فصلنامه
نویسنده = مهرابیان، صدیقه

بررسی ساختار تشریحی اندام‏های رویشی و نمو اندام‏های زایشی گیاه انبه (Mangifera indica L.)

دوره 5، شماره 4، زمستان 1393، صفحه 417-427

https://doi.org/10.52547/JCT.5.4.417

پریسا جنوبی، احمد مجد، صدیقه مهرابیان، فیصل رشیدی

چکیده هدف: انبه (Mangifera indica L.) درختی همیشه سبز و متعلق به تیره پسته ایان (Anacardiaceae) که در ایران در استان‏های هرمزگان و بلوچستان کشت می‏شود و تا‏کنون پژوهشی پیرامون ویژگی‏های ساختاری و تکوینی آن صورت نگرفته است. در پژوهش حاضر بررسی ساختار تشریحی اندام‏های رویشی و مراحل تکوینی اندام‏های زایشی این گیاه مد نظر قرار گرفتند.
مواد و روش‏ها: از اندام‏های رویشی نمونه برداری شد و در فیکساتور گلسیرین و اتانل تثبیت صورت گرفت. از اندام‏های زایشی گیاه در مراحل مختلف نموی از غنچه باز نشده تا گل رسیده نمونه برداری انجام شد. نمونه‏ها در فیکساتور FAA  تثبیت شدند  با میکروتوم برش گیری شده و با رنگ‏های هماتوکسیلین و ائوزین رنگ آمیزی صورت گرفت.
نتایج: بررسی ساختار نخستین و پسین ریشه، ساقه، دمبرگ، برگ، محور گل آذین و مریستم راس ساقه مشابهت این اندام‏ها با سایر دو‏لپه‏ای‏ها را نشان داد. نافه این گیاه دارای 5 پرچم است که تنها یکی از این پرچم‏ها  بارور بوده مابقی عقیم هستند. بساک‏ها دارای دو خانه و چهار کیسه گرده می‏باشند. لایه تاپتوم ترشحی بوده و دانه‏های گرده با سه منفذ می‏باشند. مادگی دارای یک برچه، تمکن پایه‏ای، یک تخمک واژگون و تخمک تک پوسته‏ای می‏باشد.  بافت‏های ترشحی، در اندام‏های زایشی آن دیده شدند.
نتیجه گیری: بر اساس یافته‏های تشریحی مشابهت این گیاه با دیگر دولپه‏ای‏ها مشاهده گردید. با توجه به بررسی مراحل نمو زایشی اطلاعات جدیدی برای شناسایی این گیاه به‏دست آمد. 
 

بررسی تکوین اندام‌های زایشی در گیاه دارویی تشنه داری Scrophularia striata Boiss.

دوره 5، شماره 3، پاییز 1393، صفحه 233-243

https://doi.org/10.52547/JCT.5.3.233

احمد مجد، علی‏رضا رنگین، گلناز تجدد، صدیقه مهرابیان، معصومه میرزایی

چکیده هدف: بررسی تکوینگلبرایدرکتمایزسلولیوساز و کارهایژنتیکیلازمبرایاندام‏زاییمناسباست. درپژوهشحاضر تکوین اندام‌های زایشی S. striataبررسیشد. مواد و روش‌ها: غنچه‌هایگل‌درمراحلنموبرداشتشدند،پس از تثبیت درFAA وگذراندن مراحل آبگیری، قالب‏گیریدرپارافینبامیکروتومبرش‏گیری و باهماتوکسیلین ـ ائوزین رنگ‏آمیزیشدند. مراحلتکوین اندام زایشی با استفادهازمیکروسکوپنوریبررسی و عکس‏برداری شد. نتایج: نتایج نشان داد که پس از تحول مریستم رویشی به زایشی، برگه و کاسبرگ‌ها به‏سرعت تشکیل می‌شوند. ایجاد پریموردیوم‏های گلبرگی و پرچمی تقریبا هم‏زمان است، تحول توده مریستمی هاگزای به مادگی در مرحله پایانی انجام می‌شود. تخمدان، تخمک‌ها، خامه و کلاله مراحل تکوینی سریعی دارند. بساک پرچم‌هااز نوع چهار حجره‌ای (تتراسپورانژی) است. تترادهای میکروسپوری چهار وجهی و دانه‌هایگردهبالغ بیضی شکل و سهشیاری هستند. سلول‌های لایهپرستار پایداری طولانی دارند و اغلب یک هسته‌ای می‌باشند. تترادهای مگاسپوری آرایش خطی دارند. تخمک‌ها واژگون و تمکن محوری است. نتیجه گیری: بررسی نشان داد که هرگلدارای5 کاسبرگ‏،5 گلبرگپیوسته‏،4 پرچم و مادگی دوبرچه‏ایاست. دانه‌های گرده سهشیاری، بیضی شکل و از نظر اندازه از نوع متوسط هستند. نمو کیسهرویانیاز تیپپلی‏گونوماست.