سلول و بافت

چکیده هدف: نانوذرات دی­اکسیدتیتانیوم (Tio₂) در صنعت، پزشکی به‫طور گسترده­ای استفاده می­شوند. نانوذرات برای محیط زیست و سلامت انسان به‫ویژه بر سیستم عصبی در حال رشد، مضر هستند. در این مطالعه سمیت جنینی غلظت­های مختلف نانوذرات Tio₂ بر بافت قشر مغز جنین جوجه بررسی شد. مواد و روش‏‫ها: در این مطالعه 90 عدد تخم مرغ نطفه­دار به پنج گروه دسته بندی شدند: گروه شاهد (بدون تیمار) و چهار گروه درمانی که دوزهای، صفر (شم)، 5/12، 25 و 50 میکروگرم بر میلی‫لیتر از نانوذرات Tio2 دریافت نمودند. سپس در روزهای ۷، ۹ و ۱۳، بعد از ارزیابی مورفولوژی، وزن و طول، از مخ و مخچه جنین­ها نمونه بافتی تهیه و 48 ساعت در بافر فرمالین ۱۰ درصد ثابت شد. بعد از مراحل پاساژ بافتی از نمونه­ها برش تهیه و با هماتوکسیلین و ائوزین رنگ­آمیزی شد. سرانجام، مطالعات بافت­شناسی و آسیب­شناسی و هسیتومورفومتری انجام پذیرفت. نتایج: نانوذرات TiO₂ باعث مرگ جنین در غلظت­های 25 و 50 میکروگرم بر میلی لیتر در تمام روزها می­شوند. در مطالعات مورفولوژیکی، کاهش وزن و طول جنین­های 13 روزه تیمار شده با غلظت 50 میکروگرم مشاهده شد. همچنین در بررسی­های میکروسکوپی، کاهش تعداد سلول‌های قشر مخ و سلو‫­های پورکنژ قشر مخچه را در جنین‌های 13 روزه تیمار شده با غلظت 50 میکروگرم  نشان داد. ارزیابی‌ها، پرخونی در قشر مخچه را نشان داد. نتیجه گیری: تزریق نانوذرات قبل از انکوباسیون اثرات نامطلوبی بر مغز جنین در حال رشد دارد. به‫طوری‫که آسیب­ها با سن جنینی بیشتر می­شوند و بالاترین آسیب در روز 13 انکوباسیون اتفاق افتاد.