نقش میکروگلیاها در اثرات استرس بر یادگیری و حافظه
دوره 15، شماره 2، تابستان 1403، صفحه 155-175
https://doi.org/10.61186/JCT.15.2.155
فرزانه نظری سرنجه، سعید محسنی پور، زینب بابکی، زهرا قاسم زاده
چکیده هدف از مقاله حاضر، ارائه یک مرور کلی از نقش میکروگلیاها در انعطافپذیری سیناپسی و یادگیری و حافظه و امکان استفاده از هدف قراردادن میکروگلیاها بهعنوان یک روش درمانی برای بهبود نقایص شناختی مرتبط با شرایط استرسزا است. این مطالعه مروری با استفاده از بررسی سایتهای مختلف علمی و پژوهشی و بدون محدودیت زمانی انجام گرفته است. میکروگلیا بهعنوان یک تنظیم کننده کلیدی عملکرد عصبی دارای گیرندههای NE و گلوکوکورتیکوئیدی است که نشاندهنده نقش حیاتی این سلولهای مغزی در تعدیل اثرات استرس است. در پاسخ به آسیب مغزی یا التهاب عصبی، تعداد میکروگلیاها افزایش یافته و فعال میشوند. میکروگلیاهای فعال شده بهمحل التهاب مهاجرت و مولکولهای متعددی مانند سیتوکینها، کموکاینها و گونههای اکسیژن واکنشی را ترشح میکنند. این مولکولها بر روی شکلپذیری سیناپسی و یادگیری و حافظه در شرایط مختلف اثر میگذارند. میکروگلیاها به استرس و هورمونهای استرس بسیار حساس هستند. بررسی اثر استرس حاد و استرس مزمن بر تغییرات در بیان ژن مرتبط با میکروگلیاها نشان میدهد که استرس بیان ژنی در میکروگلیاها از جمله سیتوکینها را تحت تاثیر قرار میدهد. تغییرات میکروگلیا در اثر عوامل استرس زا ممکن است سیناپس ها را تحت تاثیر قرار دهد و در نتیجه باعث اختلال در یادگیری و حافظه شود. استرس طولانی مدت ممکن است مکانیسمهای سیناپسی را از طریق تغییرات در میکروگلیاها تغییر دهد. بنابراین در سالهای آینده، میکروگلیا ممکن است به یک هدف سلولی برای جلوگیری از اختلالات حافظه مرتبط با استرس تبدیل شود.
بررسی اثر هورمون هیدروکورتیزون بر آسیبهای کلاستوژنیک کروموزومی القایی در رده سلولی L929 با استفاده از آزمون میکرونوکلئوس در سلولهای دو هسته ای
دوره 6، شماره 3، پاییز 1394، صفحه 249-256
https://doi.org/10.52547/JCT.6.3.249
یلدا صمصامی، فرهنگ حداد، مریم مقدم متین، شکوه الزمان سلیمانی فرد، حسین عباسپور
چکیده هدف: در این مطالعه، تاثیر استرس بر القای آسیبهای ساختاری کروموزومی در شرایط in vitro در رده سلولی L929 با استفاده از آزمون میکرونوکلئوس در سلولهای دو هستهای مورد بررسی قرار گرفت. مواد و روشها: رده سلولی L929در محیط DMEM، حاوی 10 درصد FBS کشت داده شد. سلولها به چهار گروه آزمایشی شامل کنترل، گروه تیمار با Gy2 اشعه گاما، گروه تیمار با غلظتهای 25، 50 و 100 میکروگرم بر میلیلیتر هیدروکورتیزون و گروه تیمار با سه غلظت مختلف هیدروکورتیزون همراه با اشعه گاما تقسیم بندی شدند. سلولهای تیمار شده، برداشت و رنگ آمیزی شدند و شمارش صدمات کروموزومی با استفاده از آزمون میکرونوکلئوس انجام شد. نتایج: نتایج نشان داد که هیدروکورتیزون در مقایسه با گروه کنترل سبب القای میکرونوکلئوس نشده است. اگر چه فراوانی میکرونوکلئوس در سلولهای تیمار شده همزمان با غلظتهای مختلف هیدروکورتیزون و اشعه بهطور معنیداری بیشتر از سلولهای فقط اشعه دیده بود (05/0p <). نتیجه گیری: بر اساس یافتههای این مطالعه، هورمونهای استرسزا بهتنهایی قادر به القای آسیب کروموزومی نیستند، اما میتوانند سلولها را نسبت به اثرات کلاستوژنیک اشعه آسیب پذیرتر نمایند.
