فصلنامه
کلیدواژه‌ها = بادرنجبویه

اثر نانوذره اکسید روی بر ویژگی‌های فیزیولوژیکی، میزان تولید رزمارینیک‌اسید و بیان ژن‌های TAT و 4-Cl در گیاه بادرنجبویه (Melissa officinalis L.)

دوره 13، شماره 1، بهار 1401، صفحه 56-70

https://doi.org/10.52547/JCT.13.1.56

سمانه فرنوش، ناهید مسعودیان، اکبر صفی‌پور افشار، فاطمه سعید نعمت‌پور، بوستان رودی

چکیده هدف: هدف از این مطالعه بررسی تاثیر نانو­اکسید­ روی بر خصوصیات رشدی و فیزیولوژیکی، میزان تولید رزمارینیک­اسید و بیان ژن­های کلیدی در مسیر بیوسنتزی این ترکیب در گیاه بادرنجبویه است.
مواد و روش‏ها: در این مطالعه، دانه ­رست­های 30 روزه بادرنجبویه با غلظت­های صفر، 06/0 و 12/0 میلی‌گرم بر لیتر نانوذره‌­اکسید­ روی تیمار شدند و سپس پارامترهای رشدی، میزان رنگیزه­های فتوسنتزی، پرولین، گلایسین بتائین، پروتئین، فعالیت آنزیم­های آنتی ­اکسیدانتی و میزان تولید رزمارینیک­اسید مورد بررسی قرار گرفت. هم‌چنین بیان ژن‌های کلیدی در مسیر بیوسنتزی رزمارینیک­اسید با روش Real-time PCR  بررسی شد.
نتایج: نتایج حاکی از این است که تیمار نانو­ذره ‌اکسید­روی باعث افزایش رنگیزه­های فتوسنتزی کلروفیلی، کاروتنوئیدها و فعالیت آنتی ­اکسیدانتی این گیاه شد. هم‌چنین بیش‌ترین میزان پرولین و گلایسین بتائین نیز تحت غلظت 12/0 میلی‌گرم بر لیتر این تیمار به‌دست آمد. هم‌چنین نانوذره‌اکسید­ روی باعث افزایش بیان ژن­های مسیر بیوسنتزی رزمارینیک­اسید (TAT و 4-Cl) و در نتیجه افزایش مقدار این ترکیب شد.
نتیجه‏گیری: براساس نتایج این تحقیق نانوذره‌ اکسیدروی می­تواند بر مراحل رشدی و فیزیولوژیکی گیاه بادرنجبویه اثر گذاشته و بنابراین می­توان از آن به‌منظور افزایش تولید رزمارینیک­اسید استفاده کرد.

تاثیر کیتوزان بر میزان ترکیبات فنلی، اسیدرزمارینیک و بیان ژن‌های کلیدی بیوسنتز اسید رزمارینیک در کشت تعلیقی بادرنجبویه (Melissa officinalis L.)

