فصلنامه
نویسنده = آکریم علمدار، سبحان
علوم دامی

مقایسه روش‌های انجماد اسپرم بر زنده‌مانی اسپرم در حیوانات اهلی: یک مرور سیستماتیک و فراتحلیل

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 30 تیر 1405

https://doi.org/10.61882/jct.2026.2089485.2136

مهدی خدایی مطلق، سبحان آکریم علمدار

چکیده هدف: هدف این مطالعه مرور سیستماتیک و فراتحلیل، کمی‌سازی اثر ترکیبی روش‌های بهینه‌شده انجماد اسپرم (مانند پلت DMA، ذوب خشک، افزودنی‌های نانو و انجماد برنامه‌پذیر) در مقایسه با روش‌های استاندارد بر زنده‌مانی و تحرک اسپرم در حیوانات اهلی و همچنین شناسایی منابع ناهمگونی و ارزیابی سوگیری انتشار بود.
مواد و روش‏ها: ر اساس راهنمای پریزما ۲۰۲۰، پایگاه‌های داده PubMed، Scopus، Web of Science، Google Scholar، SID، مگیران و فهرست منابع مرتبط را تا نوامبر ۲۰۲۵ به‌طور سیستماتیک جستجو کردیم. معیارهای ورود: مطالعات مقایسه‌ای روی حیوانات اهلی، گزارش میانگین ± انحراف معیار برای زنده‌مانی/تحرک پس از یخ‌گشایی و حجم نمونه حداقل شش. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار Comprehensive Meta-Analysis نسخه ۴ و با مدل اثرات تصادفی تحلیل شدند. اندازه اثر: تفاوت میانگین استانداردشده (SMD). ناهمگونی: مجذور I و آزمون Q. سوگیری: نمودار قیفی و آزمون Egger’s.
نتایج: از ۱۳ مطالعه شناسایی‌شده، ۱۱ مطالعه (شامل ۲۷۶ نمونه اسپرم) وارد فراتحلیل نهایی شدند. روش‌های بهینه‌شده به طور معنی‌داری زنده‌مانی (SMD = 4.514, 95% CI: 3.253 – 5.776, Z=7.014, P< 0.001, I² = 86.2% ) و تحرک (SMD = 3.161, 95% CI: 2.378 – 3.943, Z=7.919, P< 0.001, I² = 75.7%) اسپرم را بهبود بخشیدند. سوگیری انتشار در هر دو پیامد حداقل بود.

نتیجه‏گیری: پروتکل‌های بهینه‌شده به طور چشمگیری از روش‌های استاندارد بهتر عمل می‌کنند و توصیه می‌شود در برنامه‌های اصلاح نژاد برای افزایش نرخ باروری و حفظ ژنتیک در حیوانات اهلی به کار گرفته شوند