القای تنشهای ملایم اسموتیک در محیط انجماد اسپرم و اثر آنها بر کیفیت اسپرم گاو
دوره 6، شماره 2، تابستان 1394، صفحه 213-220
https://doi.org/10.52547/JCT.6.2.213
سهراب طوسی، مهدی امین افشار، سمانه قره الیاسی پور
چکیده هدف: هدف از این پژوهش، بررسی اثر ایجاد تنشهای ناشی از تنشهای اسمزی زیر حد کشنده (325، 350، 375 و 400 میلی اسمولار) در رقیقکننده تجاری بیوکسل بر شاخصهای کیفی اسپرم گاو نر هلشتاین پس از فرایند انجماد-ذوب بود. مواد و روشها: اسپرم گیری از چهار راس گاو نر هلشتاین با استفاده از واژن مصنوعی دو بار در هفته نجام شد. کل اسپرمهای بهدست آمده با یکدیگر مخلوط و سپس به پنچ بخش مساوی تقسیم شدند. هر بخش مطابق با تیمارهای آزمایشی حاوی تنشهای اسمزی متفاوت، منجمد-ذوب شدند. تیمار با تنش اسمزی 300 میلی اسمولار نیز بهعنوان گروه کنترل در نظر گرفته شد. تحرک و تحرک پیشرونده اسپرم ها با کمک سیستم آنالیز رایانهای اسپرم اندازهگیری شدند. همچنین ویژگیهای توان زیستی، یکپارچگی غشا، مورفولوژی، فعالیت میتوکندریایی و پراکسیداسیون لپید غشایی اسپرمهای منجمد-ذوب شده نیز بهترتیب با روشهای ائوزین-نگروزین، هاست، هانکوک، رودامین و تیوباربیتوریک اسید اندازهگیری شدند. نتایج: نتایج نشان داد که تیمار حاوی تنش اسمزی 375 میلی اسمولار بیشترین بهبود معنیداری را در درصد تحرک، تحرک پیشرونده و توان زیستی در مقایسه با سایر تیمارها دارا بود. فعالیت میتوکندریایی نیز در تیمارهای آزمایشی حاوی تنش اسمزی 350 و 375 میلی اسمولار در مقایسه با سایر تیمارهای آزمایشی بهطور معنیداری (05/0p <) بالاتر بود. تیمارهای با فشار اسمزی متفاوت تاثیر معنیداری بر ویژگیهای مورفولوژی اسپرم و پراکسیداسیون لیپید غشایی نشان ندادند. نتیجه گیری: بهنظر میرسد که القای تنشهای اسمزی ملایم و زیر حد کشنده در رقیقکنندههای انجماد اسپرم گاو بتواند سبب بهبود معنیدار برخی ازخصوصیات کیفی اسپرمها ازجمله تحرک و توان زیستی آنها گردد.
اثرات مدت تنش القایی اکسیداتیو ملایم پیش از انجماد بر کیفیت اسپرم گاو بعد از فرآیند انجماد-ذوب
دوره 5، شماره 4، زمستان 1393، صفحه 401-408
https://doi.org/10.52547/JCT.5.4.401
محسن شرفی، مهدی ژندی، عبدالحسین شاهوردی، ملک شاکری، الهه نجاتی امیری، اردشیر نجاتی جورامی
چکیده هدف: هدف از این مطالعه بررسی اثرات زمان تنش القایی اکسیداتیو ملایم با استفاده از نیتریک اکساید پیش از انجماد بر کیفیت اسپرم گاو پس از فرآیند انجماد- ذوب بود.
