فصلنامه
دوره و شماره: مقالات آماده انتشار
علمی - پژوهشی ژنتیک

بررسی تغییرات بیان BAX، Caspase 9، Caspase-3، miR-34a در سلول های سرطانی پانکراس رده PANC-1 تیمار شده با نانوذرات نقره سنتز شده توسط گیاه افسنطین (Artemisia absinthium)

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 01 فروردین 1405

https://doi.org/10.61882/jct.2026.2076231.2117

سید مرتضی مرتضوی، خدیجه نژاد شاهرخ آبادی، جواد بهارآرا، مریم لطفی

چکیده هدف: سرطان پانکراس چهارمین سرطان کشنده است و معمولاً دیر و در مراحل پیشرفته تشخیص داده می‌شود. نانوپزشکی با طراحی ذرات در ابعاد مولکولی، راهکارهای نوینی برای مقابله با این بیماری ارائه می‌دهد. نانوذرات نقره به دلیل خواص منحصر به فردشان، به عنوان ابزاری امیدوارکننده برای درمان هدفمند سرطان مورد بررسی قرار گرفته‌اند.

مواد و روش‏ها: در این مطالعه، نانوذرات نقره به روش سبز با استفاده از گیاه افسنطین سنتز و سپس با تکنیک‌های UV-VIS, DLS, XRD, TEM و FT-IR مشخص‌یابی شدند. در ادامه، اثرات سیتوتوکسیسیته و القای آپوپتوز این نانوذرات به ترتیب با آزمون MTT و رنگ‌آمیزی Annexin V مورد ارزیابی قرار گرفت و مکانیسم عمل در سطح مولکولی نیز از طریق بررسی بیان ژن‌های مرتبط تحلیل شد.

نتایج: بر اساس نتایج حاصل از آزمون MTT، نانوذرات سنتز شده دارای اثر سمیت وابسته به غلظت بر روی رده سلولی سرطانی PANC-1 بودند که میزان IC50 آن ۳۰ میکروگرم بر میلی‌لیتر محاسبه گردید. تأیید مکانیسم مرگ سلولی از طریق رنگ‌آمیزی Annexin V و بررسی بیان ژن‌های مرتبط انجام پذیرفت که همگی وقوع آپوپتوز را به عنوان مکانیسم اصلی مرگ سلولی تأیید کردند.

نتیجه‏گیری : بر اساس یافته های این مطالعه نانوذرات نقره ، اثربخشی ضدسرطانی قابل توجهی در برابر سلول‌های سرطان پانکراس (PANC-1) نشان دادند. نتایج نشان داد که سمیت سلولی عمدتاً از طریق فعال‌سازی مسیر آپوپتوز انجام می‌شود و این نانوذرات را به عنوان گزینه‌ای امیدوارکننده برای درمان سرطان پانکراس تثبیت می‌کند.

مقاله مروری بیوتکنولوژی

بررسی سازوکارهای مولکولی و فیزیولوژیک تجمع گلایسین‌بتائین در راستای بهبود تحمل به تنش‌های غیرزیستی در گیاهان

