سلول و بافت

چکیده هدف: هدف از این تحقیق، دسترسی به پروتکل تکثیر سریع و بهینه و زامی­فولیا با کشت بافت می­باشد.
مواد و روش‏ها: برای کالوس­زایی و باززایی، دو آزمایش به‏صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملا تصادفی با 3 تکرار در آزمایشگاه کشت بافت پژوهشکده ملی گل و گیاهان زینتی درسال 1397 انجام شد. در آزمایش اول جهت کالوس­زایی فاکتورهای 2, 4-D (0، 1 ، 2 و 4 میلی‌گرم بر لیتر) و BA (0، 1 و 2 میلی‌گرم­ بر ­لیتر) اعمال شد. در آزمایش دوم یا باززایی ریزنمونه‌ها، فاکتور NAA (0و 5/0 میلی‌گرم ­بر لیتر) و BA (0، 5/0 و 1 میلی‌گرم­ بر لیتر) اعمال شد.
نتایج: نتایج کالوس­زایی نشان داد که محیط MS تغییریافته با غلظت 2 میلی­گرم­ بر لیترBA  و یک میلی­گرم برلیتر  2, 4-Dبهترین کالوس را با 85 درصد باززایی تولید نمود. در مرحله باززایی نیز غلظت 5/0 میلی­گرم ­بر لیتر  BAهمراه با 5/0 میلی­گرم­ بر لیتر NAA بیش‏ترین تعداد گیاهچه و غده (90 درصد) را تولید نمود. سپس، تک گیاه‏چه­های غده­دار با موفقیت90-80 درصد در بستر کوکوپیت و پرلیت سازگار شدند.
نتیجه‏گیری: نتایج موفقیت­آمیز بوده و می‏توان با فرمول‏هایی حاصله، کار کالوس­زایی و باززایی زامی­فولیا را انجام و به‏عنوان پروتکلی کاربردی جهت تکثیر تجاری این گیاه زینتی ارزش‏مند، پیشنهاد نمود.
 

چکیده هدف: هدف از این مطالعه بررسی تاثیر تیمار‌های مختلفی از تنظیم­کننده­های رشد بر میزان شاخه­زایی، ریشه‌زایی، تولید کالوس و باززایی گیاه دارویی پونه‌سای بی‌کرک در شرایط درون شیشه­ای بود.
مواد و روش‌ها: بذرهای این گیاه در محیط کشت MS (موراشیگ و اسکوگ) نیم غلظت کشت و سپس گیاهچه‌ها واکشت شدند. پس‌ از آن نمونه‌ها در سطوح مختلف تنظیم­کننده­های رشد BA و Kinetin، به‌صورت منفرد یا در ترکیب با IBA کشت شدند. برگ‌های همسان جهت کالوس‌زایی با تیمارهای تنظیم­کننده­های رشدBA  و NAA در دو محیط (روشن و تاریک) استفاده شدند. همچنین جهت باززایی، کالوس‌های یکسان با تیمارهای تنظیم­کننده­های رشدBA  و NAA به‌کاربرده شدند.
نتایج: نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که در بخش پرآوری بیشترین وزن ‌تر (91/2315 میلی‌گرم) و تعداد شاخه (22/15 در هر بوته) در هر گیاهچه در تیمار 1 میلی‌گرم در لیتر BA و 25/0 میلی‌گرم در لیتر IBA حاصل شد. همچنین تیمار BA با غلظت 2 میلی‌گرم در لیتر موجب تولید طویل‌ترین شاخه (50/5 سانتی‌متر) و بیشترین تعداد گره (53/6 در هر گیاهچه) گردید. بیشترین طول، تعداد و درصد ریشه در محیط کشت MS با 2/1 غلظت نمک و IBA 5/0 میلی‌گرم در لیتر حاصل شد. در بخش کالوس‌زایی، بیشترین وزن‌ تر کالوس مربوط به کاربرد 1 میلی‌گرم در لیتر BA و 5/0 میلی‌گرم در لیتر NAA بود. علاوه بر این، بیشترین درصد کالوس‌زایی در محیط تاریک مشاهده شد و بین تیمار‌های هورمونی به‌کاربرده شده تفاوت معنی‌داری دیده نشد. همچنین، بیشترین درصد باززایی از کالوس مربوط به دو تیمار تنظیم­کننده­ رشد BA 1 میلی‌گرم در لیتر با 2/0 میلی‌گرم در لیتر NAA (2/83 درصد) و BA 1 میلی‌گرم در لیتر با 5/0 میلی‌گرم در لیتر NAA (66/81  درصد)، بدون هیچ تفاوت معنی‌داری بود.  
نتیجه‌گیری: در مجموع مفیدترین ترکیب تنظیم­کننده رشد برای ریزازدیادی گیاه در معرض خطر انقراض پونه‌سای بی‌کرک تیمار 1 میلی‌گرم در لیتر BA با 5/0 میلی‌گرم در لیتر IBA و NAA بود