فصلنامه
نویسنده = طباطبایی وکیلی، صالح

تاثیر آنتی‌اکسیدانتی عصاره گیاه میخک (Syzygium aromaticum) بر کیفیت اسپرم قوچ عربی طی نگه‫داری منی به حالت مایع‬‬

دوره 14، شماره 2، تابستان 1402، صفحه 96-106

https://doi.org/10.61186/JCT.14.2.96

صالح طباطبائی وکیلی، رقیه زیدی

چکیده هدف: ترکیبات لیپیدی غشای پلاسمایی اسپرم پستانداران، به‫دلیل وجود مقادیر بالای اسیدهای چرب غیراشباع، به‫شدت نسبت به تنش اکسیداتیو حساس هستند. در سال­های اخیر، در خصوص خواص آنتی‫اکسیدانتی برخی گیاهان و نقش حفاظتی آن­ها برای اسپرم­های حیوانات تحقیقاتی صورت گرفته است. لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر برون­تنی عصاره میخک بر فراسنجه­های کیفی و حفظ حیات اسپرم‌­ها تحت شرایط  نگه‫داری منی به حالت مایع انجام شد.
مواد و روش­ها: اسپرم­گیری از 8 راس قوچ عربی به‫طور هفتگی به‫مدت 6 هفته انجام شد و منی مخلوط آن‫ها پس از رقیق­سازی، به 5 قسمت تقسیم شد. تیمارها شامل افزودن سطوح صفر، 25، 50، 75 و 100 میکروگرم در میلی­لیتر عصاره جوانه میخک به منی رقیق شده قوچ عربی بود. در زمان­های صفر، 24، 48، 72 و 96 ساعت پس از  نگه‫داری تیمارها در دمای 5 درجه­ سانتی­گراد، فراسنجه­های کیفی اسپرم­ها ارزیابی شدند.
نتایج: در زمان صفر، فراسنجه­های کیفی اسپرم­ها تحت تاثیر تیمارها قرار نگرفتند. در زمان 24 ساعت، درصد تحرک، زنده­مانی و سلامت غشای پلاسمایی اسپرم­ها در تیمار 100 میکروگرم عصاره میخک کاهش یافتند (05/0>P). با سپری شدن زمان تا 96 ساعت، غلظت­های 25 و 50 میکروگرم عصاره میخک سبب بهبود درصد تحرک، زنده­مانی و سلامت غشای پلاسمایی اسپرم­ها شدند (05/0>P). تفاوت میزان ناهنجاری‫های مورفولوژیکی اسپرم­ها در بین تیمارها معنی­دار نشد.
نتیجه­گیری: به‫طور کلی، افزودن 25 میکروگرم عصاره میخک به‫هر میلی­لیتر رقیق کننده منی قوچ عربی سبب بهبود تحرک، زنده­مانی و سلامت غشای پلاسمایی اسپرم­ها طی  نگه‫داری منی تحت دمای 5 درجه سانتی­گراد شد. 

اثر سطوح مختلف لسیتین سویا بر کیفیت منی و نسبت جنسیت اسپرم گاو هلشتاین با تکنیک Real-time qPCR

دوره 10، شماره 3، پاییز 1398، صفحه 133-142

https://doi.org/10.52547/JCT.10.3.133

سپیده رستمی، محمدتقی بیگی‏ نصیری، محمد نظری، صالح طباطبایی وکیلی

چکیده هدف: پژوهش حاضر به­منظور بررسی استفاده از سطوح مختلف لسیتین سویا در رقیق­کننده تریس بر کیفیت منی و نسبت جنسیت با استفاده از تکنیک real-time qPCR اجرا شد.
مواد و روشها: نمونه­گیری از چهار گاو نر نژاد هلشتاین، یک بار در هفته انجام شد و سپس نمونه­های مناسب با هم مخلوط شدند. نمونههای اسپرم (در چهار تکرار) به سه گروه شامل صفر، یک و دو درصد لسیتین سویا اختصاص داده­شد. و فراسنجه­های کیفی و نیز نسبت جنسیت منی در آن­ها تعیین شد. در این تحقیق به­منظور شستشوی منی و حذف سلول­های مرده، از تکنیک شنا به‏سمت بالا (Swim up) استفاده شد. ژن‏های PLPو SRY به‏ترتیب برای جداسازی قطعات خاصی از توالی‏های کروموزوم X- وY- تکثیر شدند. در این روش PAR به‏عنوان ژن مرجع جهت نرمال­سازی داده­های حاصل از بیان ژن در واکنش real- time qPCR استفاده شد.
نتایج: نتایج پژوهش حاضر نشان داد که تکنیک Swim up و سطوح مختلف لسیتین سویا موجب بهبود کیفیت منی شدند. علاوه‏ براین، استفاده از تکنیک Swim up باعث کاهش معنی­دار بیان ژنPLP (11/0±75/0) و افزایش معنی­دار بیان ژن SRY (13/0±37/1) شد. اما استفاده از سطوح مختلف لسیتین سویا تغییری در نسبت جنسیت اسپرم ایجاد نکرد.
نتیجه گیری: به‏طورکلی، لسیتین سویا یک‏ جایگزین مناسب برای منابع حیوانی بوده و موجب بهبود کیفیت مایع منی می‏شود. با توجه به محدودیتهای موجود در استفاده از منابع حیوانی در رقیق کننده گاو، استفاده از لسیتین سویا به‏عنوان یک منبع گیاهی پیشنهاد می‏شود.