فصلنامه
نویسنده = حداد، رحیم

کشت بساک ارقام خیار (Cucumis sativus L.) گلخانه‌ای جهت القای کالوس

دوره 15، شماره 1، بهار 1403، صفحه 45-57

https://doi.org/10.61186/JCT.15.1.45

فاطمه رشتبر آستمال، رحیم حداد، قاسمعلی گروسی

چکیده هدف: هدف این تحقیق، اثر مختلف تنظیم‌کننده‌های رشد گیاهی و همچنین محیط کشت MS روی صفات وزن کالوس، درصد کالوس‌زایی و جنین‌زایی در کشت بساک دو رقم خیار سینا و نگین (Cucumis sativus L.)، مورد بررسی قرار گرفت. مواد و روش‌ها: آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار انجام شد. در آزمایش القای کالوس، فاکتورها شامل دو رقم خیار (سینا و نگین)، ترکیب غلظت‌های مختلف BAP (0، 7/0، 9/0و 1/1 میلی‌گرم در لیتر) و 2,4-D (0، 75/0، 1 و 25/1 میلی‌گرم در لیتر) بود.
نتایج: ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺣﺎﺻﻞ از ﮐﺸﺖ ﺑﺴﺎک و اﻟﻘﺎی ﮐﺎﻟﻮس ﻧﺸﺎن داد ﮐﻪ ﺗﻔﺎوت ﻣﻌﻨﯽداری بین دو ژﻧﻮﺗﯿﭗ وﺟﻮد دارد. بساک‌های کشت شده در محیط پایه MS و محیط‌های تهیه شده با غلظت‌های مختلف BAP پاسخی نشان ندادند و بعد از یک ماه از کشت از بین رفتند. بیشترین درصد کالوس‌زایی در هر دو رقم فاقد اختلاف معنی‌دار بودند. با بررسی اثر متقابل رقم، اکسین و سیتوکنین مشخص شد که بیشترین درصد کالوس‌زایی 100% در هر دو رقم در محیط‌ها با ترکیب BAP (7/0 و 9/0 میلی‌گرم در لیتر) با 2,4-D (75/0، 1 و25/1 میلی‌گرم در لیتر) و در رقم سینا BAP (1/1 میلی‌گرم در لیتر) با 2,4-D (75/0، 1 و25/1 میلی‌گرم در لیتر) بوده است. ولیکن کمترین درصد کالوس‌زایی در رقم نگین در حضور هورمون 2,4-D با غلظت 1 میلی‌گرم در لیتر با میانگین 333/33 درصد مشاهده شد. نتیجه‌گیری: به‌طور کلی استفاده از تنظیم‌کننده رشد  BAPو 2,4-D در محیط کشت  MSباعث القای کالوس در کشت بساک هر دو رقم خیار شد.

تاثیر سیلیکون بر میزان بیان ژن پراکسیداز و صفات ریخت‌شناسی گیاه جو تحت تنش خشکی

دوره 6، شماره 4، زمستان 1394، صفحه 451-460

https://doi.org/10.52547/JCT.6.4.451

رحیم حداد، صبا مخلصیان

چکیده هدف: هدف از این پژوهش بررسی تاثیر سیلیکون بر شدت بیان ژن پراکسیداز و برخی صفات ریخت‌ شناسی آن در دو لاین مقاوم و حساس گیاه جو تحت تنش خشکی بود. مواد و روش‌ها: میزان پروتئین محلول کل، رنگدانه‌های فتوسنتزی، RNA کل از برگ‌های تیمارهای مختلف استخراج شد. ژن  هدف پس از ساخت cDNA با استفاده از RT-PCR به‌صورت نیمه‌کمی بررسی شد. همچنین مقدار فعالیت آنزیم پراکسیداز  با روش Chance و پرولین نیز با روش Bates تحت تنش خشکی مورد ارزیابی قرار گرفت. بدین منظور، آزمایشی به‏صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در سه تیمار شاهد، خشکی و سیلیکون –خشکی (2میلی‌مولار سیلیکات‌سدیم/ کیلوگرم خاک) با سه تکرار در گلخانه اجرا شد. نتایج: کاربرد سیلیکون در هر دو لاین، میزان پروتئین محلول کل و رنگدانه‌های فتوسنتزی را تحت شرایط تنش خشکی افزایش داد.  آنالیز نیمه‌کمی RT-PCR اختلاف معنی‌داری را بین تیمارها نشان داد. بیشترین میزان بیان ژن پراکسیداز در تیمار سیلیکون-خشکی مشاهده شد. افزایش فعالیت آنزیم‌های ضد‌اکسنده و بررسی الگوی باندی این آنزیم‌ها بر روی ژل آکریل‌آمید نشان داد که شدت باندها در تیمار سیلیکون بیشتر بود. میزان پرولین در شرایط تنش در مقایسه با تیمار شاهد افزایش یافت و با کاربرد سیلیکون افزایش بیشتری مشاهده شد. نتیجه‌گیری: سیلیکون به تاثیر کاهش خسارت اکسیداتیو ناشی از گونه‌های فعال اکسیژن کمک می‌کند و با افزایش در فعالیت آنزیم‌های ضداکسنده، موجب حفاظت گیاه در برابر تنش‌های محیطی می‌شود.