTT، واکنش گریس و هم‌چنین روش Real Time PCR بررسی و داده‌ها با استفاده از روش آماری واریانس یک‌طرفه بین گروه‌ها مقایسه شد.نتایج: نتایج حاصل از تست MTT نشان‌دهنده این مورد است که داروی توپوتکان (در غلظت‌های متفاوت از دارو) باعث مهار رشد و تقسیم سلول‌های سرطانی دهانه رحم می‌شود (05/0p≤)، هم‌چنین بیان ژن نیتریک ‌اکساید در سلول‌های تیمار شده با غلظت‌ ۲۵۰ ماکروگرم در 1 میلی‌لیتر توپوتکان نسبت به سلول‌های بدون تیمار ۱.۲ برابر افزایش یافته است.نتیجه‏گیری: بین اثرات سایتوتوکسیک توپوتکان و میزان نیتریک ‌اکساید رابطه مستقیمی وجود دارد و با افزایش نیتریک ‌اکساید در سلول‌های سرطانی مرگ این سلول‌ها افزایش می‌یابد.

مروری بر اثرات آنتی‌اکسیدانتی سیلیمارین و نقش آن در کاهش اثرات زیان بار برخی فلزات سنگین، پرتو درمانی و نیکوتین بر کیفیت اسپرم

دوره 14، شماره 1، بهار 1402، صفحه 1-16

https://doi.org/10.61186/JCT.14.1.1

مهدی خدایی مطلق

چکیده هدف: استرس اکسیداتیو عدم تعادل بین اکسیدانت‌ها و آنتی‌اکسیدانت‌ها در سطح سلولی است که منجر به ناباروری در مردان می‌‫شود. چندین دهه است که گونه‌های واکنشی اکسیژن به‫عنوان عامل مخرب و آسیب‌رسان به سلول‌ها و بافت‌ها شناخته شده است، سلول‌ها برای کنترل فعالیت‌های فیزیولوژیک خود مقادیر کم و کنترل شده ROS را تولید می‌کنند در شرایط طبیعی، ROS تولید شده در مایع منی، به‫طور پیوسته توسط آنتی‌اکسیدانت‌های مایع منی غیرفعال می‌شود، زنجیره‌های اسید چرب غیراشباع در غشای پلاسمایی اسپرم نسبت به شرایط استرس اکسیداتیو آسیب‌پذیر است  و بدین ترتیب اسپرماتوزوآ برای غلبه بر شرایط استرس اکسیداتیو به سیستم‌های آنتی‌ا‌کسیدانی خارج سلولی وابسته است. یکی دیگر از دلایل ایجاد شرایط استرس اکسیداتیو برای اسپرماتوزوآ، علاوه بر پایین بودن سطح آنتی‌اکسیدانت‌ها در مایع منی، تولید بیش از حد ROS توسط اسپرماتوزوآ با مورفولوژی غیرطبیعی است  بنابراین یکی از دلایل ایجاد شرایط استرس اکسیداتیو در مایع منی ناشی از عدم تعادل بین تولید ROS و غیرفعال شدن آن توسط آنتی‌اکسیدانت‫ها است. قرار گرفتن در معرض غلظت‌های بالای ROS باعث اختلال در غشاء میتوکندری، غشای پلاسمایی و همچنین قطعه قطعه شدن کروموزومی می‌شود که این امر باعث کاهش تحرک و زنده ماندن اسپرم می‌شود. افزایش تشکیل ROS با کاهش تحرک اسپرم همراه است. این احتمال وجود دارد که افزایش تولید ROS در نهایت سبب کاهش فسفوریلاسیون پروتئین‌های آکسونمی و عدم تحرک اسپرم شود. این‫حالت منجر به کاهش سیالیت غشاء که به نوبه خود برای ادغام اسپرم- اووسیت لازم است، نیز می‌شود. استفاده از آنتی‌اکسیدانت‌هایی مانند  سیلیمارین می‌­تواند مانع اثرات تنش اکسیداتیو شود. خار مریم معروف­ترین نام رایج انگلیسی این گونه است و نام های دیگر عبارتند از: خار مریم، خار مریم، خار مریم، خار مریم، خار بانو، تاج مسیح، خار زهره، خار شفا، خار مریم، برگ خوک، خار شاهی، شیر مار، خار خار و کنگر وحشی. گیاه دارویی خار مریم در طب سنتی چین و اکثر کشورهای اروپایی به‫طور گستردهای در درمان اختلالات کبدی و صفراوی استفاده می‫شود. عصاره بذر این گیاه دارویی که به‫نام سیلیمارین معروف است کبد را در برابر انواع مسمومیت­ها محافظت می‫نماید. سیلیمارین شامل مجموعه­ای از فلاونوییدها و دیگر ترکیبات متعدد با خواص آنتی­اکسیدانتی، ضدالتهابی و افزایش­دهنده گلوتاتیون سلولی است از جمله ترکیبات فلاونوئیدی مختلف موجود در گیاه خار مریم یا مارتیغال (Silybum marianum)، سیلی‌بین، سیلی‌کریستین و سیلی‌دیانین است که در مجموع سیلیمارین نامیده می‫شوند. در بسیاری از موارد، خاصیت آنتی اکسیدانتی سیلیمارین مسئول اقدامات محافظتی آن است. آپوپتوزیس ناشی از استرس اکسیداتیو در اسپرم­ها ممکن است منجر به ناباروری شود. آلاینده­های زیست­محیطی و فلزات سنگین از طریق القای استرس اکسیداتیو بر سیستم تولید مثل و فراسنجه‫های اسپرم اثرات مضر ایجاد می­کنند. سیلیمارین، به‫عنوان یک آنتی­اکسیدانت قوی، قادر به جلوگیری از استرس اکسیداتیو است. سیلیمارین با خاصیت آنتی­اکسیدانتی خود می­تواند اثرات مضر ترکیباتی مانند؛ آلومینیوم، کادمیوم، لیتیوم، نیکل، بنزوپیرن، داکسی روبیسین، تتراکربن کلرید، نیکوتین، متوترکسات، آرسینیک و استات سرب را تا حدود زیادی خنثی کند و فراسنجه‌های آسیب‌دیده اسپرم ناشی از ترکیبات مذکور را بهبود دهد. همچنین سیلیمارین در کاهش اثرات زیان‌آور واریکوسل و پرتودرمانی بر فراسنجه‌‌­های اسپرم موثر است.

