فصلنامه
موضوعات = بافت شناسی
بافت شناسی

اثر داروی پاکسلوید بر مورفوژنز سیستم اسکلتی در مدل حیوانی رت ( مطالعه بافت‌شناسی)

دوره 16، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 337-351

https://doi.org/10.61882/JCT.16.4.337

علی عبداللهی، مجید مروتی-شریف‌آباد، الهام صالحی، محسن رشیدی، علی رضایی گلمیشه، حسن مروتی

چکیده هدف: پاکسلووید، یک داروی ترکیبی خوراکی حاوی نیرماترلویر (عامل ضد ویروسی) و ریتوناویر (تقویت کننده فارماکوکینتیک)، برای درمان کووید-۱۹ با هدف کاهش شدت بیماری، بستری و مرگ و میر توسعه یافته است. با اینحال، ایمنی آن در دوران بارداری، بهویژه تاثیر آن بر رشد جنین، نیاز به بررسی دارد. این مطالعه با رعایت دستورالعمل‌های ICH، اثرات احتمالی پاکسلووید بر مورفوژنز اسکلتی جنین موش را ارزیابی کرد. مواد و روش‏ها: رت‌های باردار به چهار گروه تقسیم شدند. گروه اول(کنترل) دارویی دریافت نکرد، گروه دوم دوزهای 60 و 100، گروه سوم دوزهای 200 و 300 و گروه چهارم دوز ثابت 1000 میلی‌گرم بر کیلوگرم روزانه پاکسلووید را دریافت کردند. پارامترهای مادرانه (وزن و علائم بالینی) و جنینی( وزن، طول سر-دم (CRL) و دور شکم (AC)) در روز ۲۱ بارداری بررسی شدند. ناهنجاری‌های اسکلتی با رنگ‌آمیزی هماتوکسیلین-ائوزین و آلیزارین رد S ارزیابی شدند. نتایج: کاهش وزن مادران و جنین‌ها در گروه‌های تحت درمان نسبت به گروه کنترل مشاهده شد، اما آنالیز بافت‌شناسی اسکلت، ناهنجاری ساختاری نشان نداد. این یافته‌ها حاکی از آن است که پاکسلووید اگرچه ممکن است بر شاخص‌های رشد جنین تاثیر گذارد، اما اثر تراتوژنیک بر اسکلت ندارد. نتیجه‏گیری: مطالعه حاضر نشان می‌دهد که پاکسلووید یکپارچگی اسکلت جنین را مختل نمی‌کند و از ایمنی نسبی آن در بارداری حمایت می‌کند. با این حال، پژوهش‌های بیشتر برای درک مکانیسم‌های تأثیر بر رشد و تعمیم نتایج به انسان ضروری است. به‌طورکلی، یافته‌ها حاکی از خطر پایین آسیب جنینی بوده و ایمنی پاکسلووید را در جمعیت‌های باردار تقویت می‌کنند.

بافت شناسی

بررسی تاثیر سمیت نانوذرات دی اکسید تیتانیوم بر قشر مغز جنین جوجه در دوران جنینی

دوره 16، شماره 3، پاییز 1404، صفحه 228-244

https://doi.org/10.61882/JCT.16.3.228

ملیحه ریکی، احمدرضا راجی، امیر افخمی گلی، حسین نورانی

چکیده هدف: نانوذرات دی­اکسیدتیتانیوم (Tio2) در صنعت، پزشکی بهطور گسترده­ای استفاده می­شوند. نانوذرات برای محیط زیست و سلامت انسان بهویژه بر سیستم عصبی در حال رشد، مضر هستند. در این مطالعه سمیت جنینی غلظت­های مختلف نانوذرات Tio2 بر بافت قشر مغز جنین جوجه بررسی شد. مواد و روش‏ها: در این مطالعه 90 عدد تخم مرغ نطفه­دار به پنج گروه دسته بندی شدند: گروه شاهد (بدون تیمار) و چهار گروه درمانی که دوزهای، صفر (شم)، 5/12، 25 و 50 میکروگرم بر میلیلیتر از نانوذرات Tio2 دریافت نمودند. سپس در روزهای ۷، ۹ و ۱۳، بعد از ارزیابی مورفولوژی، وزن و طول، از مخ و مخچه جنین­ها نمونه بافتی تهیه و 48 ساعت در بافر فرمالین ۱۰ درصد ثابت شد. بعد از مراحل پاساژ بافتی از نمونه­ها برش تهیه و با هماتوکسیلین و ائوزین رنگ­آمیزی شد. سرانجام، مطالعات بافت­شناسی و آسیب­شناسی و هسیتومورفومتری انجام پذیرفت. نتایج: نانوذرات TiO2 باعث مرگ جنین در غلظت­های 25 و 50 میکروگرم بر میلی لیتر در تمام روزها می­شوند. در مطالعات مورفولوژیکی، کاهش وزن و طول جنین­های 13 روزه تیمار شده با غلظت 50 میکروگرم مشاهده شد. همچنین در بررسی­های میکروسکوپی، کاهش تعداد سلول‌های قشر مخ و سلو­های پورکنژ قشر مخچه را در جنین‌های 13 روزه تیمار شده با غلظت 50 میکروگرم  نشان داد. ارزیابی‌ها، پرخونی در قشر مخچه را نشان داد. نتیجه گیری: تزریق نانوذرات قبل از انکوباسیون اثرات نامطلوبی بر مغز جنین در حال رشد دارد. بهطوریکه آسیب­ها با سن جنینی بیشتر می­شوند و بالاترین آسیب در روز 13 انکوباسیون اتفاق افتاد.