سلول و بافت

چکیده هدف: هدف این پژوهش ریزازدیادی رقم جابانی هندوانه از طریق کشت جوانه جانبی و بررسی تغییرات ژنتیکی احتمالی گیاه‫چه‌ها پس از چهار نسل باززایی است. مواد و روش‌ها: در این تحقیق، جوانه‌های جانبی پس از رشد گیاه مادری، در محیط کشت MS با غلظت‌های مختلف IAA، BAP و TDZ منتقل و ریزازدیادی به‫مدت چهار نسل ادامه یافت. در ادامه تاثیر غلظت‌های منتخب هورمونی و نسل‌های مختلف واکشت روی شباهت/تفاوت ژنتیکی گیاه‫چه‌های انتخابی با گیاه شاهد (مادری) توسط نشانگر ISSR موردبررسی قرار گرفت. نتایج: نتایج حاصل از بررسی تاثیر هورمون­ها روی افزایش تعداد جوانه جانبی در نسل‌های مختلف نشان داد که به‌طورکلی سه غلظت 0 mg/L IAA و 1 mg/L BAP، 1 mg/L IAA و 2 mg/L BAP و 2 mg/L IAA و 2 mg/L BAP به‫ترتیب با 33/2، 83/3 و 17/2 نوساقه در هر ریزنمونه بیشترین تاثیر را روی ازدیاد تعداد جوانه‌های جانبی بعد از چهار نسل داشتند. در بررسی تغییرات ژنتیکی با استفاده از 5 نشانگر ISSR، 60 باند تولید شد که 3/43 درصد آن‌ها چندشکلی بودند. بیشترین تعداد باند (17 باند) مربوط به آغازگر UBC-864 و کمترین (9 باند) مربوط به P2 بود. بیشترین جایگاه‌های چندشکلی در آغازگر UBC-808 مشاهده شد. در میان تیمارها مورد بررسی، تیمار 1 mg/L IAA و 2 mg/L BAP در نسل 3 ریزازدیادی با 9 جایگاه چندشکلی بیشترین و تیمار 0 mg/L IAA با 1 mg/L BAP در نسل 1 ریزازدیادی با 2 جایگاه چندشکلی کمترین تعداد چندشکلی را نشان دادند. نتیجه­گیری: یافته‌های مطالعه کنونی نشان داد که نشانگرهای ISSR به‌طور موثری می‌توانند برای بررسی ثبات یا تنوع ژنتیکی ایجادشده در هندوانه پس از چند نسل واکشت در شرایط درون شیشه استفاده شوند.

چکیده هدف: ارقام بسیار متنوعی از انگور در ایران کشت می‏شوند که در بین آن ها، ارقام بی دانه جز بهترین ارقام خشکباری انگور هستند. هدف از این پژوهش، پی بردن به پتانسیل نشانگر ملکولی RAPD (Random Amplified Polymorphic DNA)  برای تعیین دوری و یا نزدیکی ارقام و یا احتمالاً یکی بودن برخی از آن ها صورت گرفت.
مواد و روش‏ها: در این مطالعه، 21 رقم انگور بی دانه و 11 آغازگر RAPD مورد استفاده قرار گرفتند.
نتایج: از بین ارقام استفاده شده، 8 آغازگر تکثیر DNA را بخوبی انجام و در بین ژنوتیپ‏ها چند شکلی بالایی نشان دادند. مجموعاٌ    117 باند (آلل) چند شکل به دست آمد که بیشترین تعداد باند دهی مربوط به آغازگر H و کمترین تعداد مربوط به آغازگر B بود.     درصد باندهای چند شکل در بین آغازگرها از 4/71 برای آغازگر B تا 100 درصد برای آغازگر C متغیر و متوسط بانددهی               برای هر آغازگر 8/12 باند بود. در تجزیه آماری، باندهای در محدوده 3000-200 جفت باز که دارای تکرار پذیری                        بالایی بودند انتخاب و در محاسبه وارد شدند. تجزیه کلاستر با استفاده از ضریب تشابه جاکارد مبتنی بر روش UPGMA    (Unweighted pair-group method of arithmetic average) انجام و ارقام در 3 گروه طبقه بندی شدند. دامنه ضریب تشابه از   21/0 تا 716/0 با میانگین ضریب تشابه 46/0 تعیین گردید.
نتیجه گیری: بیشترین تشابه بین ارقام عسگری قرمز و عسگری مشکین شهر و کمترین تشابه بین ارقام خلیلی بی دانه و عسگری نیشابور تشخیص داده شد. احتمالاً دو رقم عسگری قرمز و عسگری مشکین شهر دارای مبدا یکسانی هستند که در طی زمان به مکان‏های مختلفی برده شده‏اند.