توپوگرافی‌های الهام گرفته‌شده از طبیعت در کاربردهای دارویی: مروری بر اثرات توپوگرافی‌های مختلف در انتقال و کارایی دارو

دوره 15، شماره 1، بهار 1403، صفحه 1-16

https://doi.org/10.61186/JCT.15.1.1

ستاره حسین زاده مقدم، مریم‌السادات سالم، سیدمحسن دهنوی

چکیده هدف: در تحویل هدفمند دارو، افزایش غلظت دارو در محل مورد نظر و کاهش غلظت آن در محل نامطلوب منجر به بهبود فعالیت دارویی شده و با به حداقل رساندن در معرض قرار گرفتن بافت‌ها و اندام‌های سالم، عوارض جانبی دارو کاهش می‌یابد. از این‌رو، دوز تجویز شده دارو نیز به‌طور معکوس با افزایش فراهمی زیستی و اثربخشی دارو، کاهش می‌یابد که این امر به عبارتی منجر به کاهش هزینه و دفعات تجویز دارو می‌شود. تحویل هدفمند دارو با استفاده از حامل‌ها و مکانیسم‌های مختلف، کنترل بهتری بر سرعت و مدت انتشار دارو دارد. هنگامی‫که نانوتوپوگرافی (ویژگی‌های سطحی در مقیاس نانومتر) الهام گرفته‌شده از پدیده‌های طبیعی در سطوح حاملین دارو شبیه‌سازی می‌شود، به‌عنوان یک محرک فیزیکی منجر به تنظیم برهمکنش بین حامل دارویی و سیستم‌ زیستی هدف می‌شود. هدف از این مقاله، مروری بر اصلاح سطح حامل‌های دارویی و روش‌های ساخت توپوگرافی در مقیاس نانو و نقش رابط‌های زیستی نانوتوپوگرافی در تنظیم عملکرد‌های زیستی از جمله چسبندگی زیستی، بازآرایی سدها، رابط‌های ضد‌ میکروبی و جذب دارو می‌باشد.

اثرات تجویز اسیدفولیک مادر بر بیان mmu-miR-103-1-5p و Mtr در قشرمغز نوزادان موش

دوره 16، شماره 1، بهار 1404، صفحه 1-17

https://doi.org/10.61882/JCT.16.1.1

زهرا خوشکارچالکسرائی، فرهاد مشایخی

چکیده هدف: با توجه به نقش مهم اسیدفولیک در سنتز و ترمیم DNA و تکثیر سلولی و تکوین مغز، در این پروژه به بررسی تاثیر اسیدفولیک (FA) در دوران بارداری بر بیان mmu-miR-103-1-5p و Mtr در قشر مغز نوزادان موش بود.  مواد و روش: در مجموع 45 موش باردار به سه گروه با پانزده موش در هر گروه تقسیم شدند. گروه اول و دوم به ترتیب FA با دوزهای 2 و 40 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن روزانه از طریق گاواژ در تمام دوران بارداری دریافت کردند. گروه سوم FA دریافت نکردند (کنترل). متعاقبا، قشر مغز نوزادان بلافاصله پس از تولد برای آنالیز بیان mmu-miR-103-1-5p و Mtr جمع آوری شد. نتایج: نتایج نشان داد که کاهش معنی‌داری در بیان mmu-miR-103-1-5p در دوزهای 2 و 40 نسبت به گروه کنترل وجود دارد. ضمنا، کاهش معنی‌داری در بیان mmu-miR-103-1-5p بین گروه‌های تحت تیمار با FA مشاهده شد. همچنین افزایش معنی‌داری در بیان Mtr در دوز 2 نسبت به گروه کنترل وکاهش معنیدار در دوز 40 نسبت به گروه کنترل نشان داد. به‌علاوه کاهش معنی‌داری در بیان Mtr بین گروه‌های تحت تیمار با FA مشاهده شد. نتیجه‌گیری: دوز طبیعی FA بیان mmu-miR-103-1-5p را کاهش و بیان Mtr را در مقایسه با گروه کنترل افزایش می‌دهد. دوز بالای FA بیان هر دو ژن را در مقایسه با گروه کنترل کاهش میدهد. در نتیجه  FA بیان mmu-miR-103-1-5p و Mtr را تغییر می‌دهد و بهطور بالقوه بر رشد مغز تاثیر می‌گذارد، در حالی که مقادیر بیش از حد ممکن است تاثیر نامطلوبی داشته باشد.

