فصلنامه
نویسنده = مالکی، محمد صادق

بررسی اثر سالیسیلیک اسید بر برخی از پارامترهای رشد و برهم‌کنش آن با دو هورمون اکسین و ژیبرلین در گیاه سیب‌زمینی (Solanum tuberosum) تحت کشت در شیشه

دوره 15، شماره 4، زمستان 1403، صفحه 269-280

https://doi.org/10.61186/JCT.15.4.269

محمد صادق مالکی، علی اکبر احسانپور

چکیده هدف: هورمون سالیسیلیک اسید به‌عنوان یک تنظیم‌کننده رشدی می‌تواند با هورمون‌های اکسین و ژیبرلین برهم‌کنش نشان داده و در القا رشد و فرایندهای متابولیسمی گیاه سیب‌زمینی موثر باشد. سیب‌زمینی یکی از مهم­ترین گیاهان زراعی است که کشت‌ در ‌شیشه آن می‌تواند به‌عنوان مدل در شرایط آزمایشگاهی مورداستفاده قرار گیرد. هدف از انجام این مطالعه بررسی اثر سالیسیلیک اسید بر شاخص‌های رشدی و برهم‌کنش با سایر هورمون‌های گیاهی می‌باشد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه گیاه‫چه‌های سیب‌زمینی تحت غلظت‌های 0، 1/0، 1، 10 و 100 میکرومولار سالیسیلیک اسید در شرایط کشت‌در‌شیشه کشت شدند. پس از چهار هفته پارامتر‌های رشدی، میزان کلروفیل a و b، کاروتنوئید و محتوای هورمون‌های اکسین و ژیبرلین اندازه‌گیری شدند. نتایج: داده‌های مطالعه حاضر نشان داد محتوای نسبی آب، سطح برگ، طول اندام هوایی و ریشه در غلظت‌های 1/0، 1 و 10 میکرومولار نسبت به نمونه شاهد افزایش معنی‌داری یافت که بالاترین میزان تحت غلظت 10 میکرومولار مشاهده شد. علاوه ‌بر ‌این، میزان رنگ‌دانه‌های فتوسنتزی و محتوای هورمون‌های اکسین و ژیبرلین در گیاه الگویی مشابه با پارامترهای رشدی را نشان دادند. در مقابل غلظت 100 میکرومولار موجب مهار و یا کاهش تمام پارامترهای مورد سنجش در این مطالعه شد. نتیجه‌گیری: به‫نظر می‌رسد سالیسیلیک اسید در غلظت‌های پائین به‫دلیل اثرات مستقیم هورمون بر فرایندهای متابولیسمی و آنزیمی سبب افزایش پارامترهای رشدی، رنگ‌دانه‌های فتوسنتزی و محتوای اکسین و ژیبرلین شده است. در مقابل در غلظت‌های بالا به دلیل تجمع بالای گونه‌های فعال اکسیژن تولید شده به‌وسیله سالیسیلیک اسید و تنش اکسیداتیو ناشی از آن پارامترهای رشدی مهار شد.