فصلنامه
کلیدواژه‌ها = پرولین

تاثیر محلول‌پاشی پوترسین بر القا مقاومت به خشکی در گیاه جعفری مکزیکی(Tagetes minuta L.)

دوره 11، شماره 3، پاییز 1399، صفحه 204-220

https://doi.org/10.52547/JCT.11.3.204

فائزه آراسته، محمد مقدم، عبدالله قاسمی پیربلوطی

چکیده هدف: در این مطالعه تاثیر محلول‌پاشی سطوح مختلف پوترسین بر صفات فیزیولوژیکی، بیوشیمیایی و میزان اسانس گیاه جعفری مکزیکی (Tagetes minuta L.) تحت تنش خشکی مورد بررسی قرار گرفت.
مواد و روش‏ها: آزمایش به­صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار و در شرایط گل‏خانه‌ای اجرا شد. فاکتور اول تنش خشکی در سه سطح (75، 50 و 25 درصد ظرفیت زراعی) و فاکتور دوم محلول‌پاشی پوترسین در چهار سطح (0، 5/0، 1 و 2 میلی‌مولار) بود. تعداد 4 نشا در هر گلدان کاشته شد. اعمال تنش در موقعی­که ارتفاع گیاهان به‏حدود 25 سانتی­متر رسید انجام شد. محلول‌پاشی پوترسین یک هفته قبل از گلدهی و با‌ فاصله زمانی هر 7 روز یک‌بار تا مرحله 80 درصد گل‏دهی ‌انجام شد.
نتایج: نتایج نشان داد محلول‌پاشی 2 میلی‌مولار پوترسین از سایر غلظت‌ها موثرتر واقع شد و توانست اثرات مضر تنش خشکی را تا حد زیادی در این گیاه کاهش دهد. با افزایش خشکی هم‏چنین فعالیت آنتی ‎‏اکسیدانتی، فنل کل، پرولین و نشت الکترولیت افزایش یافت و در مقابل از محتوای نسبی آب برگ، رنگیزه‏های فتوسنتزی و پروتئین محلول کاسته شد. خشکی هم‏چنین باعث افزایش فعالیت آنزیم‌های آنتی ‌اکسیدانتی گایاکول پراکسیداز (GPX) و پلی‌فنل‌اکسیداز (PPO) و میزان مالون­دی‏آلدئید در این گیاه شد. با افزایش تنش خشکی تا سطح 50 درصد ظرفیت زراعی و محلول‌پاشی 1 میلی‌مولار پوترسین میزان اسانس جعفری مکزیکی افزایش یافت، در صورتی‏که در شرایط تنش شدید (25 درصد ظرفیت زراعی) از میزان آن کاسته شد. پوترسین از طریق القا مقاومت به خشکی باعث کاهش فعالیت آنزیم‌های آنتی ‌اکسیدانتی و میزان مالون‌دی‌آلدئید شد.
نتیجه‏گیری: استفاده از پوترسین موجب القا مقاومت به تنش خشکی در گیاه جعفری مکزیکی شد و به‌کارگیری غلطت 2 میلی‌مولار آن می‌تواند موثر و قابل توصیه می‌باشد.
 

بررسی تاثیر نانوذره و بالک اکسید روی بر بیان ژن‌های پراکسیداز و دلتا 1-پرولین-5-کربوکسیلات سنتتاز و فعالیت آنزیم پراکسیداز و محتوای پرولین در گیاه‫چه‌های ازمک