ژنتیک

کلون و بیان سطحی آنزیم زایلوزدهیدروژناز از کلوباکتر ویبریوئیدس متصل به پروتئین عرض غشایی Yia Tدر باکتری اشریشیا کلی

دوره 17، شماره 1، بهار 1405، صفحه 1-16

https://doi.org/10.66224/JCT.17.1.1

هانیه کرمی پور، محمد جواد دهقان عصمت آبادی، علی اصغر دلدار، فاطمه بزرگمهر

چکیده هدف: ماده D-1,2,4 بوتان تریول یک ماده شیمیایی ارزشمند با کاربردهای گسترده در زمینه های مختلف است. هدف از انجام این مطالعه کلون‌سازی و بیان سطحی ژن آنزیم زایلوزدهیدروژناز از کلوباکتر ویبریوئیدس در ای. کلی میباشد. مواد و روش‌ها: برای دسترسی به باکتری ابتدا ژنوم باکتری مورد نظر استخراج شد. به منظور ساخت سویه‌ی بیان کننده آنزیم زایلوز دهیدروژناز ژن این پروتئین از باکتری کلوباکترویبریوئیدسCB1 تکثیر و به باکتری ای. کلی انتقال یافت. سپس ژن مورد نظربا استفاده از پرایمرهای طراحی شده به روش PCR تکثیر و ابتدا در وکتور کلونینگ pTZ57و سپس در وکتور بیانی pET 26 کلون شد. سپس بیان این آنزیم به وسیله‌ی SDS-PAGE و عملکرد آن با تغییر در جذب طول موج 340 نانومتر توسط NADH تولید شده مورد بررسی قرار گرفت. نتایج: با انجام آزمایش های تاییدی و اطمینان از وجود ژن در وکتورها(با استفاده از آنزیم‌های محدودالاثر و تکثیر ژن به کمک واکنش زنجیره‌ای پلی‌مراز (Colony PCR) و فرآیند کلونینگ)، بیان و عملکرد این آنزیم مورد بررسی قرار گرفت. وجود پروتئین نوترکیب توسط SDS-PAGE برای ژن زایلوز دهیدروژناز با وزن مولکولی 52.2 کیلودالتون بررسی و میزان بیان پروتئین نوترکیب با نرم افزار ImageJ ، تقریبا 25 درصد تخمین زده شد. نتیجه گیری:هدف از این تحقیق تنها ایجاد مسیر متابولیسمی تولید زایلونات در سویه ای. کلی به وسیله ی سطحی کردن اولین آنزیم این مسیر(زایلوزدهیدروژناز) بود که نتایج بدست آمده در این تحقیق موید فعال بودن این آنزیم در سطح سلول می‌باشد و برای تعیین میزان دقیق تولید و تکمیل کردن مسیرنیازمند بررسی های دیگرمی‌باشد.

ژنتیک

بررسی تغییرات بیان BAX، Caspase 9، Caspase-3، miR-34a در سلول های سرطانی پانکراس رده PANC-1 تیمار شده با نانوذرات نقره سنتز شده توسط گیاه افسنطین (Artemisia absinthium)

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 01 فروردین 1405

https://doi.org/10.61882/jct.2026.2076231.2117

سید مرتضی مرتضوی، خدیجه نژاد شاهرخ آبادی، جواد بهارآرا، مریم لطفی

چکیده هدف: سرطان پانکراس چهارمین سرطان کشنده است و معمولاً دیر و در مراحل پیشرفته تشخیص داده می‌شود. نانوپزشکی با طراحی ذرات در ابعاد مولکولی، راهکارهای نوینی برای مقابله با این بیماری ارائه می‌دهد. نانوذرات نقره به دلیل خواص منحصر به فردشان، به عنوان ابزاری امیدوارکننده برای درمان هدفمند سرطان مورد بررسی قرار گرفته‌اند.

مواد و روش‏ها: در این مطالعه، نانوذرات نقره به روش سبز با استفاده از گیاه افسنطین سنتز و سپس با تکنیک‌های UV-VIS, DLS, XRD, TEM و FT-IR مشخص‌یابی شدند. در ادامه، اثرات سیتوتوکسیسیته و القای آپوپتوز این نانوذرات به ترتیب با آزمون MTT و رنگ‌آمیزی Annexin V مورد ارزیابی قرار گرفت و مکانیسم عمل در سطح مولکولی نیز از طریق بررسی بیان ژن‌های مرتبط تحلیل شد.

نتایج: بر اساس نتایج حاصل از آزمون MTT، نانوذرات سنتز شده دارای اثر سمیت وابسته به غلظت بر روی رده سلولی سرطانی PANC-1 بودند که میزان IC50 آن ۳۰ میکروگرم بر میلی‌لیتر محاسبه گردید. تأیید مکانیسم مرگ سلولی از طریق رنگ‌آمیزی Annexin V و بررسی بیان ژن‌های مرتبط انجام پذیرفت که همگی وقوع آپوپتوز را به عنوان مکانیسم اصلی مرگ سلولی تأیید کردند.

نتیجه‏گیری : بر اساس یافته های این مطالعه نانوذرات نقره ، اثربخشی ضدسرطانی قابل توجهی در برابر سلول‌های سرطان پانکراس (PANC-1) نشان دادند. نتایج نشان داد که سمیت سلولی عمدتاً از طریق فعال‌سازی مسیر آپوپتوز انجام می‌شود و این نانوذرات را به عنوان گزینه‌ای امیدوارکننده برای درمان سرطان پانکراس تثبیت می‌کند.

