سلول و بافت

چکیده هدف: استرس اکسیداتیو عدم تعادل بین اکسیدانت‌ها و آنتی‌اکسیدانت‌ها در سطح سلولی است که منجر به ناباروری در مردان می‌‫شود. چندین دهه است که گونه‌های واکنشی اکسیژن به‫عنوان عامل مخرب و آسیب‌رسان به سلول‌ها و بافت‌ها شناخته شده است، سلول‌ها برای کنترل فعالیت‌های فیزیولوژیک خود مقادیر کم و کنترل شده ROS را تولید می‌کنند در شرایط طبیعی، ROS تولید شده در مایع منی، به‫طور پیوسته توسط آنتی‌اکسیدانت‌های مایع منی غیرفعال می‌شود، زنجیره‌های اسید چرب غیراشباع در غشای پلاسمایی اسپرم نسبت به شرایط استرس اکسیداتیو آسیب‌پذیر است  و بدین ترتیب اسپرماتوزوآ برای غلبه بر شرایط استرس اکسیداتیو به سیستم‌های آنتی‌ا‌کسیدانی خارج سلولی وابسته است. یکی دیگر از دلایل ایجاد شرایط استرس اکسیداتیو برای اسپرماتوزوآ، علاوه بر پایین بودن سطح آنتی‌اکسیدانت‌ها در مایع منی، تولید بیش از حد ROS توسط اسپرماتوزوآ با مورفولوژی غیرطبیعی است  بنابراین یکی از دلایل ایجاد شرایط استرس اکسیداتیو در مایع منی ناشی از عدم تعادل بین تولید ROS و غیرفعال شدن آن توسط آنتی‌اکسیدانت‫ها است. قرار گرفتن در معرض غلظت‌های بالای ROS باعث اختلال در غشاء میتوکندری، غشای پلاسمایی و همچنین قطعه قطعه شدن کروموزومی می‌شود که این امر باعث کاهش تحرک و زنده ماندن اسپرم می‌شود. افزایش تشکیل ROS با کاهش تحرک اسپرم همراه است. این احتمال وجود دارد که افزایش تولید ROS در نهایت سبب کاهش فسفوریلاسیون پروتئین‌های آکسونمی و عدم تحرک اسپرم شود. این‫حالت منجر به کاهش سیالیت غشاء که به نوبه خود برای ادغام اسپرم- اووسیت لازم است، نیز می‌شود. استفاده از آنتی‌اکسیدانت‌هایی مانند  سیلیمارین می‌­تواند مانع اثرات تنش اکسیداتیو شود. خار مریم معروف­ترین نام رایج انگلیسی این گونه است و نام های دیگر عبارتند از: خار مریم، خار مریم، خار مریم، خار مریم، خار بانو، تاج مسیح، خار زهره، خار شفا، خار مریم، برگ خوک، خار شاهی، شیر مار، خار خار و کنگر وحشی. گیاه دارویی خار مریم در طب سنتی چین و اکثر کشورهای اروپایی به‫طور گستردهای در درمان اختلالات کبدی و صفراوی استفاده می‫شود. عصاره بذر این گیاه دارویی که به‫نام سیلیمارین معروف است کبد را در برابر انواع مسمومیت­ها محافظت می‫نماید. سیلیمارین شامل مجموعه­ای از فلاونوییدها و دیگر ترکیبات متعدد با خواص آنتی­اکسیدانتی، ضدالتهابی و افزایش­دهنده گلوتاتیون سلولی است از جمله ترکیبات فلاونوئیدی مختلف موجود در گیاه خار مریم یا مارتیغال (Silybum marianum)، سیلی‌بین، سیلی‌کریستین و سیلی‌دیانین است که در مجموع سیلیمارین نامیده می‫شوند. در بسیاری از موارد، خاصیت آنتی اکسیدانتی سیلیمارین مسئول اقدامات محافظتی آن است. آپوپتوزیس ناشی از استرس اکسیداتیو در اسپرم­ها ممکن است منجر به ناباروری شود. آلاینده­های زیست­محیطی و فلزات سنگین از طریق القای استرس اکسیداتیو بر سیستم تولید مثل و فراسنجه‫های اسپرم اثرات مضر ایجاد می­کنند. سیلیمارین، به‫عنوان یک آنتی­اکسیدانت قوی، قادر به جلوگیری از استرس اکسیداتیو است. سیلیمارین با خاصیت آنتی­اکسیدانتی خود می­تواند اثرات مضر ترکیباتی مانند؛ آلومینیوم، کادمیوم، لیتیوم، نیکل، بنزوپیرن، داکسی روبیسین، تتراکربن کلرید، نیکوتین، متوترکسات، آرسینیک و استات سرب را تا حدود زیادی خنثی کند و فراسنجه‌های آسیب‌دیده اسپرم ناشی از ترکیبات مذکور را بهبود دهد. همچنین سیلیمارین در کاهش اثرات زیان‌آور واریکوسل و پرتودرمانی بر فراسنجه‌‌­های اسپرم موثر است.

