سلول و بافت

چکیده هدف: بامیه گیاهی یک‫ساله خوراکی و با ارزش تغذیه ای و دارویی از خانواده مالواسه است که در مناطق مختلف جهان، از جمله ایران کشت می‫شود در این پژوهش، ترکیب اسیدهای چرب روغن و ظرفیت آنتی‫اکسیدانتی روغن حاصل از بذر هفت رقم مختلف بامیه خوراکی شامل ارقام سفید، سلطانی، قرمز، مخملی، سبز، تگزاسی و حنایی مورد بررسی قرار گرفت. مواد و روش‫ها: بذر های سالم و رسیده هر رقم پودر شده و سپس روغن آن‫ها به‫روش اصلاح شده Folch و همکاران استخراج شدند. سپس، اسید چرب موجود در روغن به متیل استر تبدیل شده و جهت شناسایی یه دستگاه‫های GS/MS و GC تزریق شدند. برای تعیین میزان ظرفیت آنتی‫اکسیدانتی از روش DPPH استفاده شد. داده‫های حاصل با نرم افزارهای MVSP و  SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج: روغن این ارقام شامل طیفی از اسیدهای چرب اشباع و غیراشباع است که نسبت آن‌ها در میان ارقام مختلف تفاوت معنی‌داری دارد. بیشترین درصد مجموع اسیدهای چرب اشباع (53/42 درصد) در رقم بامیه سفید و کم‫ترین آن (41/36 درصد) در رقم سلطانی مشاهده شد. همچنین، بیش‫ترین (33/63 درصد) و کم‫ترین (33/57 درصد) میزان درصد مجموع اسیدهای چرب غیراشباع به‫ترتیب در ارقام سلطانی و سفید وجود داشت. اسید پالمتیک و اسید استئاریک به‌عنوان اسیدهای چرب اشباع غالب و اسیدهای لینولئیک و اولئیک به‌عنوان اسیدهای چرب غیراشباع اصلی شناسایی شدند. در رقم بامیه سفید، اسید اولئیک بیشترین سهم را در میان اسیدهای چرب غیراشباع داشت، در حالی‌‫که در سایر ارقام، اسید لینولئیک غالب بود. تجزیه خوشه‌ای به‫روش UPGMA و تحلیل مولفه‌های اصلی (PCA) منجر به تفکیک ارقام به دو گروه اصلی شد که نشان‌دهنده تنوع قابل توجه در ساختار شیمیایی روغن بذر بین ارقام است. همچنین، ظرفیت آنتی‌اکسیدانتی روغن‌های استخراج‌شده با استفاده از روش مهار رادیکال DPPH شناسایی و تعیین شد. میانگین IC₅₀ روغن‌ها 67/1058 میکروگرم در میلی‌لیتر بود که از 23/689 میکروگرم در میلی‌لیتر در رقم سبز تا 12/2551 میکروگرم در میلی‌لیتر در رقم تگزاسی متغییر بود. بحث: ساختار روغن دانه بامیه رقم سفید بسیار متمایزتر از سایر ارقام است. یافته‌های این پژوهش می‌تواند در انتخاب ارقام مناسب جهت استخراج روغن برای اهداف تغذیه‌ای و صنعتی موثر واقع شود. همچنین،ساختار ترکیبات اسیدچرب غیر اشباع و ترکیبات فنولی بذر بر ظرفیت آنتی‫اکسیدانتی روغن بذر بامیه بسیار تاثیرگذار است.

چکیده هدف:Boiss.   Salvia macrosiphon از گونه‫های معطر یک‫ساله  تیره Lamiaceae است که به‫طور وسیعی در کشور ایران می‫روید. به‫دلیل وجود متابولیت‌های ثانویه، این گونه کاربرد وسیعی در طب سنتی دارد. هدف از این مطالعه، تعیین انواع مختلف کرک در سطح اپی‫درم برگ این گونه و نحوه تغییر تراکم  و نوع کرک در بین جمعیت‌های مختلف آن است. مواد و روش‌ها:  به این منظور، تعداد 8 جمعیت از این گیاه از رویشگاه های  طبیعی آن جمع آوری شده و از هر جمعیت 3 برگ سالم و بالغ انتخاب شدند. برش گیری توسط دست انجام شد و رنگ آمیزی مضاعف توسط رنگ‫های کارمن زاجی و آبی متیل صورت پذیرفت. نتایج: در سطح اپیدرم برگ گونه مورد نظر پوشش کرکی متراکمی وجود داشته که متشکل از کرک‌های غیر غده‌ای و کرک‌های غد ه‌ای است. کرک‌های غیر غده‌ای فاقد انشعاب بودند و به اشکال یک تا پنج سلولی مشاهده شدند. کرک‌های غده‌ای از نوع سردارپایه کوتاه و پایه بلند، سپری و انگشتی شکل هستند. فراوان‌ترین نوع کرک‌ها درسطح برگ همه جمعیت‌ها، کرک‌های غیر غده‌ای دو تا چهار سلولی بودند. در میان کرک‌های غده‌ای، فراوان‌ترین نوع سردار پایه کوتاه بود. نتیجه گیری: تراکم کرک‫ها در بین جمعیت‫های مورد مطالعه متفاوت بوده که نشان دهنده تطابق گیاه  با زیستگاه گیاه  و فرآیند گونه زایی است. همچنین گیاهان جمعیت هایی که دارای تراکم کرک‫های سردار پایه کوتاه بیشتری بودند نسبت به گیاهان سایر جمعیت‫ها عطر بیشتری داشتند.