بررسی تغییرات تشریحی گیاه‮چه‌های رازیانه متعاقب تابش پلاسمای سرد‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

دوره 12، شماره 1، بهار 1400، صفحه 11-19

https://doi.org/10.52547/JCT.12.1.11

اعظم اسناوندی، گیتی برزین، تانیا داوری مهابادی، ملیحه انتظاری، لیلا پیشکار

چکیده هدف: این مطالعه به‎منظور تعیین تاثیر پرایمینگ بذر با پلاسمای سرد بر رشد و ویژگی‌های تشریحی گیاه رازیانه (Foeniculum vulgare L.) انجام شده است.
مواد و روش‏ها: بذور گیاه رازیانه پس از تهیه، در معرض تابش پلاسمای سرد به‎مدت ۰، 5، 10 و 20 دقیقه قرار گرفتند. پس از جوانه‌زنی و رشد اولیه گیاه‌چه‌ها، ویژگی‎های تشریحی ریشه، ساقه و برگ رشد یافته از بذرهای تیمار شده با پلاسمای سرد با استفاده از رنگ‌آمیزی کارمن زاجی مورد بررسی قرار گرفت.
نتایج: نتایج نشان داد که پلاسمای سرد توانست در الگوی تمایز سیستم آوندی چوب گیاه رازیانه نیز تغییراتی ایجاد کند که عمدتا وابسته به زمان پلاسمای سرد بود. ازجمله این تغییرات می‎توان به‌افزایش اندازه سلول‎های آوند چوبی و تغییر در الگوی پراکنش سیستم آوندی در برگ، ساقه و ریشه اشاره کرد.
نتیجه‏گیری: تیمار پلاسمای سرد باعث ایجاد تغییرات در ویژگی‌های تشریحی برگ، ساقه و ریشه می‌شد، که می‌تواند مسئولی برای اثرات مفید پلاسما بر شاخص‌های جوانه‌زنی بذور و رشد اولیه گیاه باشد.
 

مطالعه اثر عصاره تمرهندی روی بقا، تکثیر و القای آپوپتوزیس در سلولهای سرطانی پروستات، روده بزرگ و سلول طبیعی فیبروبلاست انسان

دوره 13، شماره 1، بهار 1401، صفحه 11-22

https://doi.org/10.52547/JCT.13.1.11

مسعود پورعلی، محمدمهدی یعقوبی

چکیده هدف: سرطان یکی از دلایل اصلی مرگ ‌و میر در سراسر جهان است که درمان آن با عوارضی هم‌چون مقاومت دارویی همراه است. طبیعت همواره یکی از منابع دارویی برای بشر بوده است. لذا تمایل زیادی به شناسایی ترکیبات ضدسرطانی جدید در گیاهان وجود دارد. مواد و روش‏ها: در این تحقیق هفت غلظت (5/0 تا 12 میکروگرم بر میلی‌لیتر) از عصاره هیدروالکلی هسته تمرهندی (Tamarindus indica) و داروی فلورواوراسیل روی سه رده سلولی سرطان پروستات (LNCaP)، سرطان روده‌ بزرگ (HT-29) و سلول طبیعی فیبروبلاست (HSkMC) به‌مدت 24 ساعت اثر داده شد. اثر کشندگی عصاره­ها با استفاده از روش MTT و اثر عصاره­ها بر میزان ساخت DNA با استفاده از روش BrdU و میزان مرگ آپوپتوزی نیز به‌روش TUNEL اندازه‌گیری شد. نتایج: زنده­مانی سلول­های سرطان پروستات، روده ‌بزرگ و فیبروبلاست در حضور بیش‌ترین مقدار از عصاره به‌ترتیب به 8/24، 1/65 و 5/60 درصد کاهش یافت. شاخص IC­­50 برای سه رده سلولی فوق به‌ترتیب 60/4، 0/17 و­ 79/13 محاسبه شد. عصاره میزان ساخت DNA را نیز به‌ترتیب به‌میزان 32 و 37 و 15 درصد در سلول‌های سرطان پروستات، روده و فیبروبلاست کاهش داد. مرگ آپوپتوزی پس از تیمار با عصاره در سلول­های سرطانی پروستات و روده‌ بزرگ نیز به‌ترتیب 31 و 4 درصد مشاهده شد. نتیجه‏گیری: درمجموع، سمیت عصاره­ و مهار ساخت DNA و القای مرگ آپوپتوزی برای سلول­ سرطان پروستات نسبت به دو سلول دیگر بیش‌تر بود (01/0p value˂). تجزیه ترکیبات موجود در گیاه تمرهندی و مطالعات بیش‌تر در موجود زنده می‌تواند به شناسایی ترکیبات ضدسرطان از این گیاه منجر شود.

مطالعه اثر محافظتی کروسین بر ماست‏سل‌ها و عروق خونی و تغییرات بیوشیمیایی تخمدان و سرم موش‌های سوری متعاقب استرس اکسیداتیو ناشی از بوسولفان

