افزایش تولید ترکیبات فلاونوئیدی و تغییر فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدانتی در کشت کالوس گیاه گزنه تحریک شده با کیتوزان
دوره 15، شماره 4، زمستان 1403، صفحه 317-335
https://doi.org/10.61186/JCT.15.4.317
فاطمه افشاریپور، محسن محمودنیا میمند، مریم دهجیپور حیدرآبادی، محمدرضا دهقانی
چکیده هدف: در این تحقیق به بررسی اثر غلظتهای مختلف الیسیتور کیتوزان و زمان در معرض الیستور بودن بر میزان تولید متابولیتهای ثانویه و فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدانت در کشت کالوس گیاه گزنه پرداخته شد.
مواد و روشها: از ریزنمونه برگ گیاهچه استریل در محیط کشت MS هورموندار جهت تولید کالوس استفاده شد. تیمار کالوسها در محیط کشت مایع MS و با استفاده از کیتوزان (صفر، 50 و 100 میلیگرم بر لیتر) انجام شد و نمونهبرداری در زمانهای 24، 48 و 120 ساعت صورت گرفت. در نهایت میزان تولید کوئرستین، کامفرول، روتین، فنل، فلاونوئید و پروتئین کل و همچنین فعالیت آنزیمهای فنیلآلانین آمونیالیاز، پلیفنل اکسیداز و پراکسیداز اندازهگیری شد. آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار انجام شد و بهصورت خرد شده در زمان تحلیل شد. نتایج: فعالیت آنزیم فنیلآلانین آمونیالیاز و پلیفنل اکسیداز در هر سه زمان نمونهبرداری با افزایش غلظت کیتوزان نسبت به شاهد افزایش یافت. فعالیت آنزیم پراکسیداز در زمان نمونهبرداری 120 ساعت و غلظت 50 میلیگرم بر لیتر کیتوزان، 57/2 برابر نمونه شاهد بود. بیشترین میزان تولید کوئرستین در تیمار 100 میلیگرم بر لیتر کیتوزان و زمان 48 ساعت و بیشترین میزان تولید کامفرول و روتین بهترتیب در زمانهای 48 و 24 ساعت و غلظت 50 میلیگرم بر لیتر کیتوزان بود. نتیجهگیری: الیسیتور کیتوزان در غلظتها و زمان خاصی باعث افزایش تولید متابولیتهای ثانویه و فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدانتی در کشت کالوس گزنه شد. بنابراین در تحقیقات آتی میتوان با استفاده از این الیسیتور و بهینهسازی شرایط تولید در مقیاس بالا به سمت تولید تجاری این مواد حرکت کرد.
اثر متیلجاسمونات و سالیسیلیکاسید بر فعالیت آنتیاکسیدانتی، ترکیبات فنلی و فلاونوئیدی در کشت سلولی سیاهدانه (Nigella sativa)
دوره 12، شماره 2، تابستان 1400، صفحه 122-133
https://doi.org/10.52547/JCT.12.2.122
سحر ابراهیمزاده، فروغ سنجریان
چکیده هدف: هدف این مطالعه القای کالوس و تولید سوسپانسیون سلولی از گیاه دارویی شناخته شده سیاهدانه Nigella sativa)) و بهدنبال آن تاثیر الیسیتورهای سالیسیلیکاسید و متیلجاسمونات برروی مقدار و توان آنتی اکسیدانتهای آن بود.
مواد و روشها: از برگهای لپهای گیاه، کالوس تهیه شد. سپس استقرار کشت سوسپانسیون سلولی با استفاده از کالوس مناسب، انجام شد. سلولها تحت تیمار با الیسیتورهای سالیسیلیکاسید و متیلجاسمونات قرار گرفتند و محتوی فنل کل و کارتنوئیدها در آنها سنجش شد. توان آنتیاکسیدانتی باروش FRAP اندازهگیری شد.
نتایج: نتایج نشان داد که تیمارها تاثیر معنیداری بر وزنتر کالوس ندارند اما وزن خشک کالوس تیمارشده با سالیسیلیکاسید بهطور معنیداری کاهش مییابد. بیشترین مقدار محتوی فنل کل در کشت کالوس و سوسپانسیون سلولی در تیمار با سالیسیلیکاسید مشاهده شد. تیمار سوسپانسیون سلولی با هر دو الیسیتور باعث افزایش معنیدار مقدار فلاونوئیدها شد. توان آنتیاکسیدانتی سوسپانسیون سلولی نیز در تیمارها افزایش معنیداری یافت که این افزایش در تیمار متیلجاسمونات کمتر بود.
نتیجهگیری: باتوجه بهنتایج بهدست آمده بهنظر میرسد الیسیتور سالیسیلیکاسید در سوسپانسیون سلولی سیاهدانه باعث القای بیشتر پاسخ نسبت به الیسیتور متیلجاسمونات شده و در نتیجه باعث القای بیشتر خاصیت آنتیاکسیدانتی میشود.
نقش کیتوزان در افزایش تولید فلاونولیگنانها در کشت ریشههای مویین خار مریم (Silybum marianum)
دوره 6، شماره 3، پاییز 1394، صفحه 257-267
https://doi.org/10.52547/JCT.6.3.257
طاهره حسنلو، سحر اسکندری، فرزانه نجفی
چکیده هدف: اثرات غلظتهای مختلف کیتوزان (با وزن مولکولی کم) بهعنوان الیسیتور، بر رشد و تولید سیلیمارین و شاخصهای بیوشیمیایی در ریشههای مویین گیاه خار مریم بررسی شد. مواد و روشها: غلظتهای مختلف کیتوزان (0، 5، 10، 20 و 30 میلیگرم در 50 میلیلیتر محیط کشت) به محیط کشت ریشههای مویین خار مریم (30 روزه) اضافه شد و نمونه برداری 12 ، 24، 48، 72، 96 و 120 ساعت پس از تیمار انجام شد. مقدار سیلیمارین، فعالیت آنزیمهای گایاکول پراکسیداز، آسکوربات پراکسیداز و میزان H2O2 در نمونهها اندازهگیری شد. نتایج: بیشترین وزن خشک 48 و 96 ساعت پس از اعمال 10 میلیگرم کیتوزان در محیط کشت مشاهده شد. تجمع سیلیمارین نیز بهطور قابل ملاحظهای از 37/0 در نمونههای شاهد، به mg g-1 DW19/1 در نمونههای تیمار شده رسید، که 4/1 برابر بیشتر از نمونههای کنترل بود. گایاکول پراکسیداز بهوسیله کیتوزان فعال شد و 120 ساعت پس از تیمار به بیشترین میزان خود رسید ∆OD g-1 FW min-1) 86/21(، که 2/2 برابر بیشتر از کنترل بود. روند افزایشی فعالیت آنزیم آسکوربات پراکسیداز تا 96 ساعت پس از اعمال ادامه پیدا کرد (∆ODg-1 FW 14/5). نتیجه گیری: نتایج نشان داد که این الیسیتور، باعث افزایش تجمع سیلیمارین میشود. افزایش فعالیت آنزیمها در نتیجه افزایش مهار رادیکالهای آزاد اتفاق میافتد و مبین واکنش به تنشهای اعمال شده توسط کیتوزان است.