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 23 اردیبهشت 1405

https://doi.org/10.61882/jct.2026.2081953.2123

لاوین بابایی، رضا درویش زاده

چکیده تنش‌های غیرزیستی، رشد و بهره‌وری گیاهان را مختل می‌کنند، تجمع گلایسین‌بتائین، به عنوان یک راهکار کلیدی در تحمل به تنش، شناخته شده است. بیوسنتز گلایسین‌بتائین از طریق مسیرهای متابولیک جداگانه صورت می‌گیرد: مسیر اکسیداسیون کولین (رایج در گیاهان و پستانداران)، مسیر متیلاسیون مستقیم گلایسین (مختص برخی باکتری‌ها و هالوفیت‌ها)، مسیر کولین‌دهیدروژناز و مسیر متابولیسم سرین. این تنوع، نشان‌دهنده اهمیت حیاتی این اسمولیت در پاسخ‌ به تنش‌های محیطی است. به تازگی رویکردهای مبتنی بر به‌نژادی مولکولی با هدف افزایش بیان ژن‌های کلیدی مسیر بیوسنتز گلایسین‌بتائین تحت شرایط تنش‌های غیرزیستی، توسعه یافته است. پس از جداسازی و همسانه‌سازی، این ژن‌ها در قالب سازه‌های بیانی مناسب، از طریق روش‌های پیشرفته‌ی زیست‌فناوری به‌ویژه تراریزش به‌واسطه‌ی آگروباکتریوم، به ژنوم گونه‌های حساس انتقال یافته و منجر به ایجاد ارقام متحمل می‌گردند.
نتیجه‏گیری: در مواجهه با چالش‌های اقلیمی، افزایش بیوسنتز گلایسین‌بتائین چه به صورت کاربرد خارجی و چه به صورت بیوسنتز درون‌زای گلایسین‌بتائین، باعث افزایش تحمل به تنش‌های غیرزیستی می‌گردد. دست‌ورزی ژنتیکی مسیرهای سنتز گلایسین‌بتائین در سطوح فیلوژنتیک مختلف (گیاهان و میکروارگانیسم‌ها) موجب افزایش بیوسنتز گلایسین‌بتائین می‌شود. از این راهکار می‌توان در افزایش تحمل گیاهان و کاهش اثرات نامطلوب تنش‌های غیرزیستی در گیاهان استفاده نمود. با این حال، کاربرد این روش به عنوان یک روش پایدار، نیازمند انجام تحقیقات دقیق‌تر و گسترده‌تر در زمینه بررسی تاثیرات آن بر سلامتی انسان و محیط‌زیست است تا در کنار سایر روش‌ها، به عنوان یکی از گزینه‌ها و با رعایت ملزومات ایمنی و زیستی به کار گرفته شود.

مقاله مروری بیوتکنولوژی

درمان سرطان مثانه به واسطه ی واکسن

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 19 خرداد 1405

https://doi.org/10.61882/jct.2026.2064491.2097

فاطمه رضایی، مائده تمیمی، محمد جواد دهقان عصمت آبادی، علی اصغر دلدار

چکیده سرطان مثانه یکی از شایع‌ترین بدخیمی‌های دستگاه ادراری است که از اپیتلیوم مثانه منشأ می‌گیرد. در ‏سال‌های اخیر، ایمنی‌درمانی مبتنی بر واکسن به‌عنوان یکی از رویکردهای نوین و امیدبخش در درمان ‏این سرطان مورد توجه قرار گرفته است. واکسن باسیل کالمت-گوئرین‎ (BCG) ‎نخستین و ‏شناخته‌شده‌ترین واکسن مورد استفاده در درمان سرطان مثانه است که به‌ویژه در بیماران مبتلا به ‏سرطان مثانه غیرتهاجمی عضلانی، از طریق تحریک پاسخ‌های ایمنی غیراختصاصی، نقش مهمی در ‏کنترل بیماری ایفا می‌کند. افزون بر‎ BCG، واکسن‌های جدیدتری شامل واکسن‌های مبتنی بر سلول، ‏به‌ویژه واکسن‌های مبتنی بر سلول‌های دندریتیک، واکسن‌های پپتیدی و واکسن‌های‎ mRNA ‎توسعه ‏یافته‌اند که با هدف القای پاسخ ایمنی اختصاصی ضدتومور طراحی شده‌اند. این واکسن‌ها با شناسایی و ‏هدف قرار دادن آنتی‌ژن‌های مرتبط با تومور، ظرفیت مناسبی برای بهبود نتایج درمانی دارند. همچنین، ‏ترکیب این راهبردها با مهارکننده‌های نقاط بازرسی ایمنی، مانند‎ PD-1‎، می‌تواند اثربخشی درمان را ‏افزایش دهد. در این مقاله مروری، انواع واکسن‌های مورد استفاده در درمان سرطان مثانه، سازوکار ‏عملکرد، مزایا، محدودیت‌ها و چشم‌اندازهای آینده آن‌ها بررسی می‌شود. با وجود پیشرفت‌های ‏امیدوارکننده، چالش‌هایی مانند فرار ایمنی تومور، هزینه بالای تولید و نیاز به مطالعات بالینی گسترده‌تر ‏همچنان پابرجاست. ازاین‌رو، بهینه‌سازی راهبردهای درمانی و توسعه روش‌های مقرون‌به‌صرفه‌تر از ‏اولویت‌های مهم پژوهش‌های آینده خواهد بود‎.‎‏ ‏

