درمان سرطان مثانه به واسطه ی واکسن
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 19 خرداد 1405
https://doi.org/10.61882/jct.2026.2064491.2097
فاطمه رضایی، مائده تمیمی، محمد جواد دهقان عصمت آبادی، علی اصغر دلدار
چکیده سرطان مثانه یکی از شایعترین بدخیمیهای دستگاه ادراری است که از اپیتلیوم مثانه منشأ میگیرد. در سالهای اخیر، ایمنیدرمانی مبتنی بر واکسن بهعنوان یکی از رویکردهای نوین و امیدبخش در درمان این سرطان مورد توجه قرار گرفته است. واکسن باسیل کالمت-گوئرین (BCG) نخستین و شناختهشدهترین واکسن مورد استفاده در درمان سرطان مثانه است که بهویژه در بیماران مبتلا به سرطان مثانه غیرتهاجمی عضلانی، از طریق تحریک پاسخهای ایمنی غیراختصاصی، نقش مهمی در کنترل بیماری ایفا میکند. افزون بر BCG، واکسنهای جدیدتری شامل واکسنهای مبتنی بر سلول، بهویژه واکسنهای مبتنی بر سلولهای دندریتیک، واکسنهای پپتیدی و واکسنهای mRNA توسعه یافتهاند که با هدف القای پاسخ ایمنی اختصاصی ضدتومور طراحی شدهاند. این واکسنها با شناسایی و هدف قرار دادن آنتیژنهای مرتبط با تومور، ظرفیت مناسبی برای بهبود نتایج درمانی دارند. همچنین، ترکیب این راهبردها با مهارکنندههای نقاط بازرسی ایمنی، مانند PD-1، میتواند اثربخشی درمان را افزایش دهد. در این مقاله مروری، انواع واکسنهای مورد استفاده در درمان سرطان مثانه، سازوکار عملکرد، مزایا، محدودیتها و چشماندازهای آینده آنها بررسی میشود. با وجود پیشرفتهای امیدوارکننده، چالشهایی مانند فرار ایمنی تومور، هزینه بالای تولید و نیاز به مطالعات بالینی گستردهتر همچنان پابرجاست. ازاینرو، بهینهسازی راهبردهای درمانی و توسعه روشهای مقرونبهصرفهتر از اولویتهای مهم پژوهشهای آینده خواهد بود.
