فصلنامه
نویسنده = عسکری، مهری

اثر نانو ذرات اکسیدآهن بر رشد و فیزیولوژی گیاه یونجه (Medicago sativa L) تلقیح یافته با Rhizobium meliloti

دوره 11، شماره 1، بهار 1399، صفحه 25-43

https://doi.org/10.52547/JCT.11.1.25

مهری عسکری، سید مهدی طالبی، معصومه شفیعی ‏گواری

چکیده هدف: هدف از این مطالعه بررسی اثر برهم‌کنش تلقیح باکتریایی و تیمار آهن (نانو و کلات‌آهن) بر خصوصیات فیزیولوژیکی یونجه می‌باشد.
مواد و روش‏ها: در این مطالعه اثرات تلقیح Rhizobium melilotiسویه استاندارد، غلظت‌های مختلف آهن (کلات آهن، ٠، ٥، ۱٠، ٢٠ و ٢٥ میکرومولار نانو ذرات اکسیدآهن) و اثر متقابل تلقیح باکتریایی و تیمار آهن به‏مدت ٤٥ روز بر گیاه یونجه در قالب آزمایشات فاکتوریل در یک طرح کاملا تصادفی در سه تکرار مطالعه شده است. صفات مورد ارزیابی شامل شاخص‌های رشد، مقدار رنگیز‌ه‌های فتوسنتزی، پروتئین، پرولین، فعالیت آنتی‌اکسیدانت‏ها، درصد فعالیت بازدارندگی رادیکال دی‌فنیل‌پیکریل‌هیدرازیل (DPPH) و مقدار عناصر بودند.
نتایج: تلقیح ریزوبیومی به‏تنهایی اثرات سودمندی بر رشد یونجه نشان داد و باعث افزایش پارامترهای رشد، رنگیزه‌ها، میزان پروتئین و جذب پتاسیم و فسفر شد اما بر مقدار پرولین و آنتی‌اکسیدانت‌ها اثری نداشت. تیمار آهن بر پارامترهای رشد، رنگیزه‌ها، میزان پروتئین و جذب عناصر اثر مثبت داشت. بیشترین شاخص‌های رشد در غلظت 25 میکرومولار نانوآهن مشاهده شد. بیشترین مقدار پرولین و فعالیت آنتی‌اکسیدانتی در شاهد (μM 0 نانوآهن) سنجش شد. از این‌رو این غلظت برای گیاه یونجه تنش محسوب می‌شود. اثرات منفی ناشی از تیمار 0 میکرومولار نانوآهن بر گیاه یونجه تلقیح‌یافته با ریزوبیوم ملیلوتی کاهش یافت. در واقع ریزوبیوم با کاهش شرایط تنش باعث افزایش مقاومت گیاهان تلقیح‌یافته می‌شود.
نتیجه‏گیری: هم‏زیستی ریزوبیوم-یونجه همراه با نانوکود آهن علاوه بر افزایش رشد گیاه می‌تواند باعث افزایش مقاومت گیاه نسبت به تنش‌ها ‌شود. بیشترین مقدار پارامترهای رشد، رنگیزه‌ها و پروتئین در گیاهان تلقیح‌یافته با ریزوبیوم ملیلوتی و 10 میکرومولار نانوآهن اندازه‌گیری شد.
 

تغییرات پروتئین و سیستم آنتی‌اکسیدانتی خیار‌ رقم اصفهانی در پاسخ به تنش خشکی

دوره 7، شماره 4، زمستان 1395، صفحه 375-385

https://doi.org/10.52547/JCT.7.4.375

فریبا امینی، مهری عسکری، مهناز حقیر

چکیده هدف: با توجه به ­اینکه ایران در دنیا یک منطقه خشک و نیمه­خشک به‌شمار می­آید و همچنین یکی از کشورهای اصلی تولیدکننده خیار محسوب می‏شود بررسی اثرات خشکی بر این گیاه و تغییرات سیستم آنتی­اکسیدانتی از اهمیت خاصی برخوردار است.
مواد و روش‌ها: در این پژوهش خیار رقم اصفهانی در شرایط گلخانه­ای کشت داده شد و در مرحله 3 تا 5 برگی از رشد گیاه به­منظور بررسی تغییرات پروتئینی و سیستم آنتی­اکسیدانتی به مدت 21 روز در معرض چهار سطح از تنش خشکی (100، 75، 50 و 25 درصد ظرفیت زراعی) قرارگرفت و پاسخ­های گیاه بررسی شد. میزان نشت الکترولیت، پراکسیداسیون­لیپید، پروتئین، پرولین، آنتی­اکسیدانت کل، کاتالاز و گایاکول­پراکسیداز، α­توکوفرول ­و پراکسیدهیدروژن اندازه­گیری شد.
نتایج: بررسی نتایج این مطالعه نشان داد که میزان نشت الکترولیت، پراکسیداسیون لیپید، پرولین، آنتی­اکسیدانت­کل، کاتالاز، گایاکول­پراکسیداز ، α­توکوفرول و ­پراکسیدهیدروژن تحت تنش خشکی در مقایسه با نمونه شاهد افزایش یافت و تنها شاخص میزان پروتئین تحت تنش خشکی در مقایسه با نمونه‌ شاهد کاهش یافت.
نتیجه‌گیری: نتایج این تحقیق نشان داد که احتمالا تحمل به­خشکی رقم خیار مورد نظر با توجه به فعالیت‏های سیستم آنتی­اکسیدانتی آنزیمی و غیرآنزیمی و همچنین تجمع پرولین صورت می­گیرد.