دوره 11، شماره 4، زمستان 1399، صفحه 243-261

https://doi.org/10.52547/JCT.11.4.243

افسانه مهدویان‏ فرد، مریم دهجی‏ پور حیدرآبادی، خلیل ملک‏ زاده، سیدرسول صحافی

چکیده هدف: هدف از این پژوهش بررسی تاثیر کیتوزان بر تولید ترکیبات فنلی، اسید رزمارینیک و بیان ژن­های کلیدی در بیوسنتز این ترکیبات در کشت تعلیقی بادرنجبویه بود.
مواد و روش‏ها: جهت تهیه کالوس از ترکیب نفتالن استیک اسید (1 میلی­گرم بر لیتر)، توفوردی (1 میلی­گرم بر لیتر) و کینتین (5/0 میلی­گرم بر لیتر) و ریزنمونه ساقه استفاده شد. پس از راه‌اندازی کشت تعلیقی، تیمار کیتوزان با سه سطح (0، 50 و 100 میلی­گرم بر لیتر) به مدت یک، سه و پنج روز در قالب آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح کاملا تصادفی با سه تکرار انجام شد. فعالیت آنزیم فنیل‌آلانین­ آمونیالیاز، میزان پروتئین محلول، میزان ترکیبات فنلی و میزان اسیدرزمارینیک اندازه­گیری شد. هم­چنین بیان ژن­های فنیل‌آلانین­ آمونیالیاز و رزمارینیک ‌اسید سینتاز با روش Real-time PCR بررسی شد.
نتایج: فعالیت آنزیم فنیل­آلانین آمونیالیاز در غلظت 50 میلی­گرم بر لیتر کیتوزان پس ازگذشت سه روز از شروع تیمار بیش‏ترین افزایش را نشان داد که با افزایش میزان ترکیبات فنلی همراه بود. بیان نسبی ژن فنیل‌آلانین ­آمونیالیاز در غلظت 50 میلی­گرم بر لیتر کیتوزان در زمان سه روز پس از اعمال تیمار نسبت به شاهد 5/2 برابر افزایش نشان داد. این افزایش بیان ژن، افزایش فعالیت آنزیم فنیل­آلانین آمونیالیاز را به‏دنبال داشت. بیش‏ترین افزایش بیان ژن رزمارینیک‌اسید سینتاز در غلظت 100 میلی­گرم بر لیتر کیتوزان پنج روز پس از اعمال تیمار مشاهده شد که به افزایش میزان اسیدرزمارینیک منجر شد.
نتیجه‏گیری: با توجه به نتایج به‏دست آمده تیمار کیتوزان به‏مدت پنج روز جهت افزایش میزان اسید­ رزمارینیک در کشت سلولی بادرنجبویه توصیه می­شود.
 

اثر نیتریک اکساید بر میزان رشد و برخی شاخص‏های فیزیولوژیک گیاهچه‏های بادرنجبویه کشت شده در شرایط In vitro

دوره 6، شماره 2، تابستان 1394، صفحه 195-203

https://doi.org/10.52547/JCT.6.2.195

صدیقه اسمعیل زاده بهابادی، آیت اله رضایی نودهی، شهلا نجفی

چکیده هدف: در این تحقیق، اثر سدیم نیتروپروساید به‏عنوان عامل تولید کننده NO بر رشد، فعالیت آنزیم‌های آنتی اکسیدانت و برخی شاخص‏های فیزیولوژیک در کشت گیاهچه‏های بادرنجبویه مورد بررسی قرار گرفت.
مواد و روش‏ها: پس از راه اندازی کشت گیاهچه‏های بادرنجبویه، گیاهچه‏ها با غلظت‏های مختلف نیتروپروساید (0، 25، 50 و 100 میکرو مولار) تیمارشدند. آن‏ها بعد از 10 روز جهت بررسی رشد، میزان پروتئین، متابولیت‏های ثانوی، میزان پراکسیداسیون لیپیدی و فعالیت آنزیم‏های آنتی اکسیدانت برداشت شدند.
نتایج: نتایج نشان داد با افزایش غلظت سدیم نیترو پروساید رشد و میزان پروتئین کاهش یافت. میزان ترکیبات فنولی ، فلاونوئید کل و آنتوسیانین تحت تاثیر سدیم نیترو پروساید افزایش نشان داد. همچنین میزان مالون دی آلدئید به‏عنوان محصول پراکسیداسیون لیپیدی نیز به‏طور معنی‏دار افزایش یافت. فعالیت آنزیم‌های کاتالاز و پراکسیداز در پاسخ به تنش اکسیداتیو به‏ترتیب در غلظت‏های 50 و 25 میکرو مولار سدیم نیترو پروساید افزایش یافت در حالی‏که فعالیت آنزیم‏ها در غلظت 100 میکرو مولار کاهش نشان داد.
نتیجه گیری: به‏طور کلی نتایج این تحقیق نشان داد سدیم نیترو پروساید به‏عنوان مولد NO به آسیب غشا سلولی آسیب می‏رساند. بنابراین رشد را در گیاهچه‏های بادرنجبویه کاهش داده و سبب تنش اکسیداتیو در آن‏ها می‏شود. برای مقابله با رادیکال‏ آزاد تولید شده، میزان متابولیت‏های ثانوی و فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانتی افزایش یافت.