چکیده هدف: این مطالعه با هدف بررسی اثر لیتیوم کلراید و سیلیمارین بر تمامیتDNA و هسته اسپرم اپی‫دیدیمی قوچ نژاد فراهانی انجام شد.
مواد و روش­ها: در این مطالعه، بیضه­های قوچ نژاد فراهانی پس از ذبح در کشتارگاه اراک به‫صورت روزانه به آزمایشگاه منتقل و پس از چند برش در ناحیه اپی‫دیدیم بیضه­ها، با استفاده از محیط کشت Ham^,s Flo  داخل لوله­های فالکون، اسپرم­ شسته و جمع­آوری شد. سپس اسپرم‫های­ جمع­آوری شده به چهار گروه تقسیم شدند: 1- اسپرم‫های لحظه در زمان صفر 2- اسپرم‫های انکوبه شده به‫مدت 180 دقیقه (کنترل) 3- اسپرم‫های تیمار شده با لیتیوم کلراید به‫مدت 180 دقیقه 4- اسپرم تیمار شده با کلرید لیتیم به‫همراه سیلیمارین به‫مدت 180 دقیقه. تمامیت DNA به‫وسیله رنگ­آمیزی آکریدین اورنژ و تست Sperm chromatin dispersion (SCD) و ساختار مورفولوژیکی آپوپتوزیس در هسته اسپرم به‫وسیله رنگ­آمیزی دیف‫کوییک مورد ارزیابی قرار گرفت. داده­ها از طریق آنالیز واریانس یک‫طرفه بررسی و مقایسه­ی میانگین­ها با آزمون توکی انجام شد.
نتایج: آپوپتوزیس در هسته اسپرم و درصد شکست  DNAدر گروه تیمار شده با لیتیوم کلراید نسبت به گروه کنترل کاهش معنی‫داری را نشان داد. در گروه سیلیمارین+لیتیوم کلراید، سیلیمارین توانست این تغییرات را به‫طور معنی‫داری نسبت به گروه لیتیوم کلراید جبران نماید.
نتیجه‌گیری: استفاده از سلیمارین با آثار آنتی اکسیدانتی توانست سبب ممانعت از اثرات منفی لیتیوم بر شکست DNA و آپوپتوزیس هسته اسپرم شود.
 

چکیده هدف: هدف از این پژوهش، بررسی تاثیر افزودن سطوح متفاوت روی به رقیق‌کننده‌ی منی بر ویژگی‌های حیاتی اسپرم پس از انجماد-ذوب در قوچ بود.
مواد و روش‫ها:  اسپرم‌گیری از پنج راس قوچ نژاد فراهانی (با میانگین سنی 5/0±3 سال و وزن 5±60 کیلوگرم)، هفته‌ای دو‌بار انجام شد. منی از قوچ‌ها توسط واژن ‌مصنوعی جمع‌آوری شده و سپس برای جلوگیری از اثرات ‌فردی هر قوچ، نمونه‌ها با هم مخلوط شدند. نمونه‌های اسپرم (در پنج تکرار) به‫طور تصادفی به چهار گروه (سطوح صفر، 50، 100 و 150 میکرومول سولفات‌روی) تقسیم شدند، که به‫هر فالکون مقدار رقیق‌کننده‌ی مورد ‌نظر افزوده شد و با سولفات‌روی و تریس مخلوط شده و جهت انجام مراحل فریز آماده‌سازی شدند. نمونه‌ها در پایوت‌های نیم میلی‌لیتری و در شرایط هم‌دما و دمای 37 درجه‌‌ی سانتی‌گراد با نمونه‌ها نگه‫داری و در این شرایط پر و منجمد شدند. نمونه‌های اسپرم بعد از یخ‫گشایی از نظر ویژگی‫های: تحرک، تحرک پیشرونده، زنده‌مانی (تست ائوزین– نگروزین)، یکپارچگی غشای اسپرم (‌هاست) و ریخت‌شناسی اسپرم‌ها (تست هانکوک) بررسی شدند.
نتایج: نتایج نشان داد که اختلاف معنی‌داری در درصد تحرک و یکپارچگی غشای اسپرم در محیط‌های دارای سولفات روی با گروه شاهد مشاهده نشد. تیمار 50 میکرومول سولفات روی سطح معنی‌داری بیشتری در درصد تحرک پیشرونده در مقایسه با گروه شاهد از خود نشان داد) 05/0p˂). از نظر افزایش درصد زنده‌مانی، سطح دارای 100 میکرومول سولفات روی در مقایسه با سطوح دارای 50 و150 میکرومول سولفات روی، اختلاف معنی‌داری داشتند) 05/0p˂).
نتیجه‫گیری: استفاده از سولفات روی در رقیق‌کننده‌ی منی قوچ احتمالا می‌تواند سبب بهبود برخی فراسنجه‌های اسپرم بعد از فرایند انجماد-ذوب شد.