سلول و بافت

چکیده هدف: هدف از این مطالعه بررسی تغییرات ریخت­شناختی، تنکارشناختی (فیزیولوژیک) و تکوین دانه­ی گرده و تخمک در شرایط تنش ناشی از تیمار کادمیوم در درمنه خزری است.
مواد و روش‏ها: در این مطالعه انباشتگی کادمیوم در بافت­های گیاهی، فاکتورهای رشد، محتوای نسبی آب بافت، شاخص پایداری غشا، محتوای رنگیزه­های فتوسنتزی، محتوای کربوهیدرات­های محلول، محتوای پروتئین کل، فعالیت آنزیم­های آنتی­اکسیدانتی، الگوی پروتئینی بذر و مراحل تکوین دانه­ی گرده و تخمک در درمنه خزری تحت تیمار اسپری برگی کادمیوم (0، 75، 150 و 225 میلی­گرم در لیتر) مورد بررسی قرار گرفت.
نتایج: نتایج نشان داد که درمنه خزری می­تواند کادمیوم را در بافت­های خود انباشته سازد. کاهش در فاکتورهای رشد، محتوای نسبی آب بافت، شاخص پایداری غشا، محتوای رنگیزه­های فتوسنتزی، محتوای کربوهیدرات­های محلول و افزایش در محتوای پروتئین کل و فعالیت آنزیم­های آنتی­اکسیدانتی مشاهده شد. هم‌چنین تغییرات در الگوی پروتئینی بذر، تجزیه و تحلیل رفتن سلول­های کیسه رویانی، و افزایش ناهنجاری‌ها در میکروسپورها و دانه­های گرده ازجمله ناهنجاری­های مشاهده شده در گیاهان تحت تیمار بود.
نتیجه‏گیری: براساس نتایج این تحقیق درمنه خزری مقاومت بالایی نسبت به تنش کادمیوم دارد و می­تواند تحت غلظت­های بالای کادمیوم زنده بماند. نتایج بیان‌گر آن است که کادمیوم می­تواند مراحل نموی اندام­های زایشی را تحت تاثیر قرار داده و موجب بروز انواعی از ناهنجاری‌ها طی مراحل تکوین اندام­های زایشی نر و ماده شد اما به‌نظر می­رسد درمنه خزری با تغییر در ویژگی­های فیزیولوژیک و پروتئینی خود توانسته در برابر اثرات منفی کادمیوم مقاومت کند.
 

چکیده هدف: کادمیوم یکی از آلاینده‏های جوی و بخشی از ذرات خروجی خودروهای دیزل است و هدف پژوهش حاضر تعیین اثرات کادمیوم بر روند تکوین و الگوی پروتئینی بساک و دانه‌های گرده گل اطلسی که به‏طور متداول در فضای سبز اکثر شهرهای بزرگ کشت می‌شوند، می‌باشد.
مواد و روش‌ها: گیاهان اطلسی در گلدان‌های آزمایشگاهی کشت داده شده و با غلظت‌های مختلفی از CdCl₂ به‏صورت اسپری تیمار شدند. گل‌ها در مراحل مختلف تکوین برداشت شده و در فیکساتور FAA70 (فرمالین: استیک اسید: اتانول، 17:1:2) تثبیت و در مطالعات تکوینی به ‏کار برده شدند. دانه‌های گرده‏ی گروه‌های مختلف نیز جمع‌آوری شده و پس از استخراج پروتئین با روش الکتروفورز مطالعه شد. تجزیه تحلیل‌های آماری با استفاده از نرم‌افزار آماری  SAS(نسخه 1/9) و با روش آنالیز واریانس یک‏ طرفه انجام شد.
نتایج: فرآیند تکوین بساک و دانه‏های گرده در گیاهان شاهد از الگوی کلی گیاهان دو لپه پیروی می‏کند اما در گیاهان تحت تیمار با کادمیوم، تغییرات و ناهنجاری‌هایی مشاهده گردید. بی نظمی در دیواره بساک، تشکیل دانه‏های گرده چروکیده و واکوئله، کاهش توان زیستی، آسیب دیواره اگزین و تشکیل باندهای پروتئینی جدید از اثرات تیمار با کادمیوم می‏باشد.
نتیجه‌گیری: کادمیوم (به‏عنوان یک آلاینده‏ی جوی) مراحل نموی بساک و دانه‏های گرده را تحت تاثیر قرار داده و موجب بروز انواعی از ناهنجاری‌ها و کاهش توان زیستی گرده‌ها می‏گردد. تولید پروتئین‌های جدید (پروتئین‌های سم زدا) یکی از پاسخ‌های گیاه به استرس آلودگی است.

