فصلنامه
کلیدواژه‌ها = گیاهان دارویی

افزایش تولید ترکیبات فلاونوئیدی و تغییر فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانتی در کشت کالوس گیاه گزنه تحریک شده با کیتوزان

دوره 15، شماره 4، زمستان 1403، صفحه 317-335

https://doi.org/10.61186/JCT.15.4.317

فاطمه افشاری‌پور، محسن محمودنیا میمند، مریم دهجی‌پور حیدرآبادی، محمدرضا دهقانی

چکیده هدف: در این تحقیق به بررسی اثر غلظت‌ها‌‌‌‌‌‌ی مختلف الیسیتور کیتوزان و زمان در معرض الیستور بودن بر میزان تولید متابولیت‌‌‌‌‌‌های ثانویه و فعالیت آنزیم‌‌‌‌‌‌های آنتی­اکسیدانت در کشت کالوس گیاه گزنه پرداخته شد.
مواد و روش­ها: از ریزنمونه برگ گیاهچه استریل در محیط کشت MS هورمون‌‌‌‌‌‌دار جهت تولید کالوس استفاده شد. تیمار کالوس‌ها در محیط کشت مایع MS و با استفاده از کیتوزان (صفر، 50 و 100 میلی‌‌‌‌‌‌گرم بر لیتر) انجام شد و نمونه‌برداری در زمان‌های 24، 48 و 120 ساعت صورت گرفت. در نهایت میزان تولید کوئرستین، کامفرول، روتین، فنل، فلاونوئید و پروتئین کل و همچنین فعالیت آنزیم‌‌‌‌‌‌های ‌فنیل‌آلانین آمونیالیاز، پلی‌فنل اکسیداز و پراکسیداز اندازه­گیری شد. آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار انجام شد و به‫صورت خرد شده در زمان تحلیل شد. نتایج: فعالیت آنزیم ‌فنیل‌آلانین آمونیالیاز و پلی‌فنل اکسیداز در هر سه زمان نمونه­برداری با افزایش غلظت کیتوزان نسبت به شاهد افزایش یافت. فعالیت آنزیم پراکسیداز در زمان نمونه‫برداری 120 ساعت و غلظت 50 میلی‫گرم بر لیتر کیتوزان، 57/2 برابر نمونه شاهد بود. بیشترین میزان تولید کوئرستین در تیمار 100 میلی‌‌‌‌‌‌گرم بر لیتر کیتوزان و زمان 48 ساعت و بیشترین میزان تولید کامفرول و روتین به‫ترتیب در زمان‌های 48 و 24 ساعت و غلظت 50 میلی‌‌‌‌‌‌گرم بر لیتر کیتوزان بود. نتیجه­گیری: الیسیتور کیتوزان در غلظت­ها و زمان خاصی باعث افزایش تولید متابولیت­های ثانویه و فعالیت آنزیم­های آنتی­اکسیدانتی در کشت کالوس گزنه ­شد. بنابراین در تحقیقات آتی می­توان با استفاده از این الیسیتور و بهینه­سازی شرایط تولید در مقیاس بالا به سمت تولید تجاری این مواد حرکت کرد.

مطالعه اثر عصاره تمرهندی روی بقا، تکثیر و القای آپوپتوزیس در سلولهای سرطانی پروستات، روده بزرگ و سلول طبیعی فیبروبلاست انسان

دوره 13، شماره 1، بهار 1401، صفحه 11-22

https://doi.org/10.52547/JCT.13.1.11

مسعود پورعلی، محمدمهدی یعقوبی

چکیده هدف: سرطان یکی از دلایل اصلی مرگ ‌و میر در سراسر جهان است که درمان آن با عوارضی هم‌چون مقاومت دارویی همراه است. طبیعت همواره یکی از منابع دارویی برای بشر بوده است. لذا تمایل زیادی به شناسایی ترکیبات ضدسرطانی جدید در گیاهان وجود دارد. مواد و روش‏ها: در این تحقیق هفت غلظت (5/0 تا 12 میکروگرم بر میلی‌لیتر) از عصاره هیدروالکلی هسته تمرهندی (Tamarindus indica) و داروی فلورواوراسیل روی سه رده سلولی سرطان پروستات (LNCaP)، سرطان روده‌ بزرگ (HT-29) و سلول طبیعی فیبروبلاست (HSkMC) به‌مدت 24 ساعت اثر داده شد. اثر کشندگی عصاره­ها با استفاده از روش MTT و اثر عصاره­ها بر میزان ساخت DNA با استفاده از روش BrdU و میزان مرگ آپوپتوزی نیز به‌روش TUNEL اندازه‌گیری شد. نتایج: زنده­مانی سلول­های سرطان پروستات، روده ‌بزرگ و فیبروبلاست در حضور بیش‌ترین مقدار از عصاره به‌ترتیب به 8/24، 1/65 و 5/60 درصد کاهش یافت. شاخص IC­­50 برای سه رده سلولی فوق به‌ترتیب 60/4، 0/17 و­ 79/13 محاسبه شد. عصاره میزان ساخت DNA را نیز به‌ترتیب به‌میزان 32 و 37 و 15 درصد در سلول‌های سرطان پروستات، روده و فیبروبلاست کاهش داد. مرگ آپوپتوزی پس از تیمار با عصاره در سلول­های سرطانی پروستات و روده‌ بزرگ نیز به‌ترتیب 31 و 4 درصد مشاهده شد. نتیجه‏گیری: درمجموع، سمیت عصاره­ و مهار ساخت DNA و القای مرگ آپوپتوزی برای سلول­ سرطان پروستات نسبت به دو سلول دیگر بیش‌تر بود (01/0p value˂). تجزیه ترکیبات موجود در گیاه تمرهندی و مطالعات بیش‌تر در موجود زنده می‌تواند به شناسایی ترکیبات ضدسرطان از این گیاه منجر شود.