مواد و روشها: در این آزمایش، زمان تعادل پیش از انجماد 120 دقیقه در نظر گرفته شد. مقدار یک میکرومول نیتریک اکساید در زمان صفر (T0)، 45 دقیقه (T45)، 90 دقیقه (T90) و 120 دقیقه (T120) دوره سرد سازی پیش از انجماد به رقیقکننده اضافه شد. فراسنجههای جنبایی، یکپارچگی غشا پلاسمایی، زندهمانی، سلامت آکروزوم، وضعیت آپوپتوزیس و فعالیت میتوکندری اندازهگیری شدند.
نتایج: ایجاد تنش اکسیداتیو با نیتریک اکساید در گروههای T0 و T45 باعث بهبود معنیدار جنبایی کل (8/2± 4/88 و 8/2±7/84) و پیشرونده (5/2±4/50 و 5/2±5/49) در مقایسه با سایر گروهها شد (05/0p <). درصد یکپارچگی غشا و زندهمانی در گروههای T0 (9/2±4/74 و 3/2±6/85) و T45 (9/2±6/75و 3/2±6/84) اختلاف معنیداری با هم نداشتند (05/0<p)، در حالیکه در مقایسه با گروههای T90 (9/2±6/63 و 3/2±6/69) و T120 (5/61 و 54) بهطور معنیداری بالاتر بودند (05/0p <). درصد میتوکندری فعال در گروه T0 با میزان (1/3±5/82) بهطور معنیداری با گروههای 45، 90 و 120 (بهترتیب 1/3±7/65، 1/3±42، 1/3±43) اختلاف نشان دادند (05/0 p <). زمان تنش تاثیر معنیداری بر یکپارچگی آکروزوم و درصد خطی بودن اسپرمها نداشت (05/0< p).
نتیجهگیری: بهنظر میرسد که با القای تنشهای اکسیداتیو ملایم با استفاده از غلظت یک میکرومول نیتریک اکساید در زمانهای صفر و 45 دقیقه سردسازی، باعث بهبود کیفیت اسپرم گاو پس از فرآیند انجماد-ذوب شد.
بررسی اثر تنش شوری تحت دو شرایط روشنایی و تاریکی بر عملکرد PSII جلبک Dunaliella bardawil
دوره 3، تابستان 91، تابستان 1391، صفحه 141-151
https://doi.org/10.52547/JCT.3.2.141
چکیده هدف: در این مطالعه اثر تنش شوری بر فتوسیستم II دستگاه فتوسنتزی جلبک Dunaliella bardawil به عنوان گونه فتوسنتزی مدل جهت روشن نمودن تاثیرات بیشتر این تنش و ارائه راهکارهای مقابله با تنش شوری طی مطالعات آینده بررسی شد.
مواد و روشها: در این مطالعه از تکنیک OJIP-test جهت آنالیز فلوئورسنس کلروفیل a در جلبک D. bardawil (سویه Utex-2538) تحت تنشهای شوری 1 به 2 و 1 به 3 مولار نمک، در دو شرایط روشنایی و تاریکی استفاده گردید.
نتایج: نتایج نشان داد که در هر دو شرایط نور و تاریکی میزان پارامترهای Fv/Fo، ΦPo، ψo، ΦEo، ΦRo و PIABS در ابتدای اعمال تنش بطور معنی دار کاهش یافت. در حالی که ΦDo رو به افزایش نهاد. پس از گذشت ساعات اولیه از اعمال تنش، عملکرد PSII در نمونههای واقع در شرایط تاریکی افزایش نیافت و میزان ΦDo رو به افزیش نهاد. در صورتی که در نمونههای واقع در شرایط روشنایی با افزایش عملکرد PSII همراه بود.
نتیجهگیری: بر طبق نتایج، با کاهش در فعالیت کمپلکس تجزیه کننده آب، میزان انتقال الکترون به فئوفیتین، QA، QB و سایر پذیرندههای الکترون در زنجیر انتقال الکترون فتوسنتزی کاهش می یابد. از این رو می توان گفت که کمپلکس تجزیه کننده آب نخستین مکانی است که تحت تنش شوری آسیب می بیند. از جهتی بررسی دو شرایط نور و تاریکی همراه با اعمال تنش شوری نشان می دهد که فتوپریود معمولی احتمالا همراه با مکانیسمهای وابسته چون فتوسنتز و تولید کلروفیل سبب افزایش کارایی سیستم جلبکی در بازگشت به حالت طبیعی قبل از تنش می شود.
