سلول و بافت

چکیده هدف: هدف از این پژوهش بررسی تاثیر کیتوزان بر تولید ترکیبات فنلی، اسید رزمارینیک و بیان ژن­های کلیدی در بیوسنتز این ترکیبات در کشت تعلیقی بادرنجبویه بود.
مواد و روش‏ها: جهت تهیه کالوس از ترکیب نفتالن استیک اسید (1 میلی­گرم بر لیتر)، توفوردی (1 میلی­گرم بر لیتر) و کینتین (5/0 میلی­گرم بر لیتر) و ریزنمونه ساقه استفاده شد. پس از راه‌اندازی کشت تعلیقی، تیمار کیتوزان با سه سطح (0، 50 و 100 میلی­گرم بر لیتر) به مدت یک، سه و پنج روز در قالب آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح کاملا تصادفی با سه تکرار انجام شد. فعالیت آنزیم فنیل‌آلانین­ آمونیالیاز، میزان پروتئین محلول، میزان ترکیبات فنلی و میزان اسیدرزمارینیک اندازه­گیری شد. هم­چنین بیان ژن­های فنیل‌آلانین­ آمونیالیاز و رزمارینیک ‌اسید سینتاز با روش Real-time PCR بررسی شد.
نتایج: فعالیت آنزیم فنیل­آلانین آمونیالیاز در غلظت 50 میلی­گرم بر لیتر کیتوزان پس ازگذشت سه روز از شروع تیمار بیش‏ترین افزایش را نشان داد که با افزایش میزان ترکیبات فنلی همراه بود. بیان نسبی ژن فنیل‌آلانین ­آمونیالیاز در غلظت 50 میلی­گرم بر لیتر کیتوزان در زمان سه روز پس از اعمال تیمار نسبت به شاهد 5/2 برابر افزایش نشان داد. این افزایش بیان ژن، افزایش فعالیت آنزیم فنیل­آلانین آمونیالیاز را به‏دنبال داشت. بیش‏ترین افزایش بیان ژن رزمارینیک‌اسید سینتاز در غلظت 100 میلی­گرم بر لیتر کیتوزان پنج روز پس از اعمال تیمار مشاهده شد که به افزایش میزان اسیدرزمارینیک منجر شد.
نتیجه‏گیری: با توجه به نتایج به‏دست آمده تیمار کیتوزان به‏مدت پنج روز جهت افزایش میزان اسید­ رزمارینیک در کشت سلولی بادرنجبویه توصیه می­شود.