دوره 11، شماره 1، بهار 1399، صفحه 13-24

https://doi.org/10.52547/JCT.11.1.13

حمیدرضا حسن‏ زاده خانمیری، رسول شهروز، شاپور حسن زاده، غلامرضا نجفی

چکیده هدف: هدف این مطالعه ارزیابی اثرات محافظتی کروسین بر ماست‏سل­ها و عروق خونی و تغییرات بیوشیمیایی تخمدان و سرم در موش‌های درمان شده با بوسولفان می‏باشد.
مواد و روش‏ها: در این مطالعه تجربی30 سر موش نژاد NMRI در6 گروه مساوی در یک دوره 21 روزه مورد مطالعه قرار گرفتند. گروه کنترل سالم، حلال بوسولفان به حجم 1/0 میلی لیتر و گروه بوسولفان، فقط بوسولفان با دوز 10 میلی‏گرم بر کیلوگرم تک دوز دریافت کردند. گروه‌های تجربی شماره 1،2،3 کروسین را به‏ترتیب با دوزهای 100،200،400 میلی‏گرم بر کیلوگرم روزانه به‏همراه بوسولفان با دوز 10 میلی‏گرم بر کیلوگرم  تک دوز دریافت نمودند. گروه کنترل مثبت، کروسین با دوز 400 میلی‏گرم برکیلوگرم روزانه دریافت نمود. پایان دوره تخمدان چپ موش‏ها جهت مطالعه ماست‏سل‏ها و عروق خونی و تخمدان راست و سرم خونشان جهت ارزیابی‏های بیوشیمیایی مورد استفاده قرار گرفتند. دادههای حاصله با استفاده از نرم افزار SSPS و روش آماری AVONA یک طرفه و تست تعقیبی yekuT مورد مقایسه قرار گرفتند و اختلاف در سطح 5/0>p معنی‌دار توصیف شد.
نتایج: نتایج نشان داد بوسولفان باعث افزایش معنی‌دار ماست‏سل­ها (011/0p=) و کاهش معنی‏دار عروق خونی (009/0p=) و افزایش معنی‌دار مالون‏دی‏آلدئید (000/0p=) و کاهش معنی‏دار آنزیم سوپراکسید دیسموتاز (000/0p=) نسبت به گروه کنترل شد، در حالی‏که کروسین در تمامی دوزهای مورد استفاده در مطالعه حاضر به‏خصوص در دوز 200 میلی‏گرم بر کیلوگرم به‏طور قابل توجهی آثار نامطلوب بوسولفان را تعدیل نمود.
نتیجه‏گیری: متعاقب این تحقیق مشخص شدکه کروسین به‏علت خاصیت آنتی‏اکسیدانتی می‏تواند به‏طور قابل توجهی عوارض سوء بوسولفان را کاهش دهد.
 

بررسی نقش آنتی اکسیدانتتی ملاتونین بر ریشه ی گیاه یونجه (Medicago sativa L.) تحت تنش شوری در شرایط کشت بافت

دوره 14، شماره 1، بهار 1402، صفحه 17-32

https://doi.org/10.61186/JCT.14.1.17

شبنم جلیلی، علی اکبر احسانپور

چکیده هدف: از آن جهت که تنش شوری سبب تجمع گونه های فعال اکسیژن که منجر به تنش اکسیداتیو و مانع رشد و عملکرد گیاه می­شود در این مطالعه به بررسی عملکرد ملاتونین به‫عنوان یک مولکول آنتی اکسیدانت بسیار قوی در پاکسازی انواع گونه های فعال اکسیژن و درنتیجه فعال شدن سیستم دفاعی گیاه در برابر تنش شوری پرداختیم.
مواد و روش­ها: در این مطالعه پس از جوانه زنی بذرهای یونجه به محیط کشت MS که حاوی غلظت‫های  0، 1/0، 10 و 15 میکرومولار ملاتونین و غلظت‫های 0، 150 و 200 میلی مولار نمک منتقل شد. پس از 10 روز رشد ظرفیت آنتی اکسیدانتی کل، میزان فعالیت آنزیم های کاتالاز، آسکوربات پراکسیداز، سوپراکسید دیسموتاز، گایاکول پراکسیداز و گلوتاتیون ردوکتاز، میزان آسکوربات و گلوتاتیون در ریشه یونجه اندازه گیری شد.
نتایج: تیمار ملاتونین سبب افزایش معنی‫دار و چشم‫گیر در میزان قدرت آنتی اکسیدانتی کل، میزان فعالیت آنزیم هایCAT،APX ، POD، SOD، GR و ترکیبات آنتی اکسیدانت در چرخه گلوتاتیون- آسکوربات شامل DHA، ASC/DHA، GSH و GSH/GSSG همراه با افزایش غلظت شوری شد. از طرف دیگر تنش شوری موجب افزایش ترکیبات اکسید شده شامل DHA و GSSG در ریشه یونجه شد.
نتیجه­گیری: ملاتونین علاوه بر نقش مستقیم در پاکسازی رادیکال های آزاد موجب فعال سازی سیستم دفاعی آنتی اکسیدانتی ریشه یعنی آنزیم های آنتی اکسیدانت و نیز ترکیبات آنتی اکسیدانت در چرخه آسکوربات- گلوتاتیون گردید، که این امر سبب افزایش مقاومت در برابر آسیب‫های اکسیداتیو ناشی از تنش شوری در ریشه یونجه شد.

