فصلنامه
نویسنده = مصطفایی، فرهاد

بهترین منبع سلول اتولوگ برای بازسازی نقایص با اندازه بحرانی مفاصل زانو در گوسفند

دوره 14، شماره 4، زمستان 1402، صفحه 353-372

https://doi.org/10.61186/JCT.14.4.353

فاطمه زارعی، راضیه شفقی، محمدمهدی دهقان، فرهاد مصطفایی، لیلا تقی یار، محمدرضا باغبان اسلامی نژاد

چکیده هدف: استئوآرتریت (OA) یک بیماری ناتوان کننده‌ با بار روانی و اقتصادی  است. امروزه  استفاده از سلول‌های بنیادی  مزانشیمی (MSCs) بسیار مورد توجه است. لذا انتخاب منبع سلولی مناسب یکی از چالش‌های درمان OA است. هدف از این مطالعه بازسازی ضایعه غضروفی  ( اندازه بحرانی)  در زانوی گوسفند با استفاده از سلول‌های اتولوگ کندروسیت، MSCs حاصل از  بافت مغز استخوان (Bm-MSCs)و MSCs مشتق از بافت چربی (Ad-MSCs) که در شرایط کاملا یکسان جداسازی و کشت  شده است.  مواد و روش‌ها: در مطالعه حاضر از گوسفند نژاد Najdi 12 ماهه استفاده شد. کندروسیت‌ها از انتهای دنده، Bm-MSC از مغز استخوان  و Ad-MSCs از بافت چربی گوسفند  جدا شدند. سپس سلولهای جدا شده در محیط‫های کشت و شرایط دمای 37 درجه سانتی‫گراد یکسان کشت شدند. پس از بررسی هوییت  MSCs و کندروسیت‫ها، مقدار ۱۰۶×۵ سلول در هر میلی‌لیتر  ژل کلاژن نوع I کاشته شد. سپس به ضایعه غضروف  در زانوی گوسفند پیوند شد. دو ماه پس از پیوند، میزان ترمیم با روش ماکروسکوپی و رنگ‌آمیزی بافت‌شناسی H&E و Safranin  fast green/O بررسی شد. نتایج: هوییت سلول‫های MSCs کندروسیت تایید شد. بر اساس مشاهدات در گروه‌های درمانی، آسیب توسط بافت غضروف شبه هیالین در مقایسه با گروه‌های کنترل (untreated) و sham پر شده است. همچنین، سطح بافت تشکیل شده در Bm-MSCs و کندروسیت صاف‌تر از گروه Ad-MSCs  بودp<0.05) *). غضروف هیالین Bm-MSCs واضح‌تر از گروه Ad-MSCs است. ولی تفاوت معنی‫داری نشان داده نشد. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که سه منبع سلولی برای این منظور مناسب هستند. Ad-MSCs به‫دلیل سهولت دسترسی توصیه می‫شوند.