فصلنامه
کلیدواژه‌ها = اسانس
گیاهان دارویی

تاثیر نانوذرات نقره بر صفات فیزیکوبیوشیمیایی و عملکرد اسانس گیاه نعناع فلفلی (Mentha pipireta L.)

دوره 16، شماره 3، پاییز 1404، صفحه 245-262

https://doi.org/10.61882/JCT.16.3.245

محمد آبیاری

چکیده هدف: نعناع فلفلی (Mentha piperita L.) یکی از گیاهان مهم از نظر اقتصادی و دارویی است که بهواسطه پتانسیل خود در حوزه دارو و درمان، سبب جلب توجه محققان به استفاده از الیسیتورها برای افزایش اسانس و زیست­توده آن شده است. بنابراین، این مطالعه با هدف تعیین اثر نانوذرات نقره بر صفات فیزیکوبیوشیمیایی و عملکرد اسانس گیاه نعناع فلفلی انجام شد. مواد و روش‏ها: تعداد پنج ریزوم در در عمق 5 سانتی‌متری گلدان­های پلاستیکی کاشته شدند. با استقرار کامل گیاه در مرحله ده برگی، محلول­پاشی با غلظت­های صفر (شاهد)، 1 و 2 میلی­مولار نانوذرات نقره انجام شد. تاثیر نانوذرات نقره بر صفات فیزیکوبیوشیمیایی و عملکرد اسانس در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار تجزیه و تحلیل شد. نتایج: نتایج نشان داد که نانوذرات نقره، بهویژه با افزایش غلظت از 1 به 2 میلی­مولار، باعث افزایش صفات فیزیکوبیوشیمیایی و عملکرد اسانس نعناع فلفلی نسبت به شاهد شدند. غلظت 2 میلی­مولار نانوذره نقره بهعنوان موثرین تیمار سبب افزایش محتوای H2O2، پروتئین، فنول، فلاونوئیدها، فعالیت آنزیم­های آنتیاکسیدانت SOD، CAT، و APX شد. در محتوای رنگیزه­های کلروفیل و کارتنوئیدها و عملکرد اسانس نیز  چنین افزایشی مشاهده شد. نتیجه‏گیری: با توجه به آثار نانوذرات نقره بر صفات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی نعناع فلفلی، استفاده از غلظت 2 میلی­مولار نانوذره نقره می­تواند باعث افزایش رنگیزه­های فتوسنتزی، بهبود محتوای اسانس و تقویت سیستم آنتی­اکسیدانتی آنزیمی و غیرآنزیمی گیاه شود.

بررسی ساختار سلولی انواع مختلف کرک در گونهBoiss. Salvia macrosiphon و تغییرات آن‫ها در جمعیت‫های مختلف‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

دوره 15، شماره 4، زمستان 1403، صفحه 349-359

https://doi.org/10.61186/JCT.15.4.349

سید مهدی طالبی، مریم سمیعی

چکیده هدف:Boiss.   Salvia macrosiphon از گونه‫های معطر یک‫ساله  تیره Lamiaceae است که به‫طور وسیعی در کشور ایران می‫روید. به‫دلیل وجود متابولیت‌های ثانویه، این گونه کاربرد وسیعی در طب سنتی دارد. هدف از این مطالعه، تعیین انواع مختلف کرک در سطح اپی‫درم برگ این گونه و نحوه تغییر تراکم  و نوع کرک در بین جمعیت‌های مختلف آن است. مواد و روش‌ها:  به این منظور، تعداد 8 جمعیت از این گیاه از رویشگاه های  طبیعی آن جمع آوری شده و از هر جمعیت 3 برگ سالم و بالغ انتخاب شدند. برش گیری توسط دست انجام شد و رنگ آمیزی مضاعف توسط رنگ‫های کارمن زاجی و آبی متیل صورت پذیرفت. نتایج: در سطح اپیدرم برگ گونه مورد نظر پوشش کرکی متراکمی وجود داشته که متشکل از کرک‌های غیر غده‌ای و کرک‌های غد ه‌ای است. کرک‌های غیر غده‌ای فاقد انشعاب بودند و به اشکال یک تا پنج سلولی مشاهده شدند. کرک‌های غده‌ای از نوع سردارپایه کوتاه و پایه بلند، سپری و انگشتی شکل هستند. فراوان‌ترین نوع کرک‌ها درسطح برگ همه جمعیت‌ها، کرک‌های غیر غده‌ای دو تا چهار سلولی بودند. در میان کرک‌های غده‌ای، فراوان‌ترین نوع سردار پایه کوتاه بود. نتیجه گیری: تراکم کرک‫ها در بین جمعیت‫های مورد مطالعه متفاوت بوده که نشان دهنده تطابق گیاه  با زیستگاه گیاه  و فرآیند گونه زایی است. همچنین گیاهان جمعیت هایی که دارای تراکم کرک‫های سردار پایه کوتاه بیشتری بودند نسبت به گیاهان سایر جمعیت‫ها عطر بیشتری داشتند.