چکیده هدف: هدف از این مطالعه بررسی اثر برهم‌کنش تلقیح باکتریایی و تیمار آهن (نانو و کلات‌آهن) بر خصوصیات فیزیولوژیکی یونجه می‌باشد.
مواد و روش‏ها: در این مطالعه اثرات تلقیح Rhizobium melilotiسویه استاندارد، غلظت‌های مختلف آهن (کلات آهن، ٠، ٥، ۱٠، ٢٠ و ٢٥ میکرومولار نانو ذرات اکسیدآهن) و اثر متقابل تلقیح باکتریایی و تیمار آهن به‏مدت ٤٥ روز بر گیاه یونجه در قالب آزمایشات فاکتوریل در یک طرح کاملا تصادفی در سه تکرار مطالعه شده است. صفات مورد ارزیابی شامل شاخص‌های رشد، مقدار رنگیز‌ه‌های فتوسنتزی، پروتئین، پرولین، فعالیت آنتی‌اکسیدانت‏ها، درصد فعالیت بازدارندگی رادیکال دی‌فنیل‌پیکریل‌هیدرازیل (DPPH) و مقدار عناصر بودند.
نتایج: تلقیح ریزوبیومی به‏تنهایی اثرات سودمندی بر رشد یونجه نشان داد و باعث افزایش پارامترهای رشد، رنگیزه‌ها، میزان پروتئین و جذب پتاسیم و فسفر شد اما بر مقدار پرولین و آنتی‌اکسیدانت‌ها اثری نداشت. تیمار آهن بر پارامترهای رشد، رنگیزه‌ها، میزان پروتئین و جذب عناصر اثر مثبت داشت. بیشترین شاخص‌های رشد در غلظت 25 میکرومولار نانوآهن مشاهده شد. بیشترین مقدار پرولین و فعالیت آنتی‌اکسیدانتی در شاهد (μM 0 نانوآهن) سنجش شد. از این‌رو این غلظت برای گیاه یونجه تنش محسوب می‌شود. اثرات منفی ناشی از تیمار 0 میکرومولار نانوآهن بر گیاه یونجه تلقیح‌یافته با ریزوبیوم ملیلوتی کاهش یافت. در واقع ریزوبیوم با کاهش شرایط تنش باعث افزایش مقاومت گیاهان تلقیح‌یافته می‌شود.
نتیجه‏گیری: هم‏زیستی ریزوبیوم-یونجه همراه با نانوکود آهن علاوه بر افزایش رشد گیاه می‌تواند باعث افزایش مقاومت گیاه نسبت به تنش‌ها ‌شود. بیشترین مقدار پارامترهای رشد، رنگیزه‌ها و پروتئین در گیاهان تلقیح‌یافته با ریزوبیوم ملیلوتی و 10 میکرومولار نانوآهن اندازه‌گیری شد.
 

چکیده هدف: در این بررسی ساختار تشریحی برگ چهار جمعیت از گونه Nepeta heliotropifolia مورد بررسی قرار گرفت. تفاوت هایی که در ساختار سلول‫ها و بافت های جمعیت‫های مختلف یک گونه گیاهی ضمن تطابق با شرایط زیستگاهی پیش می آید می توانند آغازگر تنوعات درون گونهای برای گونه زایی باشند.
مواد و روشها: از هر جمعیت سه فرد و از هر فرد یک برگ بالغ و سالم از ناحیه میانی ساقه انتخاب شد. برشگیری به روش دستی انجام شد. برشها رنگ آمیزی مضاعف شدند. نرم افزار های  MVSP و SPSS برای بررسی های آماری مورد استفاده قرار گرفتند.
نتایج: در مجموع بیست و دو صفت کمی و کیفی ساختار تشریحی برگ مطالعه شدند. صفات کیفی در بین گونه های مورد مطالعه ثابت بودند ولی آزمون ANOVA تفاوت معنی داری را برای بیشتر صفات کمی مطالعه شده نشان داد. همبستگی‫های معنی داری بین تعدادی از صفات تشریحی با یکدیگر و عوامل اکولوژیکی زیستگاهها مشاهده شد. جمعتهای در درخت و نمودار‫ها از یکدیگر جدا شدند.
نتیجه گیری: عوامل محیطی می توانند بر ساختار سلول‫ها و بافتهای جمعیت‫های مختلف گیاهان اثر گذاشته و باعث ایجاد تنوعات درون گونه‫ای می شوند. این تنوعات درصفات تشریحی کمی نمود بیشتری دارد. تفاوتهای ایجاد شده در صفات تشریحی جمعیت‫ها ارتباطی به دوری یا نزدیکی زیستگاه آن‫ها نداشته بلکه میزان شباهت یا تفاوت خصوصیات زیستگاه‫ها عامل مهمی در ایجاد شباهت یا تفاوت بین جمعیت‫ها می باشد.