بررسی اثر سالیسیلیک اسید بر برخی از پارامترهای رشد و برهمکنش آن با دو هورمون اکسین و ژیبرلین در گیاه سیبزمینی (Solanum tuberosum) تحت کشت در شیشه
دوره 15، شماره 4، زمستان 1403، صفحه 269-280
https://doi.org/10.61186/JCT.15.4.269
محمد صادق مالکی، علی اکبر احسانپور
چکیده هدف: هورمون سالیسیلیک اسید بهعنوان یک تنظیمکننده رشدی میتواند با هورمونهای اکسین و ژیبرلین برهمکنش نشان داده و در القا رشد و فرایندهای متابولیسمی گیاه سیبزمینی موثر باشد. سیبزمینی یکی از مهمترین گیاهان زراعی است که کشت در شیشه آن میتواند بهعنوان مدل در شرایط آزمایشگاهی مورداستفاده قرار گیرد. هدف از انجام این مطالعه بررسی اثر سالیسیلیک اسید بر شاخصهای رشدی و برهمکنش با سایر هورمونهای گیاهی میباشد. مواد و روشها: در این مطالعه گیاهچههای سیبزمینی تحت غلظتهای 0، 1/0، 1، 10 و 100 میکرومولار سالیسیلیک اسید در شرایط کشتدرشیشه کشت شدند. پس از چهار هفته پارامترهای رشدی، میزان کلروفیل a و b، کاروتنوئید و محتوای هورمونهای اکسین و ژیبرلین اندازهگیری شدند. نتایج: دادههای مطالعه حاضر نشان داد محتوای نسبی آب، سطح برگ، طول اندام هوایی و ریشه در غلظتهای 1/0، 1 و 10 میکرومولار نسبت به نمونه شاهد افزایش معنیداری یافت که بالاترین میزان تحت غلظت 10 میکرومولار مشاهده شد. علاوه بر این، میزان رنگدانههای فتوسنتزی و محتوای هورمونهای اکسین و ژیبرلین در گیاه الگویی مشابه با پارامترهای رشدی را نشان دادند. در مقابل غلظت 100 میکرومولار موجب مهار و یا کاهش تمام پارامترهای مورد سنجش در این مطالعه شد. نتیجهگیری: بهنظر میرسد سالیسیلیک اسید در غلظتهای پائین بهدلیل اثرات مستقیم هورمون بر فرایندهای متابولیسمی و آنزیمی سبب افزایش پارامترهای رشدی، رنگدانههای فتوسنتزی و محتوای اکسین و ژیبرلین شده است. در مقابل در غلظتهای بالا به دلیل تجمع بالای گونههای فعال اکسیژن تولید شده بهوسیله سالیسیلیک اسید و تنش اکسیداتیو ناشی از آن پارامترهای رشدی مهار شد.