دوره 10، شماره 2، تابستان 1398، صفحه 118-132

https://doi.org/10.52547/JCT.10.2.118

علی ریاحی مدوار، مهشید قاضی‫زاده احسایی، فرشته جدید بنیاد، احسان نصیری‌فر

چکیده هدف: ارزیابی تاثیر نانوذره اکسید روی در مقایسه با اثرات فرم بالک آن بر فعالیت آنزیم پراکسیداز، بیان ژن­ پراکسیداز، محتوای پرولین و بیان ژن آنزیم 1-پرولین-5-کربوکسیلات سنتتاز (P5CS) در گیاهچه­های ازمک.
مواد و روش‏ها: گیاه­چه­های ازمک با سه تکرار مستقل و در قالب طرح کاملاً تصادفی بمدت 7 روز در حضور غلظت‌های مختلف این ذرات رشد کردند، سپس پارامترهای مذکور اندازه­گیری شدند.
نتایج: درحالی‏که فعالیت آنزیم پراکسیداز در تیمار با ذرات نانو و بالک به‫ترتیب در حضور غلظت­های بالاتر از 50 و 100 میلی‫گرم بر لیتر نسبت به نمونه شاهد به‏طور معنی­داری افزایش نشان داد، بیان ژن پراکسیداز در آن‏ها مشابه نمونه شاهد بود. از طرف دیگر، محتوای پرولین گیاهچه‌های تیمار شده، هماهنگ با افزایش غلظت نانو­ذره در محیط در مقایسه با نمونه شاهد به‏طورمعنی­داری افزایش یافت، درحالی‏که تفاوت معنی‏داری در بیان ژن P5CS در تیمارهای مختلف نسبت به نمونه شاهد مشاهده نشد. در گیاهچه‫های تیمار شده با فرم بالک، محتوای این اسید­آمینه تا غلظت 100 میلی‏گرم بر لیتر به‏طور معنی­داری افزایش و در غلظت‏های بالاتر از 250 میلی‏گرم بر لیتر به‏صورت معنی­داری نسبت به نمونه شاهد کاهش نشان داد. بیان ژن P5CS درگیاهچه‫­های تیمار شده با فرم بالک نیز تا غلظت 500 میلی‏گرم بر لیتر مشابه نمونه شاهد بود و در حضور بالاترین غلظت این ذره به‏صورت معنی­داری کاهش نشان داد.
نتیجه گیری: از مجموع نتایج چنین به‏نظر می­رسد که نانوذره اکسید روی نسبت به فرم بالک تاثیر کمتری بر پارامترهای ذکر شده داشته است که احتمالا به‏دلیل آزاد شدن کمتر یون روی تحت این شرایط باشد.

بررسی تاثیر نانواکسید روی بر برخی شاخص‌های رشد و فیزیولوژی گیاه پریوش (Catharantus roseus)

دوره 5، شماره 2، تابستان 1393، صفحه 173-183

https://doi.org/10.52547/JCT.5.2.173

محمدرضا امیرجانی، مهری عسکری، فاطمه عسکری

چکیده هدف: این تحقیق به‏منظور مطالعه تاثیر غلظت‌های مختلف نانوذرات اکسید‌روی بر روی برخی شاخص‌های رشدی، مقدار پرولین، ‌آلکالوئیدها و همچنین تغییرات فعالیت برخی آنزیم‏های آنتی اکسیدانی انجام گرفت. موادوروش‏ها: آزمایش در شرایط کشت گلخانه، به‏صورت کاملا تصادفی با 3 تکرار طراحی شد. گیاهان در معرض غلظت‌های مختلف2، 4، 5، 10و 15میکرومولار از نانوکود اکسیدروی قرار گرفتند و تاثیر این غلظت‌ها بر روی گیاه، با گیاه شاهد که از محلول غذایی کامل که حاوی سولفات روی است مقایسه شد. همچنین به‏منظور بررسی علائم کمبود روی، از غلظت صفر میکرومولار استفاده شد.  نتایج: تیمار گیاه با نانواکسیدروی در غلظت 2 سبب افزایش و در غلظت‌های بالاتر از 2 میکرومولار به‏طور معنی‌داری سبب کاهش در وزن تر و خشک و طول ریشه شدند. فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی در گیاهان تیمار شده با نانو اکسید روی نسبت به گیاه کنترل با افزایش غلظت نانواکسیدروی در محلول غذایی افزایش یافت. همچنین مقدار پرولین و آلکالوئیدهای کل با افزایش شدت تنش در گیاه افزایش یافت. نتیجه‏گیری: با افزایش غلظت نانو اکسیدروی جذب روی در مقیاس نانو بیشتر صورت گرفته است. به‏دلیل سمیت ایجاد شده، شاخص‌های رشدی گیاه کاهش  یافته و تنش اکسیداتیو در گیاه القا شده است. گیاه برای مبارزه با رادیکال‏های آزاد تولید شده فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی خود را افزایش داده است. همچنین میزان پرولین نیز که به هنگام تنش در گیاهان افزایش می‌یابد، افزایش یافت.