علمی - پژوهشی جنین شناسی

بررسی شکستDNA اسپرم در افراد الیگو آستنواسپرمی و تاثیر آن بر عمل ICSI و تشکیل جنین در مرکز ناباروری رویش کرج

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 20 خرداد 1405

https://doi.org/10.61882/jct.2026.2080079.2122

گلریز لک، فریناز به فرجام

چکیده هدف: از پژوهش حاضر، شناسایی آسیب DNA اسپرم و مطالعه تأثیر آن بر روی میزان موفقیت روش های کمک باروری از جمله میکرو اینجکشن در زوجین نابارور با هدف بهبود کیفیت اسپرم ها، قبل از شروع سیکل درمانی و تحمیل هزینه های گزاف به زوجین است. در این مطالعه60 زوج نابارور انتخاب شدند. نمونه های سیمن بررسی و رنگ آمیزی DNA اسپرم آن ها انجام شد.در روز عمل ICSIتخمک گیری از بانوان انجام شد و در همان روز تزریق درون سیتوپلاسمی اسپرم هایی با بهترین شکل ظاهری به درون تخمک ها صورت گرفت. در نهایت در روز سوم تعداد و کیفیت جنین ها بررسی شد و مقایسه ها صورت گرفت. درصد فراوانی شکست DNA اسپرم درافراد سالم کمتر از افراد مورد آزمون بوده است. آنالیز اطلاعات نشان داد که تفاوت معنی داری(P<0.05) بین درصد شکست DNA اسپرم و کیفیت جنین وجود داشت همچنین شکست DNA اسپرم می تواند سرعت نرمال اسپرم، شکل اسپرم و تعداد اسپرم را به شدت کاهش دهد. نتایج بدست آمده حاکی از آن است که شکست DNA در افراد الیگو استنو اسپرمی بیشتر از افراد سالم است و این شکست به طور قابل توجه ای بر کیفیت جنین تاثیر دارد. بنابراین استفاده از آزمایش هایی برای ارزیابی DNA اسپرم برای پیش بینی میزان موفقیت در روش های کمک باروری مفید می باشند. همچنین قبل از شروع دوره درمانی و تحمیل هزینه به زوجین، باید با روش ها و دارو های مناسب نظیر آنتی اکسیدان کیفیت DNA اسپرم را بهبود بخشید.

علمی - پژوهشی فیزیولوژی جانوری

مقایسه اثرات پاپاورین و تاموکسیفن بر بیان ژن CDK4، miR-146a و miR-22 رده‌ی سلولی Du145 سرطان پروستات