چکیده هدف: گیاه آویشن تفلیسی با نام علمی Thymus transcaucasicusبه تیره نعناعیان (Lamiaceae) تعلق دارد. با توجه به اهمیت شناخت مراحل تکوینی گیاهان در گسترش دانش زیست شناسی، برای این تحقیق آویشن تفلیسی که دارای ارزش غذایی، دارویی و اقتصادی زیادی است، انتخاب شد.
مواد و روش‏ها: گل‏ها و غنچه‏ها در مراحل مختلف نمو از گیاهان رویش یافته در دو زیستگاه طبیعی در مناطق آبعلی و رودبار جمع آوری شده در فیکساتور  F.A.Aتثبیت ودر الکل 70  درصد نگه‏داری شدند. نمونه‏ها پس از قالب گیری در پارافین با میکروتوم برش گیری گردید. رنگ آمیزی با هماتوکسیلین و ائوزین انجام گرفت. برای مشاهده میکروسکوپی دانه گرده از روش استولیز، به‏منظور مشاهده تزئینات سطح دانه گرده از میکروسکوپ الکترونی نگاره (SEM) و جهت مقایسه میزان پروتئین‏های دانه گرده‏ی منطقه آبعلی و رودبار از دو روش الکتروفورز و برادفورد استفاده شد.
نتایج: بساک از نوع چهار کیسه‏ای و دیواره بساک چهار لایه‏ای شامل: اپیدرم، لایه مکانیکی، لایه میانی و لایه تغذیه کننده (تاپی) است. تاپی به‏صورت  ترشحی است. دانه گرده در زمان انتشار دارای سه هسته و شش شکاف رویشی و تزئینات سطح دانه گرده از نوع مشبک منفذدار است. میزان کل پروتئین‏های دانه گرده آویشن تفلیسی جمع آوری شده از منطقه آبعلی به‏میزان قابل توجهی بیشتر از پروتئین‏های دانه گرده گیاه جمع آوری شده از منطقه رودبار بود.
نتیجه گیری: بر اساس نتایج این پژوهش، بساک با دیواره چهار لایه و تاپی ترشحی در آویشن تفلیسی مشاهده شد. پژوهش حاضر اولین مطالعه تکوینی و بررسی میزان پروتئین‏های دانه گرده، Thymus transcaucasicus می‏باشد.

چکیده هدف: بررسی تکوینگلبرایدرکتمایزسلولیوساز و کارهایژنتیکیلازمبرایاندام‏زاییمناسباست. درپژوهشحاضر تکوین اندام‌های زایشی S. striataبررسیشد. مواد و روش‌ها: غنچه‌هایگل‌درمراحلنموبرداشتشدند،پس از تثبیت درFAA وگذراندن مراحل آبگیری، قالب‏گیریدرپارافینبامیکروتومبرش‏گیری و باهماتوکسیلین ـ ائوزین رنگ‏آمیزیشدند. مراحلتکوین اندام زایشی با استفادهازمیکروسکوپنوریبررسی و عکس‏برداری شد. نتایج: نتایج نشان داد که پس از تحول مریستم رویشی به زایشی، برگه و کاسبرگ‌ها به‏سرعت تشکیل می‌شوند. ایجاد پریموردیوم‏های گلبرگی و پرچمی تقریبا هم‏زمان است، تحول توده مریستمی هاگزای به مادگی در مرحله پایانی انجام می‌شود. تخمدان، تخمک‌ها، خامه و کلاله مراحل تکوینی سریعی دارند. بساک پرچم‌هااز نوع چهار حجره‌ای (تتراسپورانژی) است. تترادهای میکروسپوری چهار وجهی و دانه‌هایگردهبالغ بیضی شکل و سهشیاری هستند. سلول‌های لایهپرستار پایداری طولانی دارند و اغلب یک هسته‌ای می‌باشند. تترادهای مگاسپوری آرایش خطی دارند. تخمک‌ها واژگون و تمکن محوری است. نتیجه گیری: بررسی نشان داد که هرگلدارای5 کاسبرگ‏،5 گلبرگپیوسته‏،4 پرچم و مادگی دوبرچه‏ایاست. دانه‌های گرده سهشیاری، بیضی شکل و از نظر اندازه از نوع متوسط هستند. نمو کیسهرویانیاز تیپپلی‏گونوماست.

چکیده هدف: میدان‏های الکترو مغناطیسی عامل محیطی اجتناب ناپذیری برای جانداران هستند که اخیرا تحقیقات زیادی برای بررسی اثر آن انجام شده است. دراین پژوهش تاثیر میدان الکترومغناطیسی بر اندامهای رویشی، تکوین دانه های گرده، رویش و رشد لوله گرده در گیاه سویا بررسی شده است.
مواد و روش‏ها: میدان الکترومغناطیسی توسط منبع تغذیه ای با ولتاژ 220 ولت و شدت جریان 1/0 آمپر در سیم پیچ مسی  با 300 دور دراستوانه ای از پلی وینیل کلرایدP.VC) ) به قطر و ارتفاع 20 سانتی‏متر ایجاد شد و سپس بذرهای سترون شده 24 ساعت با شدت 20 گوس تیمار شدند. ساختار تشریحی اندام های رویشی و زایشی به روشهای متداول سلول– بافت شناختی بررسی شد.
نتایج: در ساقه نمونه های تحت تیمار، افزایش لایه‏های کلانشیمی، تسریع تشکیل بافتهای چوبی و در برگ بی نظمی سلولهای پارانشیم اسفنجی، افزایش تعداد کرکها و نیز تاخیر در تکوین برگ و ساقه دیده شد. بساک ها کوچک تر و دیواره ٱنها نامنظم بود. تعداد تتراسپورها و گرده‏ها کاهش داشت و گرده ها شکل غیر طبیعی داشتند. رویش گرده ها تحت تاثیر میدان تا چهار برابر کمتر و لوله‏های گرده پیچیده و کوتاه تر بودند.
نتیجه گیری: میدان‏های الکترومغناطیسی با شدتهای کم بر ساختار و تکوین اندامها در گیاه سویا  اثردارند.