مطالعه بیان ژنهای کلیدی در بیوسنتز مونوترپنها در بافتهای مختلف و در پاسخ به الیسیتورهای غیرزیستی در گیاه دارویی مرزه تابستانه (hortensis Satureja)
دوره 7، شماره 3، پاییز 1395، صفحه 275-291
https://doi.org/10.52547/JCT.7.3.275
سارا قبادی، اسعد معروفی، محمد مجدی
چکیده هدف: هدف از این تحقیق بررسی بیان ژنهای کلیدی 1-دیاکسی دیزایلولز-5-فسفات ردوکتوایزومراز (DXR) و گاماترپیننسنتاز (GTS) در مسیر بیوسنتز تیمول و کارواکرول در گیاه مرزه تابستانه (Satureja hortensis) یکی از گیاهان دارویی مهم متعلق به خانواده نعناعیان و از منابع مهم ترکیبات فوق بود.
مواد و روشها: تیمار گیاهان با اسیدسالیسیلیک، متیل جاسمونات و اشعه UV-B انجام گرفت. RNA از گیاهان شاهد و تحت تیمار استخراج شد و سپس cDNA سنتز شد. آغازگرها جهت جداسازی و بیان ژنهای DXR و GTS طراحی شدند. بیان ژنهای مورد مطالعه بهروش RT-PCR نیمه کمی بررسی شد.
نتایج: قطعاتی از ژنهای GTS و DXR توالی یابی شدند. نتایج بررسی بیان ژن در سطح رونوشت نشان داد که هر دو ژن DXR و GTS در بافتهای مختلف (ریشه، ساقه، برگ و گل آذین) دارای بیانهای متفاوتی هستند و در بافتهای هوایی بهویژه گل آذین و برگ دارای بیان بیشتری میباشند. همچنین بیان این ژنها تحت تاثیر الیسیتورهای غیر زیستی شامل اسید سالیسیلیک، متیل جاسمونات و اشعه UV-B تغییرات چشمگیری نشان میدهد.
نتیجهگیری: تحت شرایط کنترل شده با بهکارگیری الیسیتورهای غیر زیستی شامل اسید سالیسیلیک، متیل جاسمونات و اشعه UV-B میتوان بیان ژنهای DXR و GTS را بالا برده و احتمالا تولید متابولیت ثانویه تیمول و کارواکرول را افزایش داد.