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 02 تیر 1405

https://doi.org/10.61882/jct.2026.2087561.2132

حمیدرضا مومنی، طاهزه اعتمادی، ارکان المسعودی، زهرا عزیزی

چکیده هدف: سرطان پروستات یکی از شایع‌ترین بدخیمی‌ها در مردان است و شناسایی ترکیباتی که قادر به مهار تکثیر سلولی و ایجاد تغییرات مولکولی مؤثر باشند، می‌تواند به توسعه راهبردهای درمانی جدید و بهبود مدیریت این بیماری کمک کند. در این مطالعه، اثر پاپاورین و تاموکسیفن بر میزان زنده‌مانی سلولی و بیان ژن‌ها و microRNAهای مرتبط با چرخه‌ی سلولی در رده‌ی سلولی DU145 سرطان پروستات مورد ارزیابی قرار گرفت.
مواد و روش‏ها: برای این منظور، سلول‌ها با غلظت‌های مختلف پاپاورین و تاموکسیفن تیمار و زنده‌مانی سلولی با سنجش MTT(3-[4,5-dimethylthiazol-2-yl]-2,5 diphenyl tetrazolium bromide) در زمان‌های 24، 48 و 72 ساعت ارزیابی شد. مقادیر IC50 تعیین و برای بررسی بیان ژن‌ CDK4 و miR-146a و miR-22 از Real-Time PCR استفاده شد.
نتایج: نتایج نشان داد که پاپاورین و تاموکسیفن به‌صورت وابسته به غلظت و زمان موجب کاهش زنده‌مانی سلول‌های DU145 شدند. همچنین، کاهش معنی‌دار بیان ژن CDK4 همراه با افزایش در سطح بیان miR-146a و miR-22 مشاهده شد که می‌تواند نشان‌دهنده دخالت مسیرهای تنظیم‌کننده چرخه سلولی در اثرات مشاهده‌شده باشد.
نتیجه‏ گیری: این یافته‌ها حاکی از آن است که پاپاورین و تاموکسیفن ممکن است از طریق تنظیم بیان ژن‌ها و microRNAهای مرتبط با تکثیر سلولی، در مهار رشد سلول‌های سرطان پروستات نقش داشته باشند.

علمی - پژوهشی بیوتکنولوژی

مهندسی نانوذرات هیدروژلی مبتنی بر CNC با غلظت‌های کنترل‌شده جهت افزایش انتخاب‌پذیری و اثرگذاری سیس‌پلاتین در سلول‌های AGS

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 10 تیر 1405

https://doi.org/10.61882/jct.2026.2088522.2135

پیام مددزاده، هاشم یعقوبی

چکیده هدف: پیشرفت‌های نانوفناوری امکان توسعه حامل‌های هوشمندی را فراهم کرده است. در این پژوهش، یک سیستم نانوحامل هوشمند مبتنی بر نانوکریستال‌های سلولزی (CNC) در قالب نانوهیدروژل BSA–PVA تقویت‌شده با PEG و هیالورونیک‌اسید (HA) طراحی شد تا انتقال هدفمند داروی سیس‌پلاتین (CDP) به سلول‌های سرطان معده AGS را فراهم سازد.
مواد و روش‏ها: نانوذرات CNC با روش پیونددهی شیمیایی و حل‌در‌حلال سنتز و داروی CDP به‌وسیله انتشار حلال و امولسیون چندمرحله‌ای بارگذاری شد. سپس نانوکپسول‌های BPCCP-HA ساخته و ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی، مورفولوژی، رهایش وابسته به pH و اثرات سمیت و آپوپتوز آن‌ها بر سلول‌های سرطانی AGS و سالم GES-1 بررسی گردید.
نتایج: نتایج حاصل از DLS نیز نشان داد که با افزایش غلظت CNC از ۵۰ به ۲۰۰ میلی‌گرم، اندازه نانوذرات CNC-CDP از 322 به 363 نانومتر افزایش یافته و پتانسیل زتا از 05/13+ را تا 14/2+ میلی-ولت کاهش یافت. الگوی رهایش دارو در pH مختلف نشان داد که رهایش داروی سیس‌پلاتین از نانوکپسول‌های BPCCP-HA به‌طور معنی‌داری وابسته به pH، غلظت CNC و زمان بود. نتایج ارزیابی سمیت سلولی نشان داد که نانوکپسول‌های فاقد دارو (BPCCP-HA) حتی در بالاترین غلظت (µg.mL-1 ۴۰۰) سمیت قابل‌توجهی نشان ندادند، اما افزودن BPCCP-HA سمیت سلولی را به‌طور معنی‌داری افزایش داد. هم‌چنین مشخص شد که نانوکپسول BPCCP-HA حاوی ۵۰ میلی‌گرم CNC بیشترین تأثیر را در القای آپوپتوز در سلول‌های AGS داشت.
نتیجه‏گیری: : نانوحامل توسعه‌یافته در این مطالعه نه تنها سمیت سلولی را افزایش می‌دهد، بلکه مرگ سلولی را به سمت آپوپتوز مطلوب هدایت می‌کند.