فصلنامه
نویسنده = درافشان، سالار

کاریولوژی ماهی سنگ ‌لیس معمولی (Garra rufa) در رودخانه سمیرم استان اصفهان (پرتوبالگان: کپورماهیان)

دوره 6، شماره 3، پاییز 1394، صفحه 381-388

https://doi.org/10.52547/JCT.6.3.381

علی نظام‌الاسلامی، یزدان کیوانی، سالار درافشان

چکیده هدف: هدف از این پژوهش تعیین کاریوتایپ ماهی سنگ ‌لیس معمولی Garra rufa)) متعلق به خانواده کپور ماهیان از رودخانه سمیرم )زیرحوضه کارون) در استان اصفهان بوده است. مواد و روش‏ها: هفت نمونه ماهی سنگ ‌لیس با تور پره صید و زنده به آزمایشگاه منتقل شد. با استفاده از روش له کردن آبشش و بخش قدامی بافت کلیه و رنگ‌آمیزی گیمسا مورد مطالعه قرار گرفتند. سپس تقسیم میتوز با PHA تحریک و سایر مراحل روتین کاریولوژی انجام شد. نتایج: با شمارش تعداد کروموزوم‏ها در 50 پلاک متافازی متعلق به هفت قطعه ماهی سنگ لیس، عدد کروموزومی 48=n2 با فراوانی 52 درصد بیشترین فراوانی را داشت که شامل 34 کروموزوم متاسنتریک، 12 ساب متاسنتریک و 2 آکرو/ تلوسنتریک بود. تعداد بازوهای کروموزومی 94= FN به‏دست آمد. بلندترین و کوتاهترین کروموزوم در این گونه کروموزوم‌های متاسنتریک به‏ترتیب با طول کل 40/6 و 67/1 میکرون بودند. نتیجه‌گیری: گزارش اعداد و فراوانی‌های عدد کروموزومی مختلف و تنوع فرمول کروموزومی برای این‏گونه و وجود تفاوت‌‌های منطقه‌ای نشان‌دهنده یا حالت پلی‌مورفیسم درون‌گونه‌ای یا وجود گونه‌های مختلف از این ماهی می‌باشد که نیازمند بررسی‌های بیشتر، خصوصاً مولکولی می‌باشد.  

اثر نانوذرات‌نقره بر برخی پارامتر‌های خون‌شناسی گربه ماهی رنگین کمان (Pangasius hypophthalmus)

دوره 5، شماره 3، پاییز 1393، صفحه 263-272

https://doi.org/10.52547/JCT.5.3.263

پرستو رزم‌آرا، فاطمه پیکان حیرتی، سالار درافشان

چکیده هدف: هدف از این مطالعه بررسی اثر نانوذرات نقره بر برخی شاخص‌های خون‌شناسی گربه‌‌ماهی ‌رنگین‌‌کمان به‏عنوان یک گونه ارزشمند آکواریمی و پرورشی است. مواد و روش‏ها: 40 قطعه گربه ‌ماهی ‌رنگین ‌کمان (میانگین وزنی 12 گرم) به‏مدت 10 روز تحت شرایط ساکن-تجدید در معرض مقادیر  1 و 20 میکروگرم بر لیتر نانوذرات‌نقره (میانگین قطر هیدرودینامیکی 8/54 نانومتر( و نیترات‌نقره قرار گرفتند. یک گروه آزمایشی حاوی 10 قطعه نیز به‏عنوان گروه شاهد در نظر گرفته شد. پس از پایان آزمایش، خون‌گیری از ماهیان (5 قطعه از هر تیمار) صورت گرفت و شاخص‌های مرسوم خون‌شناسی مورد ارزیابی گرفت. نتایج: میزان هموگلوبین، هماتوکریت و تعداد گلبول قرمز (RBC) در دوز 20 میکروگرم بر لیتر نانوذرات نقره در روز اول افزایش یافت )05/0(p <؛ در حالی‌که در روز دهم تفاوت معنی‏داری بین تیمار‌ها مشاهده نشد )05/0(p>. در هر دو زمان بررسی شاخص‌های ثانویه خون‌شناسی تغییرات معنی‌داری نشان نداد )05/0(p>. دوز 20 میکروگرم بر لیتر نانوذرات‌نقره در روز دهم منجر به  افزایش تعداد گلبول سفید (WBC) نسبت به گروه شاهد و روز اول شد )05/0(pنتیجه‌گیری: تغییر معنی‌دار RBC، هماتوکریت، هموگلوبین، WBC، فراوانی آن‌ها و میزان گلوکز در دوز بالای نانوذرات‌نقره می‌تواند نشان‌دهنده سمیت ترکیب مورد استفاده و بروز تنش در گونه مورد بررسی باشد.

ویژگی‌های خونشناسی عروس‌ماهی اصفهانی Petroleuciscus esfahani در ایستگاه‌های مختلف رودخانه زاینده‌رود

دوره 5، شماره 2، تابستان 1393، صفحه 123-131

https://doi.org/10.52547/JCT.5.2.123

سالار درافشان، فاطمه پیکان حیرتی، ندا گیلان‌نژاد، نصراله محبوبی صوفیانی

چکیده هدف: عروس‌ماهی اصفهانی، یکی از گونه‏های مهم با پراکنش وسیع در رودخانه زاینده‌رود است. با توجه به اینکه تاکنون مطالعه‏ای در خصوص ویژگی‌های خون‌شناسی این‏گونه صورت نگرفته است، در این مطالعه، برخی از این ویژگی‌ها در ایستگاه‌های مختلف رودخانه  زاینده‏رود مورد مقایسه قرار گرفت. مواد و روش‌ها: تعداد 127 قطعه ماهی از 4 ایستگاه مختلف در طول رودخانه زاینده‌رود شامل ایستگاه‌های چشمه دیمه، خرسونک، چمگردان و پل صفائیه صید و پس از خون‏گیری از ساقه دمی با سرنگ هپارینه، ویژگی‏های مرسوم خون‌شناسی آن‏ها با استفاده از روش‏های استاندارد مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج: میانگین تعداد گلبول قرمز، درصد هماتوکریت و میانگین هموگلوبین به‏ترتیب در گستره 02/3 تا 4/3 میلیون سلول در میکرولیتر، 28 تا 68/34 درصد و 14/9 تا 69/11 گرم در دسی لیتر بدون تفاوت معنی‌دار در بین ایستگاه‌های مختلف  بود (05/0P>). با این وجود، افزایش معنی‌داری در شمارش کلی تعداد گلبول سفید در دو ایستگاه چمگردان و پل صفائیه (پایین دست) و تغییرات محسوسی در شمارش افتراقی آن‏ها و نیز فاکتورهای ثانویه خون‌شناسی خصوصا در ایستگاه چمگردان مشاهده شد (05/0p <). نتیجه گیری: تفاوت معنی‏دار در تعداد گلبول سفید و نسبت آن‏ها در ایستگاه‌های مختلف می‏تواند بیانگر حضور آلودگی‏های زیست محیطی خصوصا فلزات سنگین در ایستگاه چمگردان باشد.