بررسی بافت شناختی میوه خرما (Phoenix dactylifera L.) رقم مضافتی طی مراحل نموی

دوره 15، شماره 1، بهار 1403، صفحه 17-30

https://doi.org/10.61186/JCT.15.1.17

نفیسه شیخ بهائی، فرخنده رضانژاد، سید محمد جواد آروین

چکیده هدف: خرما دومین محصول زراعی مهم ایران پس از پسته است که سازگاری‌های مختلف ساختاری و بافتی را نسبت به خشکی و دمای بالا نشان می‌دهد. کسب دانش لازم در مورد تغییرات مختلف ساختاری و فیزیولوژیکی از زمان گل‫دهی تا رسیدن میوه، در به‫دست آوردن میوه با کیفیت بالا و بازارپسند، نقش بسزایی دارد. مضافتی یکی از مهم‫ترین ارقام تجاری خرمای ایران و بویژه، شهرستان بم است. در پژوهش حاضر، ریخت شناسی و بافت شناسی میوه خرما)Phoenix dactylifera L(رقم مضافتی )Mozafati( طی مراحل نموی بررسی شد. مواد و روش‌ها: جمع‌آوری نمونه از یک باغ تجاری واقع در شهرستان بم انجام شد و برش‌های دستی تهیه شده از نمونه‌های تازه در هر مرحله نموی، پس از رنگ‌آمیزی با میکروسکوپ نوری مطالعه و سپس عکس‌برداری شدند. نتایج: تمایز ساختاری فرابر در مراحل اولیه نموی (بلافاصله بعد از گرده‌افشانی) شروع می‌شود، برون‌بر (اگزوکارپ) در همه مراحل نموی حاوی چهار لایه تمایزیافته می‌باشد و میان‌بر (مزوکارپ) توسط لایه‌‌ی ایدیوبلاست‌های تاننی، به دو ناحیه بیرونی و درونی تقسیم می‌شود. درون‌بر، تک لایه است و تنها در مراحل نموی اولیه، قابل تشخیص می‌باشد. نتیجه گیری: مکانیزم‌های حفاظتی و دفاعی سازمان ‌‌یافته‌ شامل وجود کوتیکول ضخیم، لایه سنگی و لایه تاننی ویژه شده (ایدیوبلاست‫های تاننی) در همه مراحل نموی فرابر (پریکارپ)، از ویژگی‌های بافت شناختی جالب توجه این رقم بود که نقش سازشی و تکاملی آن را در زیستگاه‌های خاص، نشان می‌دهد.

سلولی تکوینی(جانوری)

تولید و انتقال ذرات لنتی‌ویروسی نوترکیب حامل ژن PDX1 به سلول‌های جنین جوجه

دوره 17، شماره 1، بهار 1405، صفحه 17-32

https://doi.org/10.66224/JCT.17.1.17

عظیمه اخلاق پور، سیده نفیسه حسنی

چکیده هدف: هدف این پژوهش، تولید ذرات لنتی‌ویروسی نوترکیب حامل ژن PDX1 در سلول‌های HEK293T-LentiX و ارزیابی کارایی انتقال آن‌ها به سلول‌های جنینی جوجه بود. مواد و روش‏ها: برای تولید ویروس، سلول‌های HEK293T-LentiX با سامانه سه‌پلاسمیدی ترانسفکت شدند و بیان GFP با میکروسکوپ فلورسانس بررسی شد. تیتر ویروس به‌صورت کمی با فلوسایتومتری در سلول‌های HT1080 اندازه‌گیری شد. ذرات لنتی‌ویروسی به سلول‌های فیبروبلاست و سلول‌های زایای اولیه جنین جوجه منتقل شدند و بیان سازه نوترکیب بهکمک تصویر‌برداری فلورسانس ارزیابی شد. نتایج: ذرات لنتی ویروسی با تیتر بالایی در سلول‌های HEK293T تولید شدند و با استفاده از روش فلوسایتومتری میزان تیتر ویروس ارزیابی و تایید شد. این ویروس نوترکیب با قدرت بالایی بهدرون سلول‌های جنینی جوجه انتقال یافتند. این تیتر ویروسی در سلول‌های HT1080 با استفاده از فلوسایتومتری ارزیابی و تایید شد. وجود ویروس در سلول‌های فیبروبلاست و پانکراسی جنین جوجه مشاهده شد. نتیجه‏گیری: ناقل‌های لنتی‌ویروسی حامل ژن PDX1 که با بهره‌گیری از سامانه CRISPR/Cas9 طراحی شده‌اند، توانایی مناسبی برای انتقال ژن به سلول‌های جنینی جوجه نشان دادند. این سامانه می‌تواند به‌عنوان ابزار کارآمدی برای انتقال ژن‌های هدف به سلول‌های زایای اولیه و توسعه مدل‌های حیوانی اصلاح‌شده ژنتیکی با کاربردهای پژوهشی و زیست‌فناورانه مورد استفاده قرار گیرد.

بررسی اثر سمیت سلولی نانوذره اکسید روی کنژوگه با جینجرول روی رده سلولی سرطان پستان

