سلول و بافت

چکیده هدف: با رها کردن پلاستیک‌های یکبار مصرف در محیط زیست، این پلاستیک‌ها فرسوده شده و در اثر عوامل مختلف در اندازه‫های کوچک‫تر می‌شکنند و تحت عنوان میکرو و نانوپلاستیک‌ها وارد اکوسیستم آبی و خاکی شده و ممکن است توسط موجودات آبزی بلعیده شوند و در بدن آن‌ها تجمع یابند. همچنین می‌توانند توسط ریشه‌ی گیاهان جذب شوند و وارد زنجیره غذایی ما انسان‫ها شوند. در نتیجه بررسی اثرات سمی آن‫ها در بافت‫های حیاتی از قبیل بافت قلب مهم به‫نظر می‫رسد. مواد و روش‌ها: در این پژوهش تجربی 12 سر موش صحرایی نر نژاد ویستار با سن  4 هفته ای (250 گرم) به‫طور تصادفی به دو گروه تقسیم شدند. حیوانات گروه آزمایش به‫مدت 90 روز و روزانه ppm 200 نانوپلاستیک‌های پلی‌اتیلن ترفتالات به‫صورت گاواژ دریافت کردند و به‫شکل هم‫زمان گروه کنترل نیز محلول نمکی بافر فسفات  (pH=7.4) دریافت کردند. بعد از این مدت موش‫ها بی‫هوش شدند و پس از جداسازی سرم، سطوح لاکتات دهیدروژناز و کراتین کیناز سنجیده شد. میزان پراکسیداسیون لیپیدی، ظرفیت آنتی اکسیدانتی کل و فعالیت آنزیم کاتالاز نیز در بافت قلب سنجیده شد، نتایج با گروه کنترل مقایسه شد. مطالعات آسیب شناسی بافتی نیز با میکروسکوپ نوری بررسی شد. نتایج: نتایج نشان داد نانوپلاستیک‌های پلی‌اتیلن ترفتالات باعث افایش معنی‫داری در سطوح لاکتات دهیدروژناز و کراتین‌کیناز می‌شوند. همچنین افزایش پراکسیداسیون لیپیدی، کاهش ظرفیت آنتی‫اکسیدانتی کل و کاهش فعالیت کاتالاز در بافت قلب حیوانات گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل مشاهده شد. در مطالعات بافت شناسی، ادم بین عضلانی و انحطاط میوفیبریل ها در گروهی که نانوپلاستیک دریافت کرده بودند مشهود بود. نتیجه گیری: به‫نظر می رسد نانوپلاستیک‌های پلی‌اتیلن ترفتالات در بلند مدت توانایی آسیب زدن به بافت قلب را دارند.