دوره 16، شماره 1، بهار 1404، صفحه 18-31

https://doi.org/10.61882/JCT.16.1.18

فاطمه سادات موسوی، علی صالح زاده

چکیده هدف: سرطان پستان مهم‌ترین و فراگیرترین نوع سرطان در جمعیت‌های زنان بهشمار می‌آید. این مطالعه با هدف سنتز نانوذره اکسید روی کنژوگه با جینجرول (ZnO@CPTMS-Gingerol) و ارزیابی اثرات ضدسرطانی آن بر روی سلول‌های رده سرطان پستان انجام پذیرفت. مواد و روش‌ها: ویژگی‌های فیزیکی شیمیایی نانوذره  ZnO@CPTMS-Gingerol با آنالیزهای FT-IR، XRD، DLS، EDS، سنجش پتانسیل زتا و عکس‌برداری میکروسکوپ الکترونی مورد مطالعه قرار گرفت. اثرات مهاری غلظت‌های مختلف نانوذره ZnO@CPTMS-Gingerol بر روی سلول‌های رده سرطان پستان MCF-7 با آزمایش MTT ارزیابی شد. به‌منظور تعیین جمعیت سلول‌های آپوپتوزیس/نکروزیس شده از آزمایش فلوسیتومتری استفاده شد. نتایج: بر اساس نتایج، نانوذرات سنتز شده دارای مورفولوژی کروی و با اندازه حدودی 10 تا 50 نانومتر بودند. بار سطحی ذرات در محیط آبی 4/30- میلی ولت بود. نانوذرات فاقد ناخالصی عنصری بودند و سنتز صحیح آن­ها با آزمایش‌های FT-IR و XRD تائید شد. تیمار نانوذرات با سلول‌های سرطان پستان نشان داد که نانوذره ZnO@CPTMS-Gingerol دارای اثرات مهاری وابسته به دوز و غلظت نیمه مهاری (IC50) 117 میکروگرم/میلی‌لیتر بود. مواجهه سلول‌های سرطان پستان با نانوذره ZnO@CPTMS-Gingerol سبب افزایش جمعیت سلول‌های دچار آپوپتوز اولیه و تاخیری و سلول‌های نکروزی شد.  نتیجه‌گیری: : این مطالعه نشان داد که نانوذره ZnO@CPTMS-Gingerol می‌تواند با القای آپوپتوزیس و نکروزیس سلولی سبب مهار تکثیر سلول‌های سرطان پستان شود و این قابلیت می‌تواند در طراحی نانو داروهای مؤثر در درمان سرطان پستان مد نظر قرار گیرد.

بررسی اثر منتول بر القای آپوپتوزیس و بیان ژن‌های Bax و Bcl2 در سلول‌های سرطانی کولون رده CT-26

دوره 12، شماره 1، بهار 1400، صفحه 20-28

https://doi.org/10.52547/JCT.12.1.20

سمیه خضری، جواد بهارآرا، الهه امینی

چکیده هدف: هدف از این مطالعه­ بررسی اثرات آپوپتوتیکی منتول بر سلول­های سرطان کولون رده­ی CT-26 می­باشد.          
مواد و روش‏ها: در این پژوهش تجربی آزمایشگاهی سلول­های سرطانی کولون رده­ی CT-26  با غلظت­های 1 تا 5 میلی­مول از منتول به‌مدت 24 و 48 ساعت تیمار شدند. میزان زیست‌پذیری سلول­های سرطانی با آزمون MTT محاسبه شد. رنگ‌آمیزی DAPI جهت بررسی القای آپوپتوزیس استفاده شد و میزان بیان ژن­های Bax و Bcl2 توسط تکنیک Real Time-PCR بررسی شد. 
نتایج: داده­های تست  MTTنشان داد منتول بهصورت وابسته به‌دوز و زمان باعث مهار تکثیر سلول­های سرطانی می­شود. رنگ‌آمیزی  DAPI نشان داد که منتول منجر به‌تراکم و شکست در کروماتین می‌شد. نتایج بررسی Real Time- PCR نشان داد بیان ژن Bax در غلظت 3 میلی‌مول از منتول و بیان ژن Bcl2 در غلظت 2 میلی‌مول از منتول نسبت به کنترل افزایش می­یابد.                                                                                                                         
نتیجه ‏گیری: یافته­ها نشان داد منتول سبب القای آپوپتوزیس در سلول­های سرطانی کولون CT-26 می‌شد. بنابراین استفاده از این مونوترپن می­تواند به‌عنوان یک استراتژی امیدوار کننده در مطالعات کلینیکی سرطان کولون مورد توجه قرار گیرد.

بررسی تمایل اتصال مشتق کومارین سنتز شده بر DNA تک رشته‏ای با روش‏های اسپکتروسکوپی

دوره 13، شماره 1، بهار 1401، صفحه 23-33

https://doi.org/10.52547/JCT.13.1.23

جواد سرگلزائی، سهیلا خاقانی‌نژاد

چکیده هدف: باتوجه به اهمیت مشتقات کومارین به‏عنوان داروی موثر بر سلول‏های سرطانی و اثرات درمانی متنوع دیگر، در این پژوهش بررسی تاثیر مشتق جدیدی از کومارین به‏نام 3-(تترازول-5-ایل) کومارین به DNA تک رشته در محلول با استفاده از روش‏های مختلف اسپکتروسکوپی مورد مطالعه قرار دادیم.
مواد و روش‏ها: مطالعه حاضر به‏بررسی اثر 3-(تترازول-5-ایل) کومارین بر DNA تک رشته در شرایط آزمایشگاهی پرداخته است. نتایج حاصل نشان می‏دهد که میزان روند جذب DNA تک رشته در اثر میان‏کنش با 3-(تترازول-5-ایل) کومارین در طول موج‏های 210 و 260 نانومتر افزایش می‏یابد. طیف نشری DNA تک رشته در یک روند وابسته به غلظت 3-(تترازول-5-ایل) کومارین افزایش می‏یابد، که نشان‏دهنده اتصال 3-(تترازول-5-ایل) کومارین با کروموفورهای موجود در DNA تک رشته است.
نتایج: اتصال 3-(تترازول-5-ایل) کومارین به DNA تک رشته‏ای سبب افزایش قابل توجه ellipticity در دورنگ ‏نمایی دورانی ملکول DNA در نواحی 220 و 275 نانومتر و مثبت‏تر شدن آن در 245 نانومتر می‏شود. نتایج حاکی از اتصال قوی تر داروی 3-(تترازول-5-ایل) کومارین به DNA تک رشته می‏باشد که می‏تواند به‏این‏دلیل باشد که احتمالا DNA تک رشته در هنگام همانندسازی بیش‏تر در دسترس است.
نتیجه‏گیری: نتایج به‏دست آمده از اثر کومارین 3-(تترازول-5-ایل) برروی DNA تک رشته‏ای می‏تواند اطلاعات مفیدی در زمینه طراحی داروهایی با مشتقات کومارینی با اثر ضدتوموری بیش‏تر و عوارض جانبی کم‏تری در اختیار قرار دهد.

اثر نانو ذرات اکسیدآهن بر رشد و فیزیولوژی گیاه یونجه (Medicago sativa L) تلقیح یافته با Rhizobium meliloti

دوره 11، شماره 1، بهار 1399، صفحه 25-43

https://doi.org/10.52547/JCT.11.1.25

مهری عسکری، سید مهدی طالبی، معصومه شفیعی ‏گواری

چکیده هدف: هدف از این مطالعه بررسی اثر برهم‌کنش تلقیح باکتریایی و تیمار آهن (نانو و کلات‌آهن) بر خصوصیات فیزیولوژیکی یونجه می‌باشد.
مواد و روش‏ها: در این مطالعه اثرات تلقیح Rhizobium melilotiسویه استاندارد، غلظت‌های مختلف آهن (کلات آهن، ٠، ٥، ۱٠، ٢٠ و ٢٥ میکرومولار نانو ذرات اکسیدآهن) و اثر متقابل تلقیح باکتریایی و تیمار آهن به‏مدت ٤٥ روز بر گیاه یونجه در قالب آزمایشات فاکتوریل در یک طرح کاملا تصادفی در سه تکرار مطالعه شده است. صفات مورد ارزیابی شامل شاخص‌های رشد، مقدار رنگیز‌ه‌های فتوسنتزی، پروتئین، پرولین، فعالیت آنتی‌اکسیدانت‏ها، درصد فعالیت بازدارندگی رادیکال دی‌فنیل‌پیکریل‌هیدرازیل (DPPH) و مقدار عناصر بودند.
نتایج: تلقیح ریزوبیومی به‏تنهایی اثرات سودمندی بر رشد یونجه نشان داد و باعث افزایش پارامترهای رشد، رنگیزه‌ها، میزان پروتئین و جذب پتاسیم و فسفر شد اما بر مقدار پرولین و آنتی‌اکسیدانت‌ها اثری نداشت. تیمار آهن بر پارامترهای رشد، رنگیزه‌ها، میزان پروتئین و جذب عناصر اثر مثبت داشت. بیشترین شاخص‌های رشد در غلظت 25 میکرومولار نانوآهن مشاهده شد. بیشترین مقدار پرولین و فعالیت آنتی‌اکسیدانتی در شاهد (μM 0 نانوآهن) سنجش شد. از این‌رو این غلظت برای گیاه یونجه تنش محسوب می‌شود. اثرات منفی ناشی از تیمار 0 میکرومولار نانوآهن بر گیاه یونجه تلقیح‌یافته با ریزوبیوم ملیلوتی کاهش یافت. در واقع ریزوبیوم با کاهش شرایط تنش باعث افزایش مقاومت گیاهان تلقیح‌یافته می‌شود.
نتیجه‏گیری: هم‏زیستی ریزوبیوم-یونجه همراه با نانوکود آهن علاوه بر افزایش رشد گیاه می‌تواند باعث افزایش مقاومت گیاه نسبت به تنش‌ها ‌شود. بیشترین مقدار پارامترهای رشد، رنگیزه‌ها و پروتئین در گیاهان تلقیح‌یافته با ریزوبیوم ملیلوتی و 10 میکرومولار نانوآهن اندازه‌گیری شد.
 

اثر اسانس Artemisia herba alba بر بیان ژن های ADA و ODC1 در سلول‌های سرطان پستان انسانی رده MCF-7

دوره 12، شماره 1، بهار 1400، صفحه 29-40

https://doi.org/10.52547/JCT.12.1.29

هما هراتی، فاطمه سعید نعمت‌پور

چکیده هدف: هدف از این پژوهش اثر اسانس گیاه Artemisia herba alba بر درصد زنده­مانی و بیان ژن­های ODC1 و ADA در رده سلول‌های سرطان پستان انسانی MCF-7 است.
مواد و روش‏ها: اسانس گیاه A. herba alba با استفاده از کلونجرگرفته شد. اجزا اسانس توسط دستگاه GC-Mass  آنالیز شد. رده سلولی MCF-7 تحت تاثیر غلظت­های افزایشی اسانس از 01/0 تا 03/0 میکروگرم بر میلی­لیتر قرار گرفت. سپس سمیت سلولی اسانس به‌روش رنگ‌سنجی MTT  بررسی و بیان ژن­های ODC1 و ADA با روش Real-time PCR سنجیده شد.
نتایج: بیش‌ترین ترکیبات اسانس شامل Comphor، Chrysanthenyl Acetate و Davanone بودند. نتایج نشان داد که با افزایش غلظت اسانس سمیت سلولی به‌طور قابل توجه افزایش پیدا می­کند و پارامتر IC50 در زمان­های 24، 48 و 72 ساعت 02104/0، 01858/0، 01751/0 میکروگرم بر میلی­لیتر محاسبه شد. به‌علاوه در غلظت ­02/0 میکروگرم بر میلی­لیتر اسانس بیان ژن ODC1 و ADA به‌ترتیب 2 و 5/1 برابر نمونه کنترل کاهش یافت.
نتیجه‏گیری: به‌نظر می­رسد سمیت سلولی اسانس گیاه A. herba alba که در این تحقیق مشاهده شد نتیجه کاهش بیان ژن­های ODC1 و ADA در سلول­های سرطان پستانی رده سلولی